X C 2994/16

Sąd Rejonowy w ToruniuToruń2017-06-01
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
lokal komunalnyzadłużenierozłożenie na ratysytuacja materialnakoszty procesupomoc prawna z urzędu

Sąd Rejonowy w Toruniu rozłożył na raty zadłużenie za zajmowanie lokalu komunalnego, uwzględniając trudną sytuację materialną pozwanej.

Powódka Gmina M. T. - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej domagała się zapłaty od pozwanej G. G. kwoty ponad 5 tys. zł za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. Pozwana podniosła zarzut częściowego spełnienia świadczenia i trudną sytuację materialną, wnosząc o rozłożenie należności na raty. Sąd, uwzględniając sytuację pozwanej (71 lat, renta, opieka nad wnuczką), rozłożył zasądzoną kwotę 4269,64 zł na 29 rat, nie obciążył jej kosztami procesu, a koszty pomocy prawnej z urzędu zasądził od Skarbu Państwa.

Powódka Gmina M. T. – Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w T. wniosła pozew o zapłatę kwoty 5768,05 zł wraz z odsetkami przeciwko pozwanej G. G., tytułem odszkodowania za zajmowanie lokalu komunalnego bez tytułu prawnego. W postępowaniu upominawczym wydano nakaz zapłaty, który utracił moc z powodu sprzeciwu pozwanej. Pozwana podniosła zarzut częściowego spełnienia świadczenia, wniosła o rozłożenie należności na raty i nieobciążanie kosztami procesu, wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Powód ograniczał następnie powództwo do kwot 5.066,76 zł, a następnie 4.568,56 zł, a ostatecznie do 4.269,64 zł. Pozwana podtrzymywała swoje wnioski. Sąd ustalił, że pozwana G. G. (71 lat, na rencie, opiekująca się wnuczką) zajmuje lokal bez tytułu prawnego i ma zadłużenie, które stara się spłacać w miarę możliwości. Jej dochody (renta, świadczenia socjalne) są niskie, a wydatki wysokie. Sąd, na podstawie art. 320 k.p.c., uznał sytuację materialną pozwanej za szczególnie uzasadniony przypadek do rozłożenia świadczenia na raty. Zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 4269,64 zł z odsetkami, rozkładając ją na 29 rat (28 po 150 zł, ostatnia 69,64 zł), płatnych do 15. dnia każdego miesiąca. Postępowanie w pozostałej części umorzono. Pozwanej nie obciążono kosztami procesu z uwagi na jej trudną sytuację materialną (art. 102 k.p.c.). Koszty pomocy prawnej z urzędu dla pozwanej zasądzono od Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że trudna sytuacja materialna pozwanej (wiek, renta, opieka nad wnuczką, niskie dochody, wysokie wydatki) stanowi szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na zastosowanie art. 320 k.p.c. Rozłożenie należności na raty nie obciąży pozwanej nadmiernie, a jednocześnie pozwoli na spłatę długu w rozsądnym terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie częściowe, rozłożenie na raty, umorzenie w pozostałej części, odstąpienie od obciążenia kosztami procesu

Strona wygrywająca

Gmina M. T. - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w T. (w części zasądzonej kwoty)

Strony

NazwaTypRola
Gmina M. T. - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w T.instytucjapowód
G. G.osoba_fizycznapozwana
Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Toruniuorgan_państwowypodmiot zobowiązany do zapłaty kosztów pomocy prawnej
P. O.osoba_fizycznaadwokat (pomoc prawna z urzędu)

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 353

Kodeks cywilny

Podstawa do uwzględnienia powództwa.

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w zakresie kosztów procesu, umożliwiająca odstąpienie od obciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Pomocnicze

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może uznać za przyznane twierdzenia strony przeciwnej o faktach, jeśli strona się do nich nie wypowie, mając na uwadze wyniki całej rozprawy.

k.c. art. 481 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Podstawa do zasądzenia odsetek za opóźnienie.

k.p.c. art. 355 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania w pozostałej części.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 8 pkt 4 i §5 pkt 3

Podstawa do ustalenia wysokości zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zajmowanie lokalu komunalnego bez tytułu prawnego. Niewystarczające dochody pozwanej do jednorazowej spłaty zadłużenia. Trudna sytuacja życiowa i materialna pozwanej (wiek, opieka nad wnuczką).

Godne uwagi sformułowania

w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie sytuacja finansowa pozwanej jest na tyle trudna, że obowiązek jednorazowej zapłaty należności obciążyłby ją nadmiernie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający odstąpienie od obciążenia pozwanej kosztami procesu

Skład orzekający

Maria Żuchowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie rozłożenia świadczenia na raty w przypadku trudnej sytuacji materialnej dłużnika oraz odstąpienia od obciążania kosztami procesu."

Ograniczenia: Każda sprawa rozpatrywana indywidualnie pod kątem szczególnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o rozłożeniu długu na raty i kosztach procesu w kontekście trudnej sytuacji życiowej dłużnika, co jest częstym problemem.

Dług za lokal komunalny rozłożony na raty. Sąd wziął pod uwagę trudną sytuację emerytki.

Dane finansowe

WPS: 4269,64 PLN

należność główna: 4269,64 PLN

koszty pomocy prawnej z urzędu: 2400 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt X C 2994/16 upr. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący SSR Maria Żuchowska Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Jakubowska Po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2017 w Toruniu. sprawy z powództwa Gminy M. T. - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w T. przeciwko G. G. o zapłatę I. zasądza od pozwanej G. G. na rzecz powoda Gminy M. T. - Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w T. kwotę 4269,64 zł (cztery tysiące dwieście sześćdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt cztery grosze) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 maja 2017r,., z uwzględnieniem zmian stopy procentowej odsetek ustawowych, do dnia 1 czerwca 2017r. oraz odsetki ustawowe od kwot i dat: - od 4568,56 zł od dnia 20.02.2017r. do 19.03.2017r., - od 4468,92 zł od dnia 20.03.2017r. do 18.04.2017r., - od 4369, 28 zł od dnia 19.04.2017r. do 18.05.2017r. II. rozkłada należność główną zasądzoną w pkt. I wyroku na 29 rat, przy czym pierwsze 28 rat po 150 zł, ostatnia rata w kwocie 69,64 zł wraz z sumą odsetek zasądzonych w pkt. I wyroku, płatne do 15-go dnia każdego miesiąca, poczynając od miesiąca następnego, po którym uprawomocni się wyrok, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku zwłoki w płatności którejkolwiek z rat; III. umarza postępowanie w pozostałej części; IV. nie obciąża pozwanej kosztami procesu poniesionymi przez powoda, V. zasądza od Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Toruniu na rzecz adwokata P. O. kwotę 2400 zł (dwa tysiące czterysta złotych) plus VAT – tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej G. G. z urzędu. UZASADNIENIE Powód Gmina M. T. – Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w T. wniosła 19 lipca 2016 pozew o zapłatę kwoty 5768,05 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu przeciwko pozwanej G. G. . W uzasadnieniu pozwu wskazano, że kwota której dochodzi powód to należności z tytułu odszkodowania za zajmowanie przez pozwaną lokalu gminy bez tytułu prawnego za okres od 1 czerwca 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. z odsetkami oraz odsetkami za nieterminowe regulowanie należności w okresie wcześniejszym, do dnia złożenia pozwu. W dniu 2 sierpnia 2016 r. w tutejszym Sądzie wydany został nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, który to nakaz utracił moc z uwagi na wniesienie przez pozwaną sprzeciwu od nakazu zapłaty. W sprzeciwie pozwana zaskarżyła nakaz zapłaty w całości, podniosła zarzut spełnienia części zobowiązania, a także złożyła wniosek o rozłożenie należności na raty i nieobciążanie kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwana wymieniła, jakie dodatkowe kwoty prócz comiesięcznych opłat uiszczała na rzecz powoda, o które to kwoty powództwo jest niezasadne, a także opisała swoją trudną sytuację materialną. W odpowiedzi na sprzeciw powód ograniczył powództwo do kwoty 5.066,76 zł z odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, podtrzymując żądanie w pozostałym zakresie. Co do wniosku pozwanej o rozłożenie zadłużenia na raty w kwocie po 100 zł miesięcznie, powód nie wyraził zgody, ponieważ takie rozstrzygnięcie nie uwzględniałoby w pełni interesu wierzyciela, gdyż pozwana spłacała by swoje zadłużenie ponad 4 lata. W piśmie procesowym pozwanej nadanym 27 stycznia 2017 r. pozwana ponownie podważyła wysokość dochodzonego roszczenia, wskazując na możliwość zaliczenia przez powoda dokonywanych wpłat na poczet przedawnionych już długów z 2011 r., co w istocie spowodowałoby konieczność przesunięcia i zaliczenia wpłat na poczet innych, nieprzedawnionych roszczeń. Pozwana podtrzymała wniosek o rozłożenie należności na raty. Pismem z dnia 24 lutego 2017 r. powód ponownie ograniczył powództwo do kwoty 4.568,56 zł, co wynikało z kolejnych dokonanych przez pozwaną wpłat. Powód zaprzeczył by którakolwiek z dokonanych wpłat została zaliczona na poczet przedawnionych należności. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 29 maja 2017 r. powód ponownie ograniczył powództwo do kwoty 4.269,64 zł wraz z odsetkami do dnia zapłaty oraz z odsetkami od poszczególnych kwot po uwzględnieniu dokonanych wpłat. Strona pozwana podtrzymała wniosek o rozłożenie należności na raty i nieobciążanie pozwanej kosztami procesu. Sąd ustalił, co następuje : G. G. zajmuje lokal mieszkalny przy ul. (...) , należący do zasobów Gminy M. T. bez tytułu prawnego. W lokalu zamieszkuje wraz z wnuczką. Mimo ciążącego na niej obowiązku comiesięcznego uiszczania odszkodowania w wysokości odpowiadającej czynszowi najmu, nie uiszczała regularnie wymaganych opłat. W związku z niepłaceniem regularnie wymaganych opłat, na jej koncie finansowym prowadzonym przez ZGM powstało zadłużenie, które starała się ona w miarę swoich finansowych możliwości spłacać. Okoliczności bezsporne oraz dowód: - kartoteka finansowa – k. 9-12 akt - dokumentacja finansowa – k. 99-182 akt Pozwana G. G. jest osobą starszą, ma 71 lat, pozostającą na rencie i mającą pod opieką siedmioletnią wnuczkę, dla której stanowi rodzinę zastępczą. Rodzice wnuczki nie pomagają finansowo w jej utrzymywaniu. Pozwana posiada comiesięczny dochód, na który składa się: - 870 zł renty, - 500 zł świadczenia z (...) tzw. „500+”, - 660 zł świadczenia na pokrycie utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej. Natomiast comiesięczne wydatki pozwanej kształtują się następująco: - 400 zł tytułem opłat za mieszkanie, - 150-200 zł za leki dla siebie i wnuczki, - 150 zł za prąd, - 25 zł zajęcia dodatkowe wnuczki, - 30 zł abonament za telewizję, - 10 zł składka obowiązkowa na szkołę, - 371,35 zł potrącenie komornicze, a dodatkowo wydatki na jedzenie i inne podstawowe potrzeby, a w miesiącach zimowych na węgiel. Dowód: decyzja o waloryzacji renty rodzinnej – k. 73 akt - dokumenty wskazujące na sytuację finansową pozwanej – k. 194 – 215 akt - przesłuchanie pozwanej G. G. - k. 216-217 akt. Sąd zważył, co następuje: Ostatecznie między stronami pozostawało bezsporne istnienie i wysokość zobowiązania pozwanej. Dokumenty, z których przeprowadzono dowód, stanowiły wiarygodny środek dowodowy, gdyż ich rzetelność i autentyczność nie zostały w toku procesu podważone. Sąd w pełni zawierzył również oświadczeniom pozwanej, złożonym podczas przesłuchania jej, w których opisała ona swoją sytuację życiową. Zeznania pozwanej były spójne, logiczne i w powiązaniu z dowodami z dokumentów, układały się w logiczną całość. Kwestią sporną, którą musiał rozważyć Sąd była zasadność dochodzonego roszczenia wobec pozostawania pozwanej w trudnej sytuacji majątkowej, jej podeszłym wieku oraz pozostawania pod jej pieczą małoletniej wnuczki. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, bardzo trudna sytuacja materialna i życiowa pozwanej została wykazana i niezakwestionowana przez stronę powodową. Zgodnie bowiem z art. 230 k.p.c. , gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane. W przedmiotowej sprawie pozwana zarówno w złożonych pismach procesowych jak i podczas przesłuchania wskazywała na swoją trudną sytuację materialną, podeszły wiek i sprawowanie opieki nad siedmioletnią wnuczką, której stara się, mimo niesprzyjających okoliczności zapewnić jak najlepsze warunki rozwoju. Powód nie zakwestionował tego faktu. W ocenie Sądu, zgodnie z zasadą ciężaru dowodu, przedmiotowej sprawie powód udowodnił zasadność i wysokość roszczenia, a pozwana wykazała w całej rozciągłości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ale ma możliwość spełnienia świadczenia w ratach. Uwadze Sądu nie uszedł fakt, że pozwana sama w miarę swoich możliwości poczęła spłacać istniejące zadłużenie obok comiesięcznych zobowiązań wobec powoda. Z podanych względów, na podstawie art. 353 k.c. , powództwo okazało się zasadne i podlegało uwzględnieniu, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, iż nie zachodzą w przedmiotowej sprawie podstawy do uznania, że dochodzone pozwem roszczenie jest sprzeczne z prawem czy zasadami współżycia społecznego. O odsetkach za opóźnienie rozstrzygnięto na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. W myśl art. 320 k.p.c. , w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia - wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia. W rozpoznawanej sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na zastosowanie dyspozycji powołanego przepisu, gdyż sytuacja finansowa pozwanej jest na tyle trudna, że obowiązek jednorazowej zapłaty należności obciążyłby ją nadmiernie. Jednocześnie poziom dochodów pozwanej pozwoli wygospodarować środki na spłatę długu w ratach. Dodatkowo, postawa pozwanej prezentowana podczas procesu przemawia za tym, że wykona ona zobowiązanie po rozłożeniu na raty. Rękojmie spłaty ratalnej długu daje również to, że pozwana z własnej inicjatywy prócz comiesięcznych należności za zajmowanie mieszkania, od dłuższego czasu uiszcza również w wysokości, na którą pozwalają jej dochody, dodatkowo środki na spłatę długu. W ocenie Sądu, pozwana wydaje się być osobą, starającą się unikać konfliktów, dążącą do zadośćuczynienia swoim zobowiązaniom, starającą się zapewnić wnuczce jak najlepsze warunki życia. Za właściwe Sąd uznał rozłożenie należności głównej i odsetek naliczonych za okres od dnia 20 maja 2017 r. do dnia 1 czerwca 2017 r. na 28 rat, po 150 zł rat oraz ostatnią ratę w kwocie 69,64 zł wraz z sumą odsetek zasądzonych w punkcie I wyroku. Takie ukształtowanie wysokości i ilości rat zapewnia uzyskanie przez stronę powodową należnego jej świadczenia w rozsądnym terminie, bez obciążania przy tym ponad miarę pozwanej. Wobec dokonanych ograniczeń powództwa Sąd umorzył postępowanie w pozostałej części zgodnie z art. 355 §1 k.p.c. O kosztach procesu orzeczono w punkcie IV sentencji wyroku na podstawie art. 102 k.p.c. zgodnie z zasadą słuszności. Pozwana G. G. otrzymuje rentę w wysokości 870 zł, świadczenie 500+ na wnuczkę oraz świadczenie na utrzymanie wnuczki w rodzinie zastępczej w wysokości 660 zł. Na utrzymaniu ma siebie i siedmioletnią wnuczkę, nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej ze strony rodziców dziewczynki jak i ze strony swoich dzieci. Zdaniem Sądu sytuacja materialna pozwanej jest wyjątkowo trudna. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek uzasadniający odstąpienie od obciążenia pozwanej kosztami procesu. O wysokości zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu przez adwokata P. O. Sąd orzekł zgodnie z § 8 pkt 4 i §5pkt3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI