Orzeczenie · 2025-05-29

X C 1592/24

Sąd
Sąd Rejonowy w Toruniu
Miejsce
Toruń
Data
2025-05-29
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
kredyt konsumenckipożyczka refinansującaniedozwolone postanowienia umowneobejście prawanieważność umowykoszty procesuochrona konsumenta

Sąd Rejonowy w Toruniu rozpoznał sprawę z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) Spółki komandytowo-akcyjnej przeciwko S. H. o zapłatę. Powód dochodził kwoty 8792,33 zł z tytułu umowy pożyczki refinansującej nr (...) z 14 grudnia 2023 r., która miała spłacić wcześniejszą pożyczkę. Powództwo zostało częściowo cofnięte do kwoty 1.500 zł, która została uiszczona przez pozwanego. W pozostałej części sąd oddalił powództwo, uznając umowę pożyczki za nieważną. Sąd z urzędu zbadał umowę pod kątem jej zgodności z prawem, mimo braku aktywnej obrony pozwanego. Ustalono, że umowa pożyczki refinansującej, podobnie jak poprzednie, służyła jedynie przedłużeniu terminu spłaty kapitału 7842,07 zł za opłatą refinansującą w wysokości 844,10 zł plus odsetki kapitałowe. Sąd uznał, że taka konstrukcja umów, gdzie kolejne pożyczki refinansujące były udzielane przez podmioty powiązane, stanowi obejście przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu (art. 36a, 36b, 36c u.k.k.). Opłaty pobierane przez pożyczkodawców rażąco przekraczały dopuszczalne limity, a mechanizm ten miał na celu jedynie naliczanie kolejnych prowizji i tworzenie spirali zadłużenia. Sąd powołał się na decyzję Prezesa UOKiK w podobnej sprawie, potwierdzającą stosowanie takich praktyk jako naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W związku z nieważnością umowy na podstawie art. 58 § 1 k.c., powództwo zostało oddalone w całości, a koszty procesu obciążono powoda.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie nieważności umów pożyczek refinansujących stosowanych jako mechanizm obejścia przepisów o kredycie konsumenckim i limitach pozaodsetkowych kosztów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie stosowane są mechanizmy wielokrotnego refinansowania przez podmioty powiązane.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa pożyczki refinansującej, zawarta przez podmioty powiązane, która prowadzi do naliczania wielokrotnych opłat refinansujących i odsetek, jest ważna w świetle przepisów o kredycie konsumenckim i czy nie stanowi obejścia prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa pożyczki refinansującej jest nieważna, ponieważ jest sprzeczna z prawem i ma na celu obejście przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mechanizm wielokrotnego refinansowania tej samej kwoty kapitału za wysokie opłaty stanowi obejście przepisów o kredycie konsumenckim, które mają na celu ochronę konsumentów przed nadmiernymi kosztami i zapobieganie spirali zadłużenia. Opłaty rażąco przekraczały dopuszczalne limity.

Czy sąd powinien badać ważność umowy z urzędu, nawet jeśli pozwany nie podjął obrony w sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd ma obowiązek badać ważność czynności prawnej z urzędu w każdym stanie sprawy, zwłaszcza gdy umowa może być sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i SN, które potwierdzają obowiązek sądu do badania klauzul niedozwolonych i nieważności umów z urzędu, niezależnie od postawy stron postępowania.

Czy cofnięcie pozwu przez powoda w części, w której pozwany uiścił świadczenie, jest dopuszczalne?

Odpowiedź sądu

Tak, cofnięcie pozwu w części, w której pozwany spełnił świadczenie, jest dopuszczalne, o ile nie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że cofnięcie pozwu w części było uzasadnione faktem spełnienia przez pozwanego części świadczenia i nie naruszało przepisów prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa w pozostałej części i umorzenie postępowania w części
Strona wygrywająca
pozwany (w zakresie oddalenia powództwa)

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) Spółki komandytowo-akcyjnejspółkapowód
S. H.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.

u.k.k. art. 36a

Ustawa o kredycie konsumenckim

Limit pozaodsetkowych kosztów kredytu.

u.k.k. art. 36b

Ustawa o kredycie konsumenckim

Zasady ustalania pozaodsetkowych kosztów przy odroczeniu spłaty kredytu.

u.k.k. art. 36c

Ustawa o kredycie konsumenckim

Zasady udzielania kolejnych kredytów konsumentowi, który nie dokonał pełnej spłaty.

Pomocnicze

k.c. art. 720

Kodeks cywilny

Definicja umowy pożyczki.

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Niedozwolone postanowienia umowne w umowach z konsumentami.

u.k.k. art. 3 § 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Definicja umowy o kredyt konsumencki.

k.p.c. art. 339 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa faktyczna wyroku zaocznego.

k.p.c. art. 355 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie postępowania.

k.p.c. art. 203 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Cofnięcie pozwu.

k.p.c. art. 505 § 37

Kodeks postępowania cywilnego

Kontynuacja elektronicznego postępowania upominawczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa pożyczki refinansującej jest nieważna jako sprzeczna z prawem i zmierzająca do obejścia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim. • Mechanizm wielokrotnego refinansowania pożyczki przez podmioty powiązane stanowi obejście limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu.

Odrzucone argumenty

Roszczenie powoda oparte na ważnej umowie pożyczki refinansującej.

Godne uwagi sformułowania

umowa pożyczki nr (...) jest nieważna, gdyż w świetle art. 58 § 1 k.c. jest sprzeczna z prawem i zmierza do obejścia prawa. • Taka „pożyczka refinansująca” prowadzi do nakładania na pożyczkobiorcę bardzo wysokich opłat, radykalnie wykraczających poza przewidziane prawem (...) pozaodsetkowe koszty. • mechanizm refinansowania pożyczki również w niniejszej sprawie wykorzystywany był do obejścia przepisów chroniących konsumentów oraz obciążania ich kosztami przewyższającymi wartości dopuszczone przez ustawodawcę. • Taki mechanizm tylko udaje refinansowanie pożyczki, będąc w istocie sposobem „rolowania” długów i tworzenia spirali zadłużenia konsumenta.

Skład orzekający

Anna Bindas-Smoderek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów pożyczek refinansujących stosowanych jako mechanizm obejścia przepisów o kredycie konsumenckim i limitach pozaodsetkowych kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie stosowane są mechanizmy wielokrotnego refinansowania przez podmioty powiązane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak firmy pożyczkowe próbują obejść przepisy chroniące konsumentów, tworząc skomplikowane konstrukcje umowne. Jest to przykład walki o prawa konsumentów w obliczu nieuczciwych praktyk rynkowych.

Czy pożyczka refinansująca może być pułapką? Sąd rozbił nieuczciwy mechanizm!

Dane finansowe

WPS: 8792,33 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst