X Ga 118/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-06-26
SAOSGospodarczenieruchomościŚredniaokręgowy
umowa przedwstępnaumowa użyczeniazapłata cenynieruchomościlokal użytkowywłasnośćposiadanieapelacjakoszty postępowania

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej, potwierdzając prawo powódki do żądania opróżnienia lokalu użytkowego z powodu niezapłacenia ceny sprzedaży i rozwiązania umowy użyczenia.

Powódka domagała się opróżnienia lokalu użytkowego, twierdząc, że pozwana nie zapłaciła ceny sprzedaży wynikającej z umowy przedwstępnej i w związku z tym powódka odstąpiła od umowy. Pozwana twierdziła, że ma tytuł prawny do lokalu na podstawie umowy użyczenia. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, a Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej, uznając, że umowa użyczenia została zawarta na czas oznaczony do dnia zapłaty ceny, która nie nastąpiła, co uzasadnia żądanie wydania lokalu.

Powódka, Przedsiębiorstwo Budownictwa (...) Spółka z o.o. w M., wniosła o nakazanie pozwanej (...) Spółce z o.o. w K. opróżnienia lokalu użytkowego nr (...) przy ul. (...) w K., którego jest właścicielem. Powódka wskazała, że zawarła z pozwaną umowę przedwstępną ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży, a następnie wydała pozwanej lokal w dniu 15 lutego 2011 r. Pozwana nie zapłaciła ceny sprzedaży lokalu, w związku z czym powódka odstąpiła od umowy przedwstępnej. Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając wpłatę 250.000 zł na poczet ceny i posiadanie prawa do władania nieruchomością na podstawie umowy użyczenia. Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 grudnia 2014 r. uwzględnił powództwo, uznając, że pozwanej nie przysługuje prawo użytkowania lokalu, a wezwanie do jego opuszczenia skutkowało rozwiązaniem umowy użyczenia. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 222 § 1 k.c. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. i art. 244 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów i nieuwzględnienie treści § 9 aktu notarialnego. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd drugiej instancji uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał wszechstronnej oceny dowodów. Potwierdził, że pozwana wywodziła tytuł do lokalu z § 9 aktu notarialnego, który stanowił, że pozwana jest w posiadaniu zależnym na podstawie odrębnej umowy cywilnoprawnej i protokołu przekazania. Sąd Okręgowy zinterpretował ten zapis jako umowę użyczenia zawartą na czas oznaczony, do dnia zapłaty ceny. Ponieważ pozwana nie zapłaciła ceny sprzedaży, powódka zasadnie odstąpiła od umowy przedwstępnej i domagała się wydania lokalu na podstawie art. 222 § 1 k.c. Apelacja pozwanej została oddalona, a pozwana została obciążona kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, niezapłacenie ceny sprzedaży uzasadnia odstąpienie od umowy przedwstępnej i żądanie wydania lokalu, ponieważ umowa użyczenia została zawarta na czas oznaczony do dnia zapłaty ceny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa użyczenia lokalu, zawarta w związku z umową przedwstępną sprzedaży, miała charakter czasowy i była związana z obowiązkiem zapłaty ceny. Niewywiązanie się z tego obowiązku przez pozwaną skutkowało rozwiązaniem umowy użyczenia i uprawnieniem powódki do żądania wydania lokalu na podstawie prawa własności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo Budownictwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowódka
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

Prawo właściciela do żądania wydania rzeczy od osoby, która nie ma do niej skutecznego prawa władania.

Pomocnicze

k.c. art. 710

Kodeks cywilny

Definicja umowy użyczenia.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady swobodnej oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady odpowiedzialności za koszty procesu.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzyganie o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezapłacenie ceny sprzedaży lokalu przez pozwaną. Odstąpienie powódki od umowy przedwstępnej z winy pozwanej. Rozwiązanie umowy użyczenia w związku z niewykonaniem zobowiązania z umowy przedwstępnej. Prawo właściciela do żądania wydania rzeczy (art. 222 § 1 k.c.).

Odrzucone argumenty

Pozwana posiada odrębny tytuł prawny do lokalu na podstawie umowy cywilnoprawnej. Wezwanie do opuszczenia lokalu nie skutkuje rozwiązaniem umowy cywilnoprawnej. Przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy. Nieuwzględnienie treści § 9 aktu notarialnego umowy przedwstępnej.

Godne uwagi sformułowania

umowa jego użyczenia została zawarta na czas oznaczony tj. do dnia zapłaty ceny w terminach określonych w akcie notarialnym. pozwanej nie przysługiwało skuteczne wobec niej, jako właściciela prawo władania rzeczą ( art. 222 § 1 k.c. ). To, że ostateczna ocena tych dowodów okazała się dla skarżącej niepomyślna nie oznacza bynajmniej, że ocena ta jest wadliwa.

Skład orzekający

Barbara Przybyła

przewodniczący

Małgorzata Korfanty

sędzia

Katarzyna Żymełka

sędzia (spr.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja umowy użyczenia jako czasowej, związanej z umową sprzedaży, oraz zastosowanie art. 222 § 1 k.c. w przypadku braku zapłaty ceny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie umowa użyczenia była ściśle powiązana z umową przedwstępną sprzedaży i terminem zapłaty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne konsekwencje niezapłacenia ceny za nieruchomość w kontekście umowy przedwstępnej i użyczenia, co jest częstym problemem w obrocie nieruchomościami.

Nie zapłaciłeś za lokal? Możesz go stracić, nawet jeśli masz umowę użyczenia!

Dane finansowe

WPS: 638 746,2 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 1200 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt X Ga 118/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy w składzie 0.0.1.Przewodniczący Sędzia SO Barbara Przybyła 0.0.2. Sędzia SO Małgorzata Korfanty Sędzia SO Katarzyna Żymełka (spr.) Protokolant Grzegorz Kaczmarczyk po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2015r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa Przedsiębiorstwa Budownictwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o opróżnienie lokalu użytkowego na skutek apelacji wniesionej przez pozwaną od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 4 grudnia 2014r. sygn. akt VII GC 1397/13 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu odwoławczym. SSO Małgorzata Korfanty SSO Barbara Przybyła SSO Katarzyna Żymełka X Ga 118/15 UZASADNIENIE Powódka Przedsiębiorstwo Budownictwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w M. wniosła o nakazanie pozwanej (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. , aby opuściła, opróżniła i wydała lokal użytkowy nr (...) w budynku przy ul. (...) w K. , klatka H o powierzchni użytkowej 140,49 m 2 oraz wniosła o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazała, że jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. (...) w K. , na której wybudowała budynek, w którym znajduje się lokal użytkowy nr (...) . Wskazała, że 15 lutego 2011 r. zawarła z pozwaną umową przedwstępną ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży oraz w tym samym dniu wydała pozwanej lokal. Pozwana nie zapłaciła ceny za lokal. Nie została zawarta umowa przyrzeczona, a powódka odstąpiła od umowy przedwstępnej z winy pozwanej. Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa. Zarzuciła, ż dokonała wpłaty 250.000 zł na poczet ceny lokalu. W toku postępowania pozwana zarzuciła, że przysługuje jej prawo, stwierdzone w § 9 aktu notarialnego, do władania nieruchomością. Wskazała, że strony zawarły umowę użyczenia nieruchomości. Wyrokiem z 4 grudnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Gliwicach uwzględniał żądanie pozwu oraz orzekł o kosztach procesu. W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego Sąd Rejonowy ustalił, iż 15 lutego 2011 r. strony zawarły umowę przedwstępną ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży pozwanej lokalu użytkowego nr (...) w budynku przy ul. (...) w K. , klatka H o powierzchni użytkowej 140,49 m 2 położonego na nieruchomości będącej własnością powódki. Pozwana nie zapłaciła ceny sprzedaży lokalu w wysokości 638.746,20 zł. Powódka odstąpiła od umowy oraz zażądała opuszczenia przez pozwaną lokalu. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy zważył, że pozwanej nie przysługuje prawo użytkowania spornego lokalu. Niezależnie od powyższego wskazał, że wezwanie pozwanej do opuszczenia lokalu w związku z nie wykonaniem postanowień umowy przedwstępnej skutkowało rozwiązaniem umowy użyczenia. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał art. 222 § 1 k.c. O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku wywiodła pozwana, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie: 1) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, dokonanej w sposób dowolny, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, polegającej na przyjęciu, że: a) odstąpienie od umowy przedwstępnej skutkuje brakiem prawa pozwanej do spornego lokalu, w sytuacji gdy z § 9 aktu notarialnego wynika, że pozwana posiada odrębny tytuł prawny do lokalu na podstawie umowy cywilnoprawnej, b) wezwanie do opuszczenia lokalu w związku z niewywiązaniem się pozwanej z umowy przedwstępnej skutkuje rozwiązaniem umowy cywilnoprawnej, 2) art. 244 k.p.c. polegające na nieuwzględnieniu treści § 9 aktu notarialnego umowy przedwstępnej. Pozwana wniosła o uchylenie zaskarżone wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył; Zarzuty naruszenia przepisów postępowania cywilnego są nieuzasadnione. Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, co jej zdaniem doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych. Twierdzenia skarżącej sprowadzały się do zarzutu, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że pozwanej nie przysługuje tytuł prawny do spornego lokalu. Stanowisko skarżącej było błędne. Wbrew zarzutom apelacji Sąd Rejonowy w zakresie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych opartych na materiale dowodowym zebranym w sprawie. Dokonane ustalenia nie są ani sprzeczne z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, ani też nie zostały dokonane z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 233 § 1 k.p.c. , który to przepis uprawnia sąd do oceny wiarygodności i mocy dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału. Przepis ten z jednej strony uprawnia sąd do oceny tychże dowodów według własnego przekonania z drugiej natomiast strony zobowiązuje sąd do wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Dopuszczenie się obrazy art. 233 § 1 k.p.c. przez sąd może polegać albo na przekroczeniu granic swobody oceny wyznaczonej logiką, doświadczeniem, zasadami nauki albo też na niedokonaniu przez sąd wszechstronnego rozważania sprawy. Sąd Rejonowy nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów, a wręcz przeciwnie dokonał wszechstronnej oceny dowodów, odniósł je wzajemnie do siebie i przedstawił logiczną i poprawną ocenę ich wiarygodności. To, że ostateczna ocena tych dowodów okazała się dla skarżącej niepomyślna nie oznacza bynajmniej, że ocena ta jest wadliwa. W szczególności prawidłowo ustalił Sąd Rejonowy, że pozwanej nie przysługiwał tytuł prawny do spornego lokalu. Pozwana tytuł ten wywodziła z treści § 9 aktu notarialnego z 15 lutego 2011 r., który stanowił, iż pozwana „jest już w posiadaniu zależnym przedmiotowego lokalu (na podstawie odrębnej umowy cywilnoprawnej i protokołu przekazania z dnia 15 lutego 2011 roku)”. Wydanie pozwanej lokalu użytkowego potwierdza protokół jego przekazania z 15 lutego 2011 r. Zacytowany zapis § 9 aktu notarialnego z 15 lutego 2011 r. świadczy o tym, że pozwanej został oddany lokal na używanie. Strony zawarły zatem umowę użyczenia lokalu. Zgodnie z art. 710 k.c. przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Powódka, oddając lokal pozwanej, zezwoliła jej zatem na jego używanie, ale tylko do dnia zapłaty ceny lokalu. Świadczy o tym treść aktu notarialnego, z której wynikało, iż już w dniu 25 lutego 2011 r. pozwana miała uiścić zaliczkę na poczet ceny nieruchomości, a zatem zawarta w dniu wydania pozwanej lokalu, tj. 15 lutego 2011 r., umowa jego użyczenia została zawarta na czas oznaczony tj. do dnia zapłaty ceny w terminach określonych w akcie notarialnym. Pozwana nie zapłaciła ceny sprzedaży lokalu. Zatem zasadnie powódka odstąpiła od umowy przedwstępnej i domagała się wydania spornego lokalu, bowiem pozwanej nie przysługiwało skuteczne wobec niej, jako właściciela prawo władania rzeczą ( art. 222 § 1 k.c. ). Biorąc powyższe pod uwagę, zgodnie z przepisem art. 385 k.p.c. , apelację pozwanej należało oddalić, jako bezzasadną. Orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego okazało się konsekwencją orzeczenia głównego. Oparto je na przepisie art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. Pozwana, która przegrała proces w instancji odwoławczej zobowiązana jest zwrócić powódce jej koszty, które stanowiło się wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 1.200 zł. Wysokość zasądzonego wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu apelacyjnym Sąd ustalił w oparciu o § 2 ust. 1 i 2 i § 6 pkt 5 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . SSO Małgorzata Korfanty SSO Barbara Przybyła SSO Katarzyna Żymełka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI