X C 2290/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. K. wniosła o nakazanie pozwanemu M. Ś. przywrócenia jej naruszonego posiadania służebności gruntowej przejazdu i przechodu przez działkę nr (...), poprzez usunięcie skarpy ziemnej i hałd ziemi, które uniemożliwiały jej dojazd do nieruchomości. Pozwany domagał się oddalenia powództwa, argumentując, że roszczenie powódki wygasło z powodu upływu rocznego terminu od naruszenia, zgodnie z art. 344 § 2 k.c. Podnosił również, że powódka nie ma interesu prawnego w wytoczeniu powództwa, gdyż korzysta z drogi leśnej, a jego własne działania nie stanowiły samowolnego naruszenia posiadania, ponieważ powódka korzystała z jego działki bez tytułu prawnego. Sąd uznał powództwo za zasadne w znacznej części. Podstawą prawną było art. 344 § 1 k.c., który chroni posiadanie niezależnie od jego zgodności ze stanem prawnym. Sąd podkreślił, że w sprawach o naruszenie posiadania bada się jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia. Zarzut wygaśnięcia roszczenia został uznany za chybiony, ponieważ naruszenia miały charakter powtarzający się, a bieg rocznego terminu rozpoczyna się od ostatniego naruszenia. Pozwany przyznał, że prace ziemne i podnoszenie terenu odbywały się etapami w latach 2015-2017, a w sierpniu 2016 r. usypano hałdę ziemi, co oznacza, że pozew wniesiony w czerwcu 2016 r. był złożony w terminie. Sąd oddalił powództwo w części dotyczącej działki nr (...), ponieważ hałda ziemi znajdowała się na działce nr (...), a nie nr (...). Sąd nakazał pozwanemu usunięcie skarpy ziemnej i hałdy z działki nr (...) oraz zaniechanie dalszych naruszeń. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu nastąpiło z uwzględnieniem stopnia wygrania sprawy przez strony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaOchrona posiadania służebności w przypadku powtarzających się naruszeń, zasady postępowania posesoryjnego.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie naruszenia miały charakter powtarzający się i stopniowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o przywrócenie naruszonego posiadania służebności gruntowej wygasa, jeśli nie zostanie dochodzone w ciągu roku od pierwszego naruszenia, mimo że naruszenia mają charakter powtarzający się?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie wygasa, jeśli naruszenia mają charakter powtarzający się, a bieg rocznego terminu rozpoczyna się od chwili ostatniego naruszenia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na ugruntowanym stanowisku doktryny, zgodnie z którym w przypadku powtarzających się naruszeń posiadania, termin roczny do dochodzenia roszczenia posesoryjnego rozpoczyna bieg od chwili ostatniego naruszenia. W tej sprawie pozwany dokonywał działań blokujących przejazd etapami w latach 2015-2017, co oznaczało ciągłe naruszanie posiadania.
Czy sąd w postępowaniu posesoryjnym bada zgodność posiadania ze stanem prawnym lub prawo własności pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd w postępowaniu posesoryjnym bada wyłącznie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia. Kwestie zgodności z prawem lub prawa własności pozostają poza zakresem postępowania, chyba że istnieje prawomocne orzeczenie stwierdzające zgodność stanu posiadania z prawem.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 344 § 1 k.c. i art. 478 k.p.c., wskazując, że ochrona posesoryjna przysługuje niezależnie od dobrej wiary czy zgodności posiadania ze stanem prawnym. Pozwany nie przedstawił żadnego orzeczenia, które potwierdzałoby zgodność jego działań z prawem.
Czy powódka ma interes prawny w dochodzeniu ochrony posiadania służebności, skoro korzysta z alternatywnej drogi dojazdowej przez las?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powódka ma interes prawny, ponieważ alternatywna droga leśna jest rozwiązaniem tymczasowym, wiąże się ze znacznymi ograniczeniami (czasowymi, imiennymi, dotyczącymi pojazdów, brakiem możliwości dojazdu gości czy służb ratowniczych) i nie jest ekwiwalentna z pierwotnym przejazdem.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo opisał ograniczenia związane z korzystaniem z drogi leśnej, w tym konieczność uzyskiwania zezwoleń, otwierania szlabanu, ograniczenia dotyczące pojazdów i gości, a także problemy z odbiorem śmieci i przejezdnością w trudnych warunkach atmosferycznych. Stwierdzono, że takie rozwiązanie nie zaspokaja potrzeb powódki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. Ś. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 344 § 1
Kodeks cywilny
Przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem.
k.c. art. 344 § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i zaniechanie naruszeń wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia.
k.p.c. art. 478
Kodeks postępowania cywilnego
Do zakresu kognicji sądu w sprawach o naruszenie posiadania należy wyłącznie badanie ostatniego stanu posiadania i faktu jego naruszenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach, gdy strony w tym samym stopniu wygrały sprawę, sąd włoży na nie w równych częściach poniesione przez nie koszty. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron całość kosztów, jeżeli złożyła się ona na powstanie kosztów w znacznym stopniu lub w celu zapobieżenia sporowi, albo jeżeli druga strona była w błędzie co do stanu faktycznego lub prawnego.
k.p.c. art. 333 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa zbywalne i o dziedziczenie, sąd nada z urzędu wyrokowi zaocznemu, opartemu na uznaniu powództwa lub na przyznaniu okoliczności faktycznych przez pozwanego, rygor natychmiastowej wykonalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie posiadania służebności przejazdu i przechodu przez pozwanego poprzez utworzenie skarpy i hałd ziemi. • Powtarzający się charakter naruszeń, co powoduje rozpoczęcie biegu rocznego terminu od ostatniego naruszenia. • Ochrona posesoryjna jest niezależna od prawa własności i zgodności posiadania ze stanem prawnym. • Alternatywna droga dojazdowa jest niewystarczająca i wiąże się ze znacznymi ograniczeniami.
Odrzucone argumenty
Wygasnięcie roszczenia z powodu upływu rocznego terminu od pierwszego naruszenia. • Brak interesu prawnego powódki w dochodzeniu roszczenia. • Korzystanie przez powódkę z drogi bez tytułu prawnego. • Działania pozwanego nie stanowiły samowolnego naruszenia posiadania. • Zachowanie powódki i żądanie pozwu są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym. • Do zakresu kognicji sądu w sprawach o naruszenie posiadania należy wyłącznie badanie ostatniego stanu posiadania i faktu jego naruszenia. • W razie powtarzających się naruszeń bieg terminu z art. 344 § 2 k.c. rozpoczyna się od chwili ostatniego naruszenia.
Skład orzekający
Agnieszka Brzoskowska
SSR
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ochrona posiadania służebności w przypadku powtarzających się naruszeń, zasady postępowania posesoryjnego."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie naruszenia miały charakter powtarzający się i stopniowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd podchodzi do ochrony posiadania w sytuacjach konfliktów sąsiedzkich dotyczących dróg dojazdowych, a także jak interpretuje termin do dochodzenia roszczeń w przypadku powtarzających się naruszeń.
“Sąsiad zablokował drogę? Jak odzyskać prawo przejazdu, gdy naruszenia trwają latami.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.