X C 3415/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Horyzont (...) z siedzibą w W., wniósł pozew przeciwko K. D. o zapłatę kwoty 49917,40 zł wraz z odsetkami. Uzasadniał swoje żądanie umową pożyczki zawartą przez pozwaną z (...) Bank S.A. w 2012 roku, która została wypowiedziana w 2016 roku z powodu zaprzestania spłat. Powód nabył wierzytelność na podstawie umowy cesji. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy w Olsztynie ustalił, że w dniu 10.08.2016 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (sygn. akt Nc-e 1367997/16) wobec K. D., dotyczący roszczeń z tej samej umowy pożyczki, w kwocie niespłaconego kapitału 42823,90 zł. Sąd uznał, że pozew podlega odrzuceniu z uwagi na zaistnienie stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Sąd podkreślił, że wierzytelność była już prawomocnie rozpoznana, a nabywca wierzytelności nie może wytaczać nowego powództwa o zapłatę, lecz powinien skorzystać z trybu przewidzianego w art. 788 § 1 kpc (wniosek o klauzulę wykonalności) lub ewentualnie powództwa o ustalenie przejścia uprawnień. Przyjęcie odmiennej koncepcji prowadziłoby do ryzyka równoległego egzekwowania tego samego długu. Sąd powołał się na liczne orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście cesji wierzytelności i konieczności stosowania art. 788 § 1 kpc przez nabywcę wierzytelności, której dotyczy prawomocny tytuł wykonawczy.
Dotyczy sytuacji, gdy wierzytelność została już prawomocnie osądzona w postępowaniu upominawczym lub innym, a następnie została scedowana. Nie dotyczy sytuacji, gdy cesja nastąpiła przed wydaniem tytułu wykonawczego lub gdy tytuł wykonawczy nie został wydany.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nabywca wierzytelności, która została już prawomocnie osądzona w innym postępowaniu (np. nakazem zapłaty), może wytoczyć nowe powództwo o zapłatę tej samej wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabywca wierzytelności nie może wytoczyć nowego powództwa o zapłatę, jeśli wierzytelność została już prawomocnie osądzona. W takiej sytuacji obowiązuje zasada powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasada powagi rzeczy osądzonej (art. 366 kpc) rozciąga się również na następców prawnych stron, w tym nabywców wierzytelności. Wytoczenie nowego powództwa o zapłatę byłoby dopuszczalne tylko w sytuacji, gdyby nie istniał prawomocny tytuł wykonawczy dotyczący tej wierzytelności. Nabywca powinien skorzystać z innych środków prawnych, takich jak wniosek o klauzulę wykonalności na podstawie art. 788 § 1 kpc lub powództwo o ustalenie przejścia uprawnień.
Jakie są konsekwencje prawne dla nabywcy wierzytelności, gdy pierwotna wierzytelność została już prawomocnie osądzona przez sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nabywca wierzytelności, której dotyczy prawomocne orzeczenie sądowe, nie może dochodzić jej zapłaty w nowym procesie. Powinien skorzystać z trybu przewidzianego dla następstwa prawnego po powstaniu tytułu egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dopuszczenie do ponownego rozpoznania sprawy, która została już prawomocnie osądzona, prowadziłoby do wydania sprzecznych orzeczeń i naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej. Nabywca wierzytelności powinien skorzystać z mechanizmów prawnych umożliwiających mu wstąpienie w prawa pierwotnego wierzyciela, np. poprzez uzyskanie klauzuli wykonalności na podstawie art. 788 § 1 kpc.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Horyzont (...) | spółka | powód |
| K. D. | osoba_fizyczna | pozwana |
| (...) Bank S.A. | spółka | pierwotny wierzyciel |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 199 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo podlega odrzuceniu z uwagi na zaistnienie stanu powagi rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy oraz inne organy państwowe i samorządowe.
Pomocnicze
k.p.c. art. 788 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli uprawnienie lub obowiązek po wydaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku postępowania o wszczęcie egzekucji przeszedł na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności również na nią, gdy osoba, na której rzecz i przeciwko której wszczęto egzekucję, oświadczy na piśmie, że przyjmuje prowadzenie egzekucji albo że obowiązek lub uprawnienie przeszły na nią.
k.p.c. art. 804 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku przejścia uprawnienia lub obowiązku po wydaniu tytułu wykonawczego na inną osobę, sąd egzekucyjny nada na nią klauzulę wykonalności na wniosek wierzyciela lub dłużnika, który przedstawi dowód przejścia uprawnienia lub obowiązku.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże sąd i inne organy państwowe.
k.p.c. art. 480 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym, od którego nie wniesiono środka zaskarżenia, ma skutki prawomocnego wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie prawomocnego nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym dotyczącego tej samej wierzytelności. • Zasada powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) rozciąga się na następców prawnych stron. • Nabywca wierzytelności powinien skorzystać z innych środków prawnych (art. 788 § 1 kpc) zamiast wytaczać nowe powództwo o zapłatę. • Ryzyko wydania sprzecznych orzeczeń i równoległego egzekwowania tego samego długu.
Godne uwagi sformułowania
zaistnienie stanu powagi rzeczy osądzonej • zasada de eadem re bis ne sit actio rozciąga się także na inne osoby, jak w szczególności następcy prawni stron lub uczestników • nie można bowiem dopuścić do wydania różnych orzeczeń w tym samym przedmiocie tylko dlatego, że różne są osoby prowadzące dawniej osądzony i nowy spór • Granicami podmiotowymi powagi rzeczy osądzonej objęte są w zasadzie strony procesu, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby • wyeliminowane zostaje bowiem ryzyko egzekwowania tego samego długu „równolegle” przez pierwotnego wierzyciela, dysponującego tytułem wykonawczym, jak i przez nabywcę wierzytelności domagającego się zasądzenia na jego rzecz kwoty pieniężnej wynikającej z tego samego stosunku prawnego.
Skład orzekający
M. O.
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście cesji wierzytelności i konieczności stosowania art. 788 § 1 kpc przez nabywcę wierzytelności, której dotyczy prawomocny tytuł wykonawczy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wierzytelność została już prawomocnie osądzona w postępowaniu upominawczym lub innym, a następnie została scedowana. Nie dotyczy sytuacji, gdy cesja nastąpiła przed wydaniem tytułu wykonawczego lub gdy tytuł wykonawczy nie został wydany.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową powagi rzeczy osądzonej i pokazuje praktyczne konsekwencje dla nabywców wierzytelności, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się windykacją i obrotem wierzytelnościami.
“Kupiłeś dług, który już został prawomocnie zasądzony? Uważaj, bo możesz nie dostać pieniędzy!”
Dane finansowe
WPS: 49 917,4 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.