X CZ 256/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie o zabezpieczeniu alimentów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nieważności postępowania wywołanej wadliwym przeniesieniem sędziego.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie na postanowienie o zabezpieczeniu alimentów, które podwyższało je z 350 zł do 480 zł miesięcznie. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając nieważność postępowania przed Sądem Rejonowym w Inowrocławiu. Przyczyną nieważności było wadliwe przeniesienie sędziego orzekającego w sprawie, które było niezgodne z prawem, co skutkowało nieważnością składu orzekającego.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie pozwanego M. C. na postanowienie Sądu Rejonowego w Inowrocławiu, które zabezpieczało roszczenie o podwyższenie alimentów z kwoty 350 zł do 480 zł miesięcznie dla małoletniej Z. C. Sąd Rejonowy uzasadniał potrzebę podwyższenia koniecznością ponoszenia kosztów edukacji przedszkolnej dziecka oraz wzrostem jego wieku. Pozwany w zażaleniu zarzucał błędną ocenę materiału dowodowego i wykładnię przepisów, twierdząc, że nie nastąpiła zmiana stosunków uzasadniająca podwyżkę. Sąd Okręgowy, mimo że nie podzielił argumentacji pozwanego co do meritum, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Kluczową przyczyną było stwierdzenie nieważności postępowania przed Sądem Rejonowym. Sąd Okręgowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 46/13), zgodnie z którą decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe, jeśli nie została podpisana przez Ministra lub jego upoważnionego przedstawiciela, jest wadliwa i bezprawna. W konsekwencji, sędzia objęty taką decyzją nie może wykonywać władzy jurysdykcyjnej, a skład orzekający z jego udziałem jest sprzeczny z prawem, co prowadzi do nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. Sąd Okręgowy zastosował art. 386 § 2 k.p.c., uchylając zaskarżone postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, taka decyzja jest wadliwa i bezprawna.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego, która stwierdza, że decyzja o przeniesieniu sędziego musi być podpisana przez Ministra Sprawiedliwości lub osobę przez niego upoważnioną. Decyzja podpisana przez podsekretarza stanu z upoważnienia, bez wskazania zakresu tego upoważnienia, jest wadliwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. C. | osoba_fizyczna | przedstawicielka ustawowa powódki |
| M. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 379 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Skład orzekający sprzeczny z przepisami prawa prowadzi do nieważności postępowania.
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W razie stwierdzenia nieważności, sąd II instancji uchyla zaskarżone orzeczenie, znosi postępowanie dotknięte nieważnością i przekazuje sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 397 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące apelacji stosuje się odpowiednio do zażalenia.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy przed sądem pierwszej instancji.
p.u.s.p. art. 75 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Minister Sprawiedliwości może przenieść sędziego na inne miejsce służbowe.
p.u.s.p. art. 75 § 3
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
krio art. 138
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
W wypadkach gdy w momencie orzekania o alimentach między małżonkami lub o alimenty od innych krewnych nastąpiła zmiana stosunków, sąd może orzec o podwyższeniu lub obniżeniu obowiązku alimentacyjnego.
k.p.c. art. 753 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej, do wniosku o udzielenie zabezpieczenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego była wadliwa, ponieważ nie została podpisana przez Ministra ani osobę przez niego upoważnioną, co skutkuje nieważnością składu orzekającego i postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanego dotyczące braku zmiany stosunków uzasadniającej podwyższenie alimentów (choć nie były rozstrzygane przez Sąd Okręgowy ze względu na stwierdzoną nieważność).
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o przeniesieniu na inne miejsce służbowe podjęta przez inną osobę, także „z upoważnienia” Ministra Sprawiedliwości, jest wadliwa (bezprawna), a sędzia, którego ona dotyczy, nie może wykonywać władzy jurysdykcyjnej w sądzie (na obszarze jurysdykcyjnym), do którego został „przeniesiony”. Skład orzekający z jego udziałem jest zatem sprzeczny z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c.
Skład orzekający
Katarzyna Chajęcka
przewodniczący
Hanna Nowak
sędzia
Anna Pochylczuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieważność postępowania spowodowana wadliwym przeniesieniem sędziego na inne miejsce służbowe oraz konsekwencje prawne takich decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji reorganizacji sądów i wadliwego procedowania administracyjnego przy przenoszeniu sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych sądownictwa i prawidłowości procedur administracyjnych, które mają bezpośredni wpływ na wymiar sprawiedliwości. Pokazuje, jak błędy proceduralne na szczeblu administracyjnym mogą prowadzić do nieważności postępowań sądowych.
“Ważność wyroku zależy od podpisu Ministra Sprawiedliwości? Sąd Okręgowy uchyla postanowienie z powodu wadliwego przeniesienia sędziego!”
Dane finansowe
WPS: 480 PLN
alimenty: 480 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt X Cz 256/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2013 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy Wydział X Cywilny Rodzinny w składzie: Przewodniczący: SSO Katarzyna Chajęcka Sędziowie: SSO Hanna Nowak SSO Anna Pochylczuk po rozpoznaniu w dniu 29.10.2013 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa małoletniej Z. C. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową A. C. przeciwko M. C. o podwyższenie alimentów na skutek zażalenia pozwanego M. C. na postanowienie Sądu Rejonowego w Inowrocławiu IX Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w M. z dnia 23.08.2013 r., wydane w sprawie sygn. akt IX RC 190/13 postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Inowrocławiu do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23.08.2013 Sąd Rejonowy w Inowrocławiu IX Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w M. udzielił zabezpieczenia na czas trwania postępowania poprzez podwyższenie alimentów od pozwanego na rzecz małoletniej powódki z kwoty 350 zł do kwoty 480 zł miesięcznie, a w pozostałym zakresie wniosek o zabezpieczenie oddalił (k. 31-33). Sąd I instancji wskazał, że małoletnia powódka od września 2013 rozpoczyna edukację przedszkolna, co wiąże się z obowiązkiem uiszczenia czesnego w kwocie 260 zł miesięcznie oraz opłat za wyżywienie 6 zł za dzień. Nadto w chwili ustalania poprzednich alimentów dziecko miało 1,5 roku, obecnie 3 lata, wzrosły zatem koszty wyżywienia. Te okoliczności zdaniem Sądu I instancji przemawiają za podwyższeniem alimentów w drodze zabezpieczenia, jednak nie w dochodzonej wysokości 830 zł. Matka powódki dołączyła bowiem zaświadczenie o zarobkach nie obejmujące nagrody rocznej, a nadto powołała się na kredyty istniejące już w czasie trwania małżeństwa rodziców dziecka. (k. 31-33). Powyższe postanowienie w całości zaskarżył pozwany M. C. zarzucając dokonanie błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz błędną wykładnię art. 138 krio oraz art. 753 § 1 kpc (k. 58-60). W zażaleniu domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia podnosząc, że koszty uczęszczania dziecka do żłobka były brane przy ustalaniu poprzednich alimentów, a wówczas matka szacowała je na 700 zł, a więc nie można uznać, że w tym zakresie nastąpiła zmiana stosunków. Nadto zauważył, że koszt wyżywienia dziecka w przedszkolu jest niższy niż w żłobku o ok. 400 zł. Z uwagi na powyższe pozwany wskazał, ze jego zdaniem nie uprawdopodobniono iż nastąpiła zmiana stosunków uzasadniająca zmianę wysokości alimentów. Nadto skarżący zarzucił, ze błędnie oceniono jego możliwości zarobkowe w oparciu o twierdzenia pozwu, które mijają się z prawdą. W tym zakresie odwołał się do twierdzeń, jakie powołał w odpowiedzi na pozew. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje. Wniesienie zażalenia prowadzić musiało do uchylenia zaskarżonego postanowienia, jednakże z innych przyczyn niż podniesione w zażaleniu. Z dniem 1 stycznia 2013 r. – na podstawie rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 października 2012 r. w sprawie zniesienia niektórych sądów rejonowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1121) i z dnia 25 października 2012 r. w sprawie ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1223) – zniesiono 79 sądów rejonowych, w tym Sąd Rejonowy w Mogilnie, którego obszar właściwości miejscowej został objęty obszarem właściwości miejscowej Sądu Rejonowego w Inowrocławiu. W tym Sądzie – na podstawie zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych wydziałów w sądach rejonowych (Dz. Urz. MS z 2012 r., poz. 168) – został utworzony IX Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w M. , dla spraw rodzinnych i nieletnich z obszaru właściwości miejscowej zniesionego Sądu Rejonowego w Mogilnie. W tym Wydziale rozpoznawany był wniosek o zabezpieczenie, a orzekał w nich Sąd Rejonowy w jednoosobowym składzie w osobie sędziego, który – podobnie jak ok. 500 innych sędziów – został przeniesiony decyzją wydaną na podstawie art. 75 § 3 w związku z art. 75 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. –Prawo o ustroju sądów powszechnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 427) z uprzedniego miejsca służbowego, jakim był zniesiony Sąd Rejonowy w Mogilnie, na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w Inowrocławiu. Decyzja o przeniesieniu sędziego nie została podpisana przez Ministra Sprawiedliwości, ale przez podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości W. H. . Sąd Okręgowy w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko i argumentację Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 17 lipca 2013 roku (III CZP 46/13) stwierdzające m.in., że: „ Decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe wydana na podstawie art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 427) - jeżeli jest zgodna z prawem - wywołuje skutek od chwili doręczenia jej sędziemu. (…) Decyzja o przeniesieniu na inne miejsce służbowe podjęta przez inną osobę, także „z upoważnienia” Ministra Sprawiedliwości, jest wadliwa (bezprawna), a sędzia, którego ona dotyczy, nie może wykonywać władzy jurysdykcyjnej w sądzie (na obszarze jurysdykcyjnym), do którego został „przeniesiony”. Skład orzekający z jego udziałem jest zatem sprzeczny z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. ”. W myśl art. 397 kpc w takim przypadku zachodzi nieważność postępowania, a zgodnie z art. 386 § 2 kpc w razie stwierdzenia nieważności sąd II instancji uchyla zaskarżone orzeczenie, znosi postępowanie dotknięte nieważnością i sprawę przekazuje sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Z uwagi na powyższe postanowiono jak w sentencji na mocy art. 397 § 1 i 2 kpc w zw. z art. 386 § 2 kpc .