X C 745/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności wniósł o zasądzenie od pozwanego D. Z. kwoty 2.016,29 zł z odsetkami, wynikającej z umowy pożyczki zawartej z (...) Spółką akcyjną. Pozew był kontynuacją elektronicznego postępowania upominawczego. Sąd Rejonowy w Toruniu oddalił powództwo, opierając się na dwóch głównych przesłankach. Po pierwsze, stwierdzono, że roszczenie jest przedawnione. Termin przedawnienia dla poszczególnych rat pożyczki upływał najpóźniej 31 grudnia 2024 r., a pozew został złożony 3 stycznia 2025 r. Sąd podkreślił, że termin przedawnienia biegnie dla każdej raty oddzielnie, a wypowiedzenie umowy nie miało wpływu na bieg przedawnienia rat, których termin płatności już upłynął. Po drugie, sąd uznał umowę pożyczki z 17 listopada 2020 r. za nieważną na podstawie art. 58 § 1 k.c. jako zmierzającą do obejścia prawa, w szczególności przepisów ustawy o kredycie konsumenckim dotyczących limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu (art. 36a-36c). Umowa ta, będąca refinansowaniem wcześniejszej pożyczki, wiązała się z narzuceniem dodatkowych kosztów (prowizja, pakiet medyczny), które w ocenie sądu miały na celu obejście limitów kosztów pozaodsetkowych i stworzenie spirali zadłużenia. Sąd powołał się na decyzję Prezesa UOKiK w podobnej sprawie. Dodatkowo, sąd wskazał, że pozwany spłacił już kwotę 3.363,67 zł, która przekraczała pierwotny kapitał pożyczki (1.939,70 zł).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNieważność umów pożyczek refinansujących zawieranych z naruszeniem przepisów o kredycie konsumenckim, przedawnienie roszczeń przeciwko konsumentom, obowiązek badania przez sąd z urzędu nieważności czynności prawnej i przedawnienia.
Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie występują mechanizmy omijające przepisy ustawy o kredycie konsumenckim.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie funduszu o zapłatę z umowy pożyczki jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie jest przedawnione, ponieważ pozew został złożony po upływie terminów przedawnienia dla poszczególnych rat pożyczki.
Uzasadnienie
Terminy przedawnienia dla rat pożyczki upływały najpóźniej 31 grudnia 2024 r. (dla ostatniej raty), a pozew złożono 3 stycznia 2025 r. Sąd podkreślił, że bieg przedawnienia rozpoczyna się dla każdej raty oddzielnie, a wypowiedzenie umowy nie wpływa na bieg przedawnienia rat, których termin płatności już upłynął.
Czy umowa pożyczki zawarta przez konsumenta z przedsiębiorcą, która refinansuje wcześniejszą pożyczkę i wiąże się z dodatkowymi kosztami (prowizja, pakiet medyczny), jest ważna, jeśli zmierza do obejścia przepisów o kredycie konsumenckim?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka umowa jest nieważna jako sprzeczna z prawem i zmierzająca do obejścia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu.
Uzasadnienie
Mechanizm refinansowania pożyczki z narzuceniem dodatkowych kosztów (prowizja, pakiet medyczny) w krótkim okresie od poprzedniej pożyczki, zawarty z tym samym podmiotem lub podmiotami powiązanymi, stanowi próbę obejścia limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego. Sąd powołał się na przepisy art. 36a-36c ustawy o kredycie konsumenckim oraz decyzję Prezesa UOKiK, uznając taką konstrukcję za sprzeczną z prawem i dobrymi obyczajami, prowadzącą do nadmiernego obciążenia konsumenta.
Czy sąd powinien badać ważność umowy i przedawnienie roszczenia z urzędu w sprawie z konsumentem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd ma obowiązek badać nieważność czynności prawnej z urzędu oraz badać, czy upłynął termin przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi.
Uzasadnienie
Sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę nieważność czynności prawnej w każdym stanie sprawy (art. 58 § 1 k.c.). W przypadku roszczeń przeciwko konsumentowi, sąd obowiązany jest z urzędu badać, czy upłynął termin przedawnienia, zgodnie z art. 117 § 2¹ k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności | instytucja | powód |
| D. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 117 § § 2¹
Kodeks cywilny
Po upływie terminu przedawnienia przedsiębiorca nie może domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa terminy przedawnienia (sześć lat, trzy lata dla świadczeń okresowych i związanych z działalnością gospodarczą).
u. k.k. art. 36a
Ustawa o kredycie konsumenckim
Określa maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu.
u. k.k. art. 36b
Ustawa o kredycie konsumenckim
Reguluje zasady ustalania całkowitej kwoty kredytu i pozaodsetkowych kosztów w przypadku odroczenia spłaty.
u. k.k. art. 36c
Ustawa o kredycie konsumenckim
Reguluje zasady udzielania kolejnych kredytów konsumentowi, który nie dokonał pełnej spłaty poprzedniego kredytu w okresie 120 dni.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
Pomocnicze
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Przewiduje możliwość przelewu wierzytelności na osobę trzecią.
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Definicja umowy pożyczki.
k.p.c. art. 233 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skutki niezastosowania się do zobowiązania sądu.
k.p.c. art. 505³⁷
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi o kontynuacji elektronicznego postępowania upominawczego.
u. k.k. art. 3 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja umowy o kredyt konsumencki.
u.o.k.k. art. 24 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Dotyczy praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Kryteria oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powoda jest przedawnione. • Umowa pożyczki jest nieważna jako sprzeczna z prawem i zmierzająca do obejścia przepisów o kredycie konsumenckim. • Pozwany spłacił już kwotę przewyższającą kapitał pożyczki.
Godne uwagi sformułowania
umowa pożyczki z 17 listopada 2020 r. jest nieważna, gdyż w świetle art. 58 § 1 k.c. jest sprzeczna z prawem i zmierza do obejścia prawa. • mechanizm refinansowania pożyczki również w niniejszej sprawie wykorzystywany był do obejścia przepisów chroniących konsumentów oraz obciążania ich kosztami przewyższającymi wartości dopuszczone przez ustawodawcę. • Taki mechanizm tylko udaje refinansowanie pożyczki, będąc w istocie sposobem „rolowania” długów i tworzenia spirali zadłużenia konsumenta.
Skład orzekający
Anna Bindas-Smoderek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieważność umów pożyczek refinansujących zawieranych z naruszeniem przepisów o kredycie konsumenckim, przedawnienie roszczeń przeciwko konsumentom, obowiązek badania przez sąd z urzędu nieważności czynności prawnej i przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie występują mechanizmy omijające przepisy ustawy o kredycie konsumenckim.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak firmy pożyczkowe próbują obejść prawo, aby zarobić więcej, a sąd skutecznie chroni konsumenta przed takimi praktykami. Pokazuje to mechanizm 'rolowania' długów i jego konsekwencje.
“Uważaj na 'refinansowanie' pożyczki! Sąd uznał umowę za nieważną, bo to było obejście prawa.”
Dane finansowe
WPS: 2016,29 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.