X C 158/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Fundusz (...) z siedzibą we W. wniósł o zasądzenie od pozwanej M. K. kwoty 604,64 zł wraz z odsetkami, tytułem pozostałości zadłużenia z umowy pożyczki i ugody. Pozwana zawarła pierwotnie umowę pożyczki w 2019 r. na kwotę 1.000 zł, z prowizją w wysokości 664,20 zł. Następnie zawarła ugodę, w której uznała zadłużenie i zobowiązała się do spłaty w ratach. Mimo wpłat pozwanej, powód dochodził dalszej zapłaty. Sąd Rejonowy w Toruniu, rozpoznając sprawę w trybie wyroku zaocznego, oddalił powództwo w całości. Sąd uznał, że naliczona prowizja w wysokości 664,20 zł do kwoty pożyczki 1.000 zł była rażąco nieproporcjonalna, ekonomicznie nieuzasadniona i sprzeczna z dobrymi obyczajami, co czyniło ją klauzulą abuzywną w rozumieniu art. 385¹ k.c. Ponieważ pozwana spłaciła już kapitał oraz część prowizji, a także uwzględniając kolejność zaliczania wpłat zgodnie z umową, sąd uznał, że całe zadłużenie zostało spłacone. Dodatkowo, sąd stwierdził, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu. Umowa pożyczki została wypowiedziana w 2019 r., a roszczenie stało się wymagalne. Zawarcie ugody nie stanowiło skutecznego zrzeczenia się zarzutu przedawnienia ani odnowienia zobowiązania, zwłaszcza w kontekście ochrony konsumenta. Wobec powyższego, sąd oddalił powództwo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznawanie klauzul prowizyjnych w umowach pożyczek konsumenckich za abuzywne, skutki zawarcia ugody w kontekście abuzywności i przedawnienia, ochrona konsumenta przed nieuczciwymi praktykami finansowymi.
Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawartych z wykorzystaniem wzorców umownych, gdzie prowizja stanowi znaczną część kosztów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy prowizja naliczona w umowie pożyczki konsumenckiej, mimo że mieści się w ustawowym limicie pozaodsetkowych kosztów kredytu, może zostać uznana za klauzulę abuzywną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prowizja może zostać uznana za abuzywną, jeśli jest rażąco nieproporcjonalna do udzielonego kapitału, ekonomicznie nieuzasadniona i sprzeczna z dobrymi obyczajami, nawet jeśli mieści się w ustawowym limicie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prowizja w wysokości 664,20 zł do kwoty pożyczki 1.000 zł była rażąco nieproporcjonalna i nieuzasadniona ekonomicznie, co czyni ją niedozwolonym postanowieniem umownym, mimo formalnego zmieszczenia się w limicie pozaodsetkowych kosztów kredytu.
Czy zawarcie ugody przez konsumenta, która powiela niedozwolone postanowienia pierwotnej umowy pożyczki, może sanować abuzywność tych postanowień lub odnowić zobowiązanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zawarcie ugody nie sanuje abuzywności postanowień pierwotnej umowy, jeśli ugoda powiela te same niedozwolone klauzule i jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ugoda nie mogła sanować abuzywnych postanowień pierwotnej umowy pożyczki, ponieważ sama powielała te niedozwolone klauzule i była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, nie dając konsumentowi rzeczywistej możliwości negocjacji.
Czy zawarcie ugody przez konsumenta, w której uznaje on dług, stanowi dorozumiane zrzeczenie się zarzutu przedawnienia, jeśli pierwotne roszczenie jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo uznanie długu w ugodzie nie stanowi dorozumianego zrzeczenia się zarzutu przedawnienia, jeśli nie ma wyraźnego oświadczenia woli w tym zakresie, zwłaszcza gdy konsument działa w niewiedzy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że ugoda nie zawierała wyraźnego oświadczenia o zrzeczeniu się zarzutu przedawnienia. Wykorzystanie niewiedzy konsumenta przez stronę powodową uniemożliwia przyjęcie dorozumianego zrzeczenia się tego zarzutu.
Czy roszczenie wynikające z umowy pożyczki konsumenckiej, wypowiedzianej w 2019 r., uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie uległo przedawnieniu, jeśli nie nastąpiło skuteczne przerwanie biegu przedawnienia lub zrzeczenie się zarzutu przedawnienia.
Uzasadnienie
Umowa pożyczki została wypowiedziana w 2019 r., co spowodowało natychmiastową wymagalność roszczenia. Roszczenie przedawniło się z końcem 2022 r. (jako związane z działalnością gospodarczą), a ugoda nie przerwała skutecznie biegu przedawnienia ani nie stanowiła zrzeczenia się zarzutu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Fundusz (...) | instytucja | powód |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
u.k.k. art. 3 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Umowa o kredyt konsumencki to umowa o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 zł, którą kredytodawca udziela konsumentowi. Umowa pożyczki jest traktowana jako umowa o kredyt konsumencki.
u.k.k. art. 36a
Ustawa o kredycie konsumenckim
Określa maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Ocena zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonywana jest według stanu z chwili zawarcia umowy, uwzględniając okoliczności jej zawarcia oraz ugody pozostające w związku z umową.
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się zarzutu przedawnienia. Zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przez upływem terminu jest nieważne.
k.c. art. 117 § § 2¹
Kodeks cywilny
Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się z upływem trzech lat.
k.c. art. 506
Kodeks cywilny
Umowa nowacji polega na zaciągnięciu nowego zobowiązania połączone z wygaśnięciem poprzedniego.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 58 § § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli nieważnością dotknięta jest tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
k.p.c. art. 339 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może wydać wyrok zaoczny, jeżeli pozwany mimo prawidłowego doręczenia nie stawił się do sądu lub nie złożył odpowiedzi na pozew.
k.p.c. art. 339 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku wydania wyroku zaocznego, sąd na podstawie twierdzeń powoda o faktach przyjmuje je za zgodne z prawdą, chyba że budzą uzasadnione wątpliwości.
u.k.k. art. 5 § pkt 6
Ustawa o kredycie konsumenckim
Całkowity koszt kredytu obejmuje wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w tym odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja w umowie pożyczki konsumenckiej była rażąco nieproporcjonalna i sprzeczna z dobrymi obyczajami, co czyniło ją klauzulą abuzywną. • Zawarcie ugody nie sanowało abuzywności pierwotnej umowy pożyczki. • Roszczenie powoda uległo przedawnieniu, a ugoda nie stanowiła skutecznego zrzeczenia się zarzutu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
kwota prowizji w wysokości 664,20 zł do udzielonego kapitału w kwocie 1.000 zł była rażąco nieproporcjonalna oraz ekonomicznie nieuzasadniona. • zawarcie ugody z dnia 2 lutego 2021 r. wraz z aneksem z dnia 8 kwietnia 2021 r. nie może zostać potraktowane jako odnowienie zobowiązania w rozumieniu art. 506 k.c. • zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przez upływem terminu jest nieważne. • strona powodowa przygotowując treść ugody wykorzystała niewiedzę pozwanej co do jej sytuacji prawnej.
Skład orzekający
Anna Bindas-Smoderek
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie klauzul prowizyjnych w umowach pożyczek konsumenckich za abuzywne, skutki zawarcia ugody w kontekście abuzywności i przedawnienia, ochrona konsumenta przed nieuczciwymi praktykami finansowymi."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawartych z wykorzystaniem wzorców umownych, gdzie prowizja stanowi znaczną część kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak konsumenci mogą być chronieni przed nieuczciwymi praktykami finansowymi, nawet po zawarciu ugody, a także podkreśla znaczenie przedawnienia roszczeń. Jest to przykład zwycięstwa 'Dawida nad Goliatem' w kontekście ochrony praw konsumenta.
“Czy ugoda z funduszem może uratować Cię przed przedawnionym długiem? Sąd mówi: nie zawsze!”
Dane finansowe
WPS: 604,64 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.