X C 3694/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie R. W. (1) i R. W. (2), osoby starsze i schorowane, wnieśli pozew przeciwko Gminie O. o ustalenie prawa do lokalu socjalnego. Podstawą ich żądania było postanowienie Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 10 listopada 2016 r. (sygn. akt X Co 804/15), w którym przysądzono na rzecz nabywcy E. R. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego zajmowanego przez powodów i nakazano im wydanie tego lokalu. Powodowie argumentowali, że ich stan zdrowia i sytuacja majątkowa uzasadniają przyznanie im prawa do lokalu socjalnego. Pozwana Gmina O. wniosła o oddalenie powództwa, wskazując na brak interesu prawnego powodów i niedopuszczalność późniejszego orzekania w przedmiocie lokalu socjalnego, poza trybem postępowania eksmisyjnego. Sąd Rejonowy w Olsztynie, po analizie zebranego materiału dowodowego, oddalił powództwo jako przedwczesne. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o ochronie praw lokatorów, wskazując, że orzeczenie o prawie do lokalu socjalnego następuje co do zasady w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu. Wyjątek stanowi art. 35 ustawy, który nie miał zastosowania, gdyż nakaz opuszczenia lokalu wynikał z postanowienia wydanego po wejściu w życie ustawy. Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2017 r. (III CZP 75/17), zgodnie z którą dłużnik, przeciwko któremu wszczęto postępowanie egzekucyjne o opróżnienie lokalu na podstawie tytułu wykonawczego z art. 999 § 1 k.p.c., może dochodzić ustalenia prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 189 k.p.c. Jednakże, w niniejszej sprawie, w chwili wyrokowania nie toczyło się przeciwko powodom postępowanie egzekucyjne w przedmiocie opróżnienia lokalu. Sąd uznał, że roszczenie o ustalenie prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 189 k.p.c. aktualizuje się dopiero w momencie obiektywnego zagrożenia prawa, czyli wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, powództwo zostało oddalone jako przedwczesne. Sąd, mając na uwadze trudną sytuację materialną i zdrowotną powodów, na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył ich kosztami procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu, w którym można dochodzić prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 189 k.p.c. w kontekście postępowań egzekucyjnych dotyczących opróżnienia lokalu.
Dotyczy sytuacji, gdy nakaz opuszczenia lokalu wynika z postanowienia o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym, a nie z wyroku eksmisyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy można dochodzić ustalenia prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 189 k.p.c. w sytuacji, gdy nakaz opuszczenia lokalu wynika z postanowienia o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym, a samo postępowanie egzekucyjne w przedmiocie opróżnienia lokalu nie zostało jeszcze wszczęte?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, można dochodzić ustalenia prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 189 k.p.c., jednakże roszczenie to aktualizuje się dopiero w momencie obiektywnego zagrożenia prawa, jakim jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego w przedmiocie opróżnienia lokalu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 75/17), która dopuszcza dochodzenie prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 189 k.p.c. w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opróżnienia lokalu. Jednakże, kluczowe jest, aby takie postępowanie egzekucyjne było już wszczęte, co stanowi obiektywne zagrożenie dla prawa dłużnika. W braku takiego postępowania, powództwo jest przedwczesne.
Czy sąd orzeka o prawie do lokalu socjalnego w postanowieniu o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie orzeka o prawie do lokalu socjalnego w postanowieniu o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami ustawy o ochronie praw lokatorów, orzeczenie o prawie do lokalu socjalnego następuje w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu. Postanowienie o przysądzeniu własności nie jest właściwym trybem do rozstrzygania o uprawnieniu do lokalu socjalnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. W. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| R. W. (2) | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina O. | organ_państwowy | pozwana |
| E. R. | osoba_fizyczna | nabywca |
Przepisy (6)
Główne
u.o.p.l. art. 14
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Sąd orzeka o uprawnieniu do lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz opróżnienia lokalu dotyczy, wyłącznie w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie.
k.p.c. art. 999 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na niej pomieszczeń.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jeżeli ma w tym interes prawny.
Pomocnicze
u.o.p.l. art. 35
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Przepis ten dotyczy osób, wobec których orzeczono nakaz opróżnienia lokalu przed wejściem w życie ustawy, a orzeczenie nie zostało wykonane. Nie ma zastosowania w przypadku nakazu wydanego po wejściu w życie ustawy.
k.p.c. art. 791
Kodeks postępowania cywilnego
Stosuje się odpowiednio do egzekucji z nieruchomości.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o ustalenie prawa do lokalu socjalnego jest przedwczesne, jeśli nie toczy się postępowanie egzekucyjne nakazujące opróżnienie lokalu. • Postanowienie o przysądzeniu własności nie jest właściwym trybem do orzekania o prawie do lokalu socjalnego.
Odrzucone argumenty
Powodowie mają interes prawny w ustaleniu prawa do lokalu socjalnego ze względu na nakaz wydania lokalu nabywcy. • Sytuacja zdrowotna i materialna powodów uzasadnia przyznanie im prawa do lokalu socjalnego.
Godne uwagi sformułowania
roszczenie o ustalenie prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 189 k.p.c. aktualizuje się wtedy, gdy przeciwko dłużnikowi zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne o opróżnienie lokalu • powództwo jako przedwczesne należało oddalić
Skład orzekający
Katarzyna Jerka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu, w którym można dochodzić prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 189 k.p.c. w kontekście postępowań egzekucyjnych dotyczących opróżnienia lokalu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nakaz opuszczenia lokalu wynika z postanowienia o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym, a nie z wyroku eksmisyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest właściwe określenie momentu wszczęcia postępowania sądowego, nawet w kontekście ochrony praw lokatorów w trudnej sytuacji życiowej.
“Czy można walczyć o lokal socjalny, zanim komornik zapuka do drzwi?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.