WZP 1/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zagadnienia prawnego przekazanego Sądowi Najwyższemu przez Wojskowy Sąd Okręgowy w P. w trybie art. 441 § 1 k.p.k. Chodziło o to, czy przepis art. 306 § 1 k.p.k. (uprawnienie do zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa) stanowi lex specialis wobec art. 459 § 3 k.p.k., wyłączając możliwość złożenia zażalenia przez osobę, której dane wskazano w postanowieniu o umorzeniu, ale która nie była formalnie podejrzanym. Wojskowy Sąd Okręgowy w P. powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, które dopuszczało takie zażalenia w specyficznych sytuacjach (np. wobec sędziów). Sąd Najwyższy, po analizie akt, uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do przekazania zagadnienia prawnego. Kluczowe było to, że Wojskowy Sąd Okręgowy w W. już wcześniej uchylił zarządzenie prokuratora o odmowie przyjęcia zażalenia płk. Y. na postanowienie o umorzeniu śledztwa. To postanowienie WSO w W. było prawomocne i przesądzało o dopuszczalności zażalenia. W związku z tym, kwestia ta została już rozstrzygnięta i nie mogła być ponownie badana przez sąd rozpoznający sprawę w dalszej kolejności. Sąd Najwyższy podkreślił, że po prawomocnym uchyleniu przez sąd zarządzenia o odmowie przyjęcia środka odwoławczego, zażalenie powinno zostać przyjęte i rozpoznane, a kwestia jego dopuszczalności nie może być ponownie podnoszona. Dlatego Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie dopuszczalności środków odwoławczych i prawomocności orzeczeń w postępowaniu karnym. Zasady stosowania art. 441 k.p.k.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym, związanej z zaskarżaniem odmowy przyjęcia zażalenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 306 § 1 k.p.k. (uprawnienie do zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa) stanowi lex specialis wobec art. 459 § 3 k.p.k., wyłączając możliwość złożenia zażalenia przez osobę, której dane wskazano w postanowieniu o umorzeniu, ale która formalnie nie była podejrzanym?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że kwestia dopuszczalności zażalenia została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd niższej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Wojskowy Sąd Okręgowy w W. już wcześniej uchylił zarządzenie prokuratora o odmowie przyjęcia zażalenia, co oznaczało przyjęcie zażalenia i prawomocne rozstrzygnięcie kwestii jego dopuszczalności. W związku z tym, zagadnienie prawne przekazane do rozstrzygnięcia nie spełniało wymogów art. 441 § 1 k.p.k., gdyż nie wyłoniło się przy rozpoznawaniu środka odwoławczego, a zostało już rozstrzygnięte.
Czy sąd, któremu przekazano sprawę do rozpoznania w drodze delegacji (art. 37 k.p.k.), może ponownie badać kwestię dopuszczalności zażalenia, która została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd niższej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestia ta, jako prawomocnie rozstrzygnięta, nie podlega ponownemu badaniu.
Uzasadnienie
Po uchyleniu przez sąd zarządzenia prokuratora o odmowie przyjęcia środka odwoławczego, zażalenie powinno zostać przyjęte i rozpoznane. Prawomocne postanowienie sądu w tej kwestii jest wiążące i nie podlega ponownej kontroli przez ten sam sąd lub sąd, któremu sprawę przekazano.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| płk Y. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Prokurator Wojskowej Prokuratury Okręgowej w P. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Wojskowy Sąd Okręgowy w P. | instytucja | sąd niższej instancji |
| Wojskowy Sąd Okręgowy w W. | instytucja | sąd niższej instancji |
| Naczelny Prokurator Wojskowy | organ_państwowy | strona w postępowaniu przed SN |
Przepisy (18)
Główne
k.p.k. art. 306 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 441 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 459 § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 465 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 466 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 299 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 18 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 71 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 322 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 322 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 426 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 430 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 352 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 231 § 1
Kodeks karny
ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez zwłoki
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestia dopuszczalności zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd niższej instancji (WSO w W. uchylił zarządzenie prokuratora o odmowie przyjęcia zażalenia). • Sąd rozpoznający sprawę w dalszej kolejności nie może ponownie badać kwestii już prawomocnie rozstrzygniętych. • Nie zostały spełnione przesłanki z art. 441 § 1 k.p.k. do przekazania zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu, ponieważ zagadnienie nie wyłoniło się przy rozpoznawaniu środka odwoławczego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojskowego Sądu Okręgowego w P. wskazująca na potrzebę zasadniczej wykładni ustawy w związku z rozbieżnościami interpretacyjnymi przepisów k.p.k. dotyczących prawa do zażalenia. • Argumentacja Naczelnego Prokuratora Wojskowego o braku spełnienia przez Sąd Okręgowy warunków z art. 441 § 1 k.p.k. (choć Sąd Najwyższy oparł się na innych przesłankach).
Godne uwagi sformułowania
kwestia ta – jako prawomocnie rozstrzygnięta – nie podlega już ponownemu badaniu • uchylenie przez sąd takiego zarządzenia oznacza, że zażalenie należy przyjąć i rozpoznać. Na takie postanowienie sądu zażalenie już nie przysługuje (art. 426 § 1 k.p.k.). Jest ono niezaskarżalne. • Sąd Najwyższy nie ma żadnego tytułu, aby w toku postępowania wywołanego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. prowadzić rozważania dotyczące prawomocnej, niezaskarżonej decyzji sądu.
Skład orzekający
W. Błuś
przewodniczący-sprawozdawca
M. Buliński
członek
K. Mastalerz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności środków odwoławczych i prawomocności orzeczeń w postępowaniu karnym. Zasady stosowania art. 441 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym, związanej z zaskarżaniem odmowy przyjęcia zażalenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na analizę przesłanek przekazania zagadnienia prawnego do Sądu Najwyższego oraz kwestię prawomocności rozstrzygnięć proceduralnych.
“Czy sąd może ponownie badać coś, co już prawomocnie rozstrzygnął? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.