Orzeczenie · 2025-03-18

X C 1546/24

Sąd

Sąd Rejonowy w Toruniu

Miejsce

Toruń

Data

2025-03-18

SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy

pożyczka konsumenckarozłożenie na ratykoszty procesuzasada słusznościart. 102 k.p.c.art. 320 k.p.c.sytuacja życiowazdolność płatnicza

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Rejonowy w Toruniu rozpoznał sprawę z powództwa (...) Spółki z o.o. przeciwko R. M. o zapłatę kwoty 2.072,76 zł z tytułu umowy pożyczki. Pozwana przyznała istnienie długu, ale ze względu na pogorszenie swojej sytuacji finansowej, spowodowane m.in. urodzeniem dziecka, wniosła o rozłożenie spłaty na 7 rat. Powód początkowo zgodził się na 6 rat, ale z zastrzeżeniem natychmiastowej wymagalności pozostałej kwoty w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat. Sąd, działając na podstawie art. 320 k.p.c., rozłożył zasądzoną kwotę wraz z odsetkami na 7 miesięcznych rat, przy czym sześć pierwszych rat wynosiło 320 zł, a ostatnia 313,11 zł. Sąd oddalił powództwo w części dotyczącej odsetek za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wyrok rozkładający świadczenie na raty ma charakter konstytutywny i modyfikuje stosunek prawny. W zakresie kosztów procesu, sąd zastosował nadzwyczajną zasadę słuszności z art. 102 k.p.c. Zasądził od pozwanej na rzecz powoda jedynie kwotę 200 zł tytułem opłaty od pozwu, nie obciążając jej kosztami zastępstwa procesowego. Sąd uzasadnił to trudną sytuacją życiową i majątkową pozwanej, jej szczerym przyznaniem się do długu, wolą spłaty w ratach oraz postawą powoda, który dopiero na późniejszym etapie procesu zgodził się na realne rozłożenie długu na raty.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja art. 320 k.p.c. w kontekście odsetek od rat oraz zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach konsumenckich z uwzględnieniem sytuacji życiowej dłużnika i postawy wierzyciela.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnej oceny sądu w zakresie kosztów. Interpretacja odsetek jest utrwalona w orzecznictwie SN.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w przypadku rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty, wierzycielowi przysługują odsetki od ratalnych świadczeń za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wierzycielowi nie przysługują odsetki od ratalnych świadczeń za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat, ponieważ wyrok rozkładający świadczenie na raty ma charakter konstytutywny i modyfikuje stosunek prawny.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 11/70), zgodnie z którą rozłożenie na raty zastępuje obowiązek jednorazowej zapłaty, a tym samym wyłącza możliwość naliczania odsetek za okres do terminu płatności rat. Niemniej, w przypadku opóźnienia w płatności raty, wierzycielowi będą przysługiwały odsetki.

Czy w okolicznościach sprawy, zastosowanie nadzwyczajnej zasady słuszności z art. 102 k.p.c. uzasadnia obciążenie pozwanej jedynie częścią kosztów procesu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zastosowanie art. 102 k.p.c. uzasadnia obciążenie pozwanej jedynie kwotą opłaty od pozwu, a nie pełnymi kosztami zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że trudna sytuacja życiowa i majątkowa pozwanej (samotna matka, problemy z firmą, inne zobowiązania), jej szczere przyznanie się do długu, wola spłaty w ratach oraz postawa powoda (początkowa niechęć do rozłożenia na realne raty) stanowią szczególnie uzasadniony przypadek, w którym obciążenie pozwanej pełnymi kosztami zastępstwa procesowego byłoby nadmierne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zasądzenie częściowe i rozłożenie na raty

Strona wygrywająca

(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością	spółka	powód
R. M.	osoba_fizyczna	pozwana

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 720

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

podstawa do rozłożenia świadczenia na raty

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

zasada słuszności w zakresie kosztów procesu

Pomocnicze

u.k.k. art. 36a

Ustawa o kredycie konsumenckim

pozaodsetkowe koszty kredytu były racjonalne i mieściły się w limicie

k.p.c. art. 505 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

tryb sporządzania uzasadnienia w sprawach o wartości przedmiotu sporu nieprzekraczającej 4.000 złotych

k.p.c. art. 505 § 37

Kodeks postępowania cywilnego

kontynuacja elektronicznego postępowania upominawczego

u.o.s. art. 1 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o opłacie skarbowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie powoda wynika z ważnej umowy pożyczki konsumenckiej. • Pozwana nie kwestionowała roszczenia co do zasady ani wysokości. • Pozwana wniosła o rozłożenie spłaty na raty, co zostało uwzględnione. • Sytuacja życiowa i majątkowa pozwanej uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów procesu.

Odrzucone argumenty

Powództwo o odsetki za okres od daty wyroku do płatności rat zostało oddalone. • Pełne obciążenie pozwanej kosztami zastępstwa procesowego zostałoby uznane za nadmierne.

Godne uwagi sformułowania

wyrok rozkładający na raty na podstawie art. 320 k.p.c. świadczenie należne wierzycielowi modyfikuje bowiem treść łączącego strony stosunku cywilnoprawnego. • Artykuł 102 k.p.c. statuujący zasadę słuszności jest przejawem tzw. prawa sędziowskiego i może być stosowany wówczas, kiedy okoliczności konkretnej sprawy dają po temu podstawy. • W ocenie Sądu w sprawie słuszne było zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda jedynie kosztów opłaty sądowej od pozwu w kwocie 200 zł. • Strona powodowa – pożyczkodawca, który co do zasady oferuje klientom możliwość zawarcia pożyczki z bardzo krótkim terminem... powinna liczyć się z brakiem terminowej spłaty, a dla odzyskania należności rozłożeniem jej na raty o wysokości umożliwiające realną spłatę zobowiązania.

Skład orzekający

Anna Bindas-Smoderek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 320 k.p.c. w kontekście odsetek od rat oraz zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach konsumenckich z uwzględnieniem sytuacji życiowej dłużnika i postawy wierzyciela."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnej oceny sądu w zakresie kosztów. Interpretacja odsetek jest utrwalona w orzecznictwie SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może elastycznie podejść do spłaty zadłużenia konsumenckiego, biorąc pod uwagę sytuację życiową dłużnika, a także jak stosuje zasadę słuszności w kosztach procesu, co jest interesujące dla prawników i potencjalnie dla dłużników.

“Sąd rozłożył pożyczkę na raty i obciążył firmę tylko częścią kosztów. Kluczowa była sytuacja życiowa dłużniczki.”

Dane finansowe

WPS: 2072,76 PLN

kwota główna pożyczki: 2072,76 PLN

odsetki ustawowe za opóźnienie: 160,35 PLN

koszty procesu (opłata od pozwu): 200 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników