X C 3816/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. W. wniósł o uzgodnienie treści księgi wieczystej Kw.Nr (...) poprzez wpisanie prawa własności na jego rzecz na zasadach wspólności łącznej wspólników spółki cywilnej oraz wykreślenie z niej pozwanego K. S. (1). Powód wskazał, że pozwany przestał być wspólnikiem spółki cywilnej, a on sam przystąpił do niej jako nowy wspólnik. Pozwany uznał powództwo w zakresie uzgodnienia treści księgi wieczystej, ale wniósł o zasądzenie od powoda zwrotu kosztów procesu. Sąd ustalił, że pierwotnie A. W. i K. S. (1) nabyli nieruchomość jako wspólnicy spółki cywilnej. Następnie, w dniu 23 grudnia 2014 r., do spółki przystąpił J. W. (powód), a w dniu 31 grudnia 2014 r. K. S. (1) (pozwany) wystąpił ze spółki. Sąd rozważył kwestię formy czynności prawnych. Stwierdził, że przystąpienie nowego wspólnika do spółki cywilnej, której majątek obejmuje nieruchomość, wymaga zachowania formy aktu notarialnego, co nie zostało spełnione przez powoda. W związku z tym powód nie nabył prawa własności nieruchomości. Sąd podkreślił, że wystąpienie wspólnika ze spółki cywilnej, gdy majątek wspólny obejmuje nieruchomość, nie wymaga aktu notarialnego, a wystarczające jest oświadczenie o wypowiedzeniu udziału złożone na piśmie z podpisem notarialnie poświadczonym. Pozwany utracił prawo własności nieruchomości w wyniku wystąpienia ze spółki. Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2011 r. (III CZP 135/10), która rozstrzygnęła spór w tym zakresie. Mimo że pozwany utracił prawo własności, sąd nie mógł uwzględnić żądania pozwu w części dotyczącej powoda, ponieważ wpisanie go jako jedynego właściciela na zasadach wspólności łącznej wspólników spółki cywilnej byłoby niedopuszczalne (jedna osoba nie może być podmiotem współwłasności łącznej, a wpis musi obejmować 100% prawa własności). W związku z tym sąd oddalił powództwo. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów formalnych dotyczących zmian podmiotowych w spółkach cywilnych posiadających nieruchomości, w szczególności rozróżnienie między przystąpieniem a wystąpieniem wspólnika oraz ich skutki dla wpisów w księgach wieczystych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej i nieruchomości, a jego zastosowanie może wymagać analizy w kontekście innych form spółek i rodzajów praw.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przystąpienie nowego wspólnika do spółki cywilnej, której majątek obejmuje nieruchomość, wymaga zachowania formy aktu notarialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przystąpienie nowego wspólnika do spółki cywilnej, której wspólnikom przysługuje współwłasność łączna nieruchomości, wymaga zachowania formy aktu notarialnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2007 r. (III CZP 164/06), zgodnie z którą przystąpienie do spółki cywilnej jest odmianą przeniesienia praw, do których stosuje się przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości, w tym wymóg formy aktu notarialnego.
Czy wystąpienie wspólnika ze spółki cywilnej, której majątek obejmuje nieruchomość, wymaga zachowania formy aktu notarialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie udziału wspólnika w spółce cywilnej, gdy majątek wspólny obejmuje nieruchomość, nie wymaga aktu notarialnego. Wystarczające jest oświadczenie złożone na piśmie z podpisem notarialnie poświadczonym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2011 r. (III CZP 135/10), która rozstrzygnęła, że skutek w postaci utraty prawa własności nieruchomości przez występującego wspólnika następuje z mocy samego prawa, a przepisy o formie przeniesienia własności nieruchomości nie mają tu zastosowania.
Czy sąd może uwzględnić żądanie uzgodnienia treści księgi wieczystej w części, która prowadziłaby do niedopuszczalnych wpisów (np. współwłasność jednej osoby)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może uwzględnić żądania uzgodnienia treści księgi wieczystej w części, która prowadziłaby do niedopuszczalnych wpisów, takich jak wpisanie jednej osoby jako właściciela na zasadach wspólności łącznej wspólników spółki cywilnej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wpis w księdze wieczystej musi obejmować 100% prawa własności nieruchomości, a jedna osoba nie może być podmiotem współwłasności łącznej. Powództwo na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece musi kompleksowo załatwić problem niezgodności, a sąd nie może orzekać o innym prawie niż to, którego dotyczy żądanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. W. | osoba_fizyczna | powód |
| K. S. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. W. | osoba_fizyczna | wstępujący do postępowania po stronie powodowej |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 158
Kodeks cywilny
Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości oraz umowa przenosząca własność w celu wykonania takiego zobowiązania powinny być zawarte w formie aktu notarialnego.
k.c. art. 869 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli spółka została zawarta na czas nieoznaczony, każdy wspólnik może z niej wystąpić, wypowiadając swój udział na trzy miesiące naprzód na koniec roku obrachunkowego.
k.c. art. 871
Kodeks cywilny
Skutkiem wystąpienia wspólnika ze spółki jest utrata przez niego wszelkich praw objętych majątkiem wspólnym, w tym pozycji współwłaściciela nieruchomości.
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie, może żądać usunięcia niezgodności.
u.k.w.h. art. 31 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Dla zapewnienia możliwości wpisu w księdze wieczystej zmiany właściciela nieruchomości wynikłej z oświadczenia wspólnika o wypowiedzeniu udziału w spółce, niezbędne jest zachowanie dla niego formy pisemnej z notarialnym poświadczeniem podpisu.
Pomocnicze
k.c. art. 73 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna dokonana bez zachowania formy szczególnej zastrzeżonej przez ustawę jest nieważna, chyba że zachowanie formy szczególnej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków.
k.c. art. 860 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis nie odnosi się do przeniesienia własności i nie stanowi wyjątku od wymogu formy aktu notarialnego dla czynności związanych z przeniesieniem własności nieruchomości.
k.p.c. art. 213 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że jest ono sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierza do obejścia prawa.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
u.k.w.h. art. 1 § ust. 1 i 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości i dla nieruchomości.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 5 pkt 8 w zw. z § 2 pkt 6
Podstawa do ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przystąpienie nowego wspólnika do spółki cywilnej posiadającej nieruchomość wymaga formy aktu notarialnego. • Wpis w księdze wieczystej musi obejmować 100% prawa własności nieruchomości. • Jedna osoba nie może być podmiotem współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej.
Odrzucone argumenty
Uznanie powództwa przez pozwanego jest wiążące dla sądu. • Wystąpienie wspólnika ze spółki cywilnej nie wymaga formy aktu notarialnego i powinno skutkować wykreśleniem z księgi wieczystej. • Powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej powinno zostać uwzględnione w zakresie wykreślenia pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego, albo zmierza do obejścia prawa. • Przystąpienie nowego wspólnika do spółki cywilnej, w której wspólnikom przysługuje współwłasność łączna nieruchomości, wymaga zachowania formy szczególnej obowiązującej przy przeniesieniu własności nieruchomości. • Wypowiedzenie udziału wspólnika w spółce cywilnej, gdy majątek wspólny obejmuje nieruchomość, nie wymaga aktu notarialnego. • Wyrok w sprawie, prowadzonej na podstawie art. 10 ustawy z dnia 06 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece nie zastępuje czynności prawnej, ale ma doprowadzić do zgodności wpisów w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. • Jedna osoba nie może być podmiotem współwłasności.
Skład orzekający
Agnieszka Brzoskowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych dotyczących zmian podmiotowych w spółkach cywilnych posiadających nieruchomości, w szczególności rozróżnienie między przystąpieniem a wystąpieniem wspólnika oraz ich skutki dla wpisów w księgach wieczystych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej i nieruchomości, a jego zastosowanie może wymagać analizy w kontekście innych form spółek i rodzajów praw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii formalnych w obrocie nieruchomościami przez spółki cywilne, co jest częstym problemem praktycznym. Rozróżnienie między przystąpieniem a wystąpieniem wspólnika i ich wymogami formalnymi jest istotne dla prawników i przedsiębiorców.
“Nieruchomość w spółce cywilnej: Kiedy akt notarialny jest niezbędny, a kiedy wystarczy zwykłe pismo?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.