X Ga 195/16

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2016-10-07
SAOSGospodarczeubezpieczeniaŚredniaokręgowy
ubezpieczenie ACroszczenia regresoweodpowiedzialność ubezpieczycielaudział własnyfranszyza redukcyjnakoszty procesuapelacja

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kosztów procesu, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego 48,40 zł, a w pozostałej części oddalił apelację pozwanej.

Powódka dochodziła roszczeń regresowych z tytułu ubezpieczenia AC od pozwanej. Pozwana wypłaciła część odszkodowania, a powódka cofnęła pozew w tej części. Sąd Rejonowy zasądził pozostałą kwotę 500 zł. Pozwana złożyła apelację, kwestionując odpowiedzialność za szkodę w zakresie udziału własnego. Sąd Okręgowy, mimo uznania ustaleń faktycznych za prawidłowe, zmienił orzeczenie o kosztach, uznając apelację pozwanej za częściowo zasadną w tym zakresie.

Powódka (...) Spółka Akcyjna w W. domagała się od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w S. zapłaty 1444,22 zł z odsetkami, tytułem roszczeń regresowych z ubezpieczenia AC. Pozwana przyznała odszkodowanie w kwocie 1444,22 zł, jednak wypłaciła jedynie 944,22 zł, powołując się na umowny udział własny w szkodzie w wysokości 500 zł. Powódka cofnęła pozew w części spłaconej kwoty. Sąd Rejonowy w Gliwicach zasądził od pozwanej na rzecz powódki 500 zł, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie. Sąd Rejonowy uznał, że odpowiedzialność ubezpieczyciela nie jest limitowana umową między sprawcą a ubezpieczycielem. Pozwana wniosła apelację, kwestionując tę interpretację i zarzucając błędną ocenę materiału dowodowego. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym kosztów procesu, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego 48,40 zł, a w pozostałej części oddalił apelację. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana nie wykazała treści umowy łączącej ją ze sprawcą szkody, w szczególności postanowień o franszyzie redukcyjnej. Jednakże, uwzględniając, że pozwana spełniła część świadczenia przed wniesieniem pozwu, uznał powódkę za wygraną jedynie w 35% i dokonał korekty kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji. Koszty postępowania odwoławczego zasądzono od pozwanej na rzecz powódki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Odpowiedzialność ubezpieczyciela nie zawsze w pełni pokrywa się z odpowiedzialnością ubezpieczającego. Zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela określa umowa ubezpieczenia, ogólne warunki ubezpieczenia oraz przepisy Kodeksu cywilnego. Ubezpieczyciel może ustalić w umowie sumę gwarancyjną lub udział własny. Jednakże, aby powołać się na udział własny, ubezpieczyciel musi wykazać treść umowy łączącej go ze sprawcą szkody.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy odwołał się do wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, wskazując, że choć ubezpieczyciel wchodzi w sytuację prawną ubezpieczającego, jego odpowiedzialność może być limitowana umową ubezpieczenia. Kluczowe jest jednak udowodnienie treści tej umowy, w tym postanowień o udziale własnym. Brak takiego dowodu ze strony pozwanego ubezpieczyciela skutkował uznaniem zasadności roszczenia w tej części.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku w części dotyczącej kosztów i oddalenie apelacji w pozostałej części

Strona wygrywająca

pozwana (w zakresie kosztów procesu przed sądem I instancji)

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółce Akcyjnej w W.spółkapowódka
(...) Spółce Akcyjnej w S.spółkapozwana

Przepisy (7)

Pomocnicze

k.c. art. 822 § 1

Kodeks cywilny

Istotą ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest wejście ubezpieczyciela na podstawie umowy w sytuację prawną ubezpieczającego w zakresie ponoszonej przez niego odpowiedzialności odszkodowawczej. Zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela nie zawsze jednak pokrywa się w pełni z zakresem odpowiedzialności samego ubezpieczającego.

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku częściowego uwzględnienia lub oddalenia powództwa, sąd może znieść wzajemnie koszty lub orzec o nich stosunkowo.

k.p.c. art. 203

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych skutków prawnych wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji, na skutek apelacji, może zmienić lub uchylić zaskarżone orzeczenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana nie wykazała treści umowy łączącej ją ze sprawcą szkody, w szczególności postanowień o franszyzie redukcyjnej. Część świadczenia została spełniona przez pozwanego przed wniesieniem pozwu, co skutkowało koniecznością korekty orzeczenia o kosztach.

Odrzucone argumenty

Odpowiedzialność ubezpieczyciela jest limitowana treścią umowy ubezpieczenia łączącej strony, w tym postanowieniami o udziale własnym. Sąd Rejonowy błędnie ocenił zebrany materiał dowodowy i naruszył przepisy k.c. i k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

istotą ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej [...] jest wejście ubezpieczyciela na podstawie umowy w sytuację prawną ubezpieczającego w zakresie ponoszonej przez niego odpowiedzialności odszkodowawczej. Zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela nie zawsze jednak pokrywa się w pełni z zakresem odpowiedzialności samego ubezpieczającego. pozwana wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 k.c. nie wykazała treści umowy łączącej ją ze sprawcą szkody, w szczególności, by zawierała ona postanowienia o franszyzie redukcyjnej.

Skład orzekający

Iwona Wańczura

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Korfanty

sędzia

Rafał Baranek

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela w kontekście udziału własnego (franszyzy redukcyjnej) oraz zasady orzekania o kosztach procesu przy częściowym cofnięciu pozwu."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na braku dowodu ze strony pozwanego co do treści umowy ubezpieczenia, co może ograniczać jego zastosowanie w przypadkach, gdy umowa jest przedstawiona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ubezpieczeń komunikacyjnych – odpowiedzialności ubezpieczyciela i wpływu umownych udziałów własnych. Orzeczenie wyjaśnia, jakie dowody są potrzebne do obrony przed roszczeniem w tym zakresie.

Czy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty pełnego odszkodowania z AC z powodu 'udziału własnego'?

Dane finansowe

WPS: 1444,22 PLN

odszkodowanie: 500 PLN

koszty procesu: 48,4 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 120 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt X Ga 195/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy w składzie 0.0.1.Przewodniczący Sędzia SO Iwona Wańczura (spr.) 0.0.2. Sędzia SO Małgorzata Korfanty Sędzia SR (del.) Rafał Baranek Protokolant Grzegorz Kaczmarczyk po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółce Akcyjnej w W. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w S. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez pozwaną od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 3 lutego 2016r. sygn. akt VII GC 1456/15 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 3. w ten sposób, że zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 48,40 (czterdzieści osiem 40/100) złotych tytułem kosztów procesu, a w pozostałej części oddala apelację; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu odwoławczym. SSO Małgorzata Korfanty SSO Iwona Wańczura SSR (del.) Rafał Baranek Sygn. akt X Ga 195/16 UZASADNIENIE Powódka (...) Spółka Akcyjna w W. wniosła o zasądzenie od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w S. kwoty 1444,22 zł z ustawowymi odsetkami oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazała, że dochodzi roszczeń regresowych przysługujących z tytułu ubezpieczenia AC od ubezpieczyciela podmiotu odpowiedzialnego za powstanie szkody. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, podnosząc zarzut spełnienia świadczenia. Pozwana przyznała na rzecz powódki odszkodowanie w kwocie 1444,22 zł. Zgodnie z łączącą pozwaną ze sprawcą szkody umową udział własny w szkodzie wynosił 500 zł i pozwana wypłaciła odszkodowanie w wysokości 944,22 zł Pismem z dnia 24 września 2015r. powódka cofnęła powództwo oraz zrzekła się wobec pozwanej roszczenia w części, która została przez nią spłacona w kwocie 944,22 zł. Wyrokiem z dnia 3 lutego 2016 roku Sąd Rejonowy w Gliwicach zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 500 zł wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że zakres odpowiedzialności pozwanej jako ubezpieczyciela sprawcy szkody nie jest limitowany względem poszkodowanego treścią umowy łączącej go ze sprawcą. Wzajemne ustalenia pomiędzy sprawcą, a ubezpieczycielem, ograniczające jego odpowiedzialność za zdarzenia, dotyczą wyłącznie wewnętrznego stosunku prawnego pomiędzy tymi stronami i nie mogą wpływać na sytuację poszkodowanego, a w konsekwencji ubezpieczyciela, który wypłacił odszkodowanie. Zatem okolicznością indyferentną było, iż sprawca szkody w ramach łączącej go z pozwaną umowy był zobowiązany do udziału własnego, który uwzględnia się w kwocie 500 zł. Od powyższego wyroku pozwana złożyła apelację, w której zaskarżyła wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach w części w zakresie pkt 1 i 3, wniosła o jego zmianę i oddalenie powództwa co do kwoty 500 zł, zarzucając mu błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie art. 361 k.c. , art. 822 k.c. , 98 k.p.c. , art. 100 k.p.c. oraz art. 203 k.p.c. W uzasadnieniu wskazała, że odpowiedzialność za szkodę jest limitowana treścią umowy ubezpieczenia łączącej strony. Ubezpieczyciel nie ponosi zatem odpowiedzialności za szkodę w takim zakresie w jakim zostało ustalone to przez strony. W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach jest słuszny. Istnienie zapisu o franszyzie redukcyjnej w umowie łączącej sprawcę szkody z jego ubezpieczycielem nie zwalnia pozwanej z pełnej odpowiedzialności odszkodowawczej. Jest to bowiem klauzula, która stosowana zgodnie ze stanowiskiem pozwanej może prowadzić do wprowadzania poszkodowanych w błąd. Sąd zważył co następuje: Apelacja pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie, słuszny natomiast okazał się zgłoszony zarzut błędnego orzeczenia o kosztach procesu, zawartego w punkcie 3. zaskarżonego wyroku. O ile ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy uznać należy za prawidłowe, o tyle Sąd Okręgowy nie podziela w pełni wyciągniętych na tej podstawie wniosków, akceptując stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 20 kwietnia 2016 r, I ACa 22/16, stwierdzające, że istotą ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, określonego w art.822 § 1 k.c. jest wejście ubezpieczyciela na podstawie umowy w sytuację prawną ubezpieczającego w zakresie ponoszonej przez niego odpowiedzialności odszkodowawczej. Zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela nie zawsze jednak pokrywa się w pełni z zakresem odpowiedzialności samego ubezpieczającego. Przede wszystkim o zakresie odpowiedzialności decyduje umowa ubezpieczenia oraz treść ogólnych warunków ubezpieczenia jak i przepisy k.c. Ubezpieczyciel może odpowiadać za wszystkie zobowiązania do wysokości zobowiązań samego ubezpieczającego, może jednak ustalić w umowie tzw. sumę gwarancyjną, stanowiącą górną granice odpowiedzialności ubezpieczyciela, jak też sumę minimalną, poniżej której nie ponosi odpowiedzialności, a stanowiącą tzw. udział własny ubezpieczającego. Podkreślić należy, że pozwana wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 k.c. nie wykazała treści umowy łączącej ją ze sprawcą szkody, w szczególności, by zawierała ona postanowienia o franszyzie redukcyjnej. W odpowiedzi na pozew powołała wprawdzie załączniki, lecz nie dołączyła ich do tego pisma. Sąd I instancji nie miał obowiązku z urzędu zobowiązywać stronę do przedstawiania dowodów, na których opierała swe zarzuty. Z tych względów należy uznać ostatecznie za słuszne orzeczenie Sądu I instancji w zakresie, w jakim uwzględnił żądanie zasądzenia kwoty 500 zł. Odnośnie do postanowienia o kosztach postępowania przed Sądem I instancji Sąd Okręgowy przyjął za konieczne dokonanie jego zmiany po myśli art. 386 § 1 k.p.c. w oparciu o przepis art. 100 k.p.c. Uwzględnić bowiem trzeba, ze pozew o zapłatę kwoty 1 444,22 zł został złożony 30 czerwca 2015 r, podczas gdy pozwany spełnił świadczenie w wysokości 944,22 zł w dniu 23 stycznia 2014 r. (k.81 akt). W tej części wniesienie pozwu, objęte następnie postanowieniem o umorzeniu postępowania, było zatem zbędne, a poniesienie przez powódkę kosztów sądowych – niecelowe. Prowadzi to do ustalenia, że powódka wygrała proces przed Sądem I instancji zaledwie w 35%, stąd zobowiązana jest zwrócić pozwanej stosowne koszty. Orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego uzasadnia natomiast przepis art. 98 k.p.c. Apelacja nie odniosła skutku, stąd pozwana zobowiązana jest zapłacić powódce koszty zastępstwa procesowego w kwocie 120 zł, a to zgodnie z § 2 pkt 1 ) w zw. z § 10. 1 . pkt 1) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. SSO Małgorzata Korfanty SSO Iwona Wańczura SSR (del.) Rafał Baranek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI