X C 2588/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Bank (...) S.A. we W. wniósł pozew przeciwko J. J. o zapłatę kwoty 8444,91 zł z odsetkami i kosztami, wynikającej z umowy pożyczki gotówkowej zawartej w dniu 9 lipca 2014 r. Pozwany wniósł sprzeciw od wydanego nakazu zapłaty, początkowo wskazując na oszustwo, a następnie podnosząc zarzut nieważności umowy z powodu zawarcia jej w stanie wyłączającym swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. W toku postępowania powód cofnął powództwo co do kwoty 4344,05 zł. Sąd, po analizie opinii biegłych, uznał umowę za ważną, stwierdzając, że pozwany w chwili jej zawierania posiadał pełną zdolność do czynności prawnych i nie znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, mimo ustaleń w postępowaniu karnym o znacznym ograniczeniu jego zdolności rozumienia czynu i pokierowania postępowaniem. Sąd umorzył postępowanie w części, w której powód cofnął pozew, i zasądził od pozwanego na rzecz powoda pozostałą należność główną w kwocie 3080,28 zł wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie oraz kwotę 935,58 zł odsetek i 85 zł opłat i prowizji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 kpc, nie obciążając pozwanego kosztami z uwagi na jego trudną sytuację majątkową, zdrowotną oraz fakt, że jego zobowiązania przewyższały przychody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 82 k.c. w kontekście ograniczonej zdolności do czynności prawnych i art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i opiera się na opinii biegłych. Interpretacja art. 82 k.c. jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa pożyczki zawarta przez osobę z ograniczoną zdolnością rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa jest ważna, jeśli osoba ta nie znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli w momencie jej zawierania.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłych, którzy stwierdzili, że pozwany, mimo zaburzeń psychicznych i ograniczonej zdolności rozumienia czynu, posiadał inteligencję ogólną w normie i rozumiał podstawowe sytuacje społeczne, co nie wykluczało świadomego i swobodnego podjęcia decyzji przy zawieraniu umowy. Samo stwierdzenie zaburzeń psychicznych nie jest wystarczające do uznania nieważności oświadczenia woli na podstawie art. 82 k.c.
Czy działanie pod wpływem błędu, polegające na przekonaniu, że inna osoba spłaci zobowiązanie, uzasadnia uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli?
Odpowiedź sądu
Nie, takie przekonanie nie stanowi błędu istotnego w rozumieniu art. 84 k.c. w kontekście umowy kredytu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przekonanie pozwanego, iż H. M. spłaci za niego zobowiązanie, nie jest błędem istotnym, który uzasadniałby uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego bankowi.
Czy pozwanego należy obciążyć kosztami postępowania, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację majątkową i zdrowotną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w wyjątkowo uzasadnionych przypadkach sąd może nie obciążać strony przegrywającej kosztami postępowania.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 kpc, biorąc pod uwagę sytuację majątkową pozwanego, jego zobowiązania przewyższające przychody oraz stan zdrowia, i nie zasądził od niego kosztów procesu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) spółka akcyjna | spółka | powód |
| J. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Wykazanie samych zaburzeń psychicznych nie jest wystarczające.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie powołującej się na nieważność umowy z powodu stanu wyłączającego świadomość lub swobodę.
k.c. art. 84 § 1-2
Kodeks cywilny
Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu jest dopuszczalne tylko w określonych warunkach, a błąd musi być istotny.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania w zakresie, w jakim powód cofnął pozew.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nieobciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.k. art. 286 § 1 i 3
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa.
k.k. art. 297 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo dotyczące wyłudzenia kredytu.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zbieg przepisów w prawie karnym.
k.k. art. 31 § 2
Kodeks karny
Znaczne ograniczenie zdolności rozumienia znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa pożyczki jest ważna, ponieważ pozwany w chwili jej zawierania nie znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, mimo posiadania zaburzeń psychicznych. • Pozwany nie wykazał, aby błąd co do treści czynności prawnej był istotny i uzasadniał uchylenie się od skutków oświadczenia woli. • Zastosowanie art. 102 kpc ze względu na trudną sytuację majątkową i zdrowotną pozwanego.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy pożyczki z powodu zawarcia jej w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. • Błąd co do treści czynności prawnej uzasadniający uchylenie się od skutków oświadczenia woli.
Godne uwagi sformułowania
nie ma podstaw do uznania, iż pozwany 9 lipca 2014 r. podczas podpisywania umowy kredytu był w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, mimo iż w postępowaniu karnym ustalono, że J. J. podpisał umowę kredytu i tym samym dopuścił się przestępstwa oszustwa mając w stopniu znacznym ograniczoną zdolność rozumienia znaczenia czynu jak i pokierowania swoim postępowaniem. • Ze zwiększoną podatnością na wpływ osoby trzeciej nie jest jednak związane powstanie stanu zniesienia świadomości i możliwości podjęcia decyzji i wyrażenia woli. • W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Skład orzekający
Katarzyna Malinowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 82 k.c. w kontekście ograniczonej zdolności do czynności prawnych i art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i opiera się na opinii biegłych. Interpretacja art. 82 k.c. jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd rozstrzyga kwestię ważności umowy zawartej przez osobę z problemami psychicznymi, jednocześnie stosując nadzwyczajne środki w zakresie kosztów postępowania ze względu na jej trudną sytuację.
“Czy umowa zawarta przez osobę z problemami psychicznymi jest ważna? Sąd Rejonowy w Toruniu wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 8444,91 PLN
należność główna: 4100,86 PLN
odsetki: 935,58 PLN
opłaty i prowizje: 85 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.