WZP 1/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem uchwały Sądu Najwyższego było zagadnienie prawne dotyczące tego, czy art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 3 § 2 k.w., stanowiącym podstawę do przyjęcia odpowiedzialności żołnierzy polskich za wykroczenia popełnione za granicą. Sprawa wyłoniła się w związku z postanowieniem Wojskowego Sądu Garnizonowego o umorzeniu postępowania przeciwko żołnierzom obwinionym o popełnienie wykroczeń poza granicami kraju. Prokurator wniósł zażalenie, zarzucając obrazę prawa materialnego. Wojskowy Sąd Okręgowy przekazał zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie spełnia warunki do rozpoznania, a następnie dokonał wykładni przepisów. Stwierdził, że odpowiedzialność za wykroczenia popełnione za granicą ponoszą obywatele polscy tylko w przypadku istnienia przepisu szczególnego. Analizując art. 7 ust. 1 ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa, który stanowi, że osoby wchodzące w skład jednostek wojskowych wykonujących zadania poza granicami państwa podlegają na terytorium państwa obcego przepisom dyscyplinarnym, karnym i porządkowym obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten, mimo braku jednoznacznego wskazania wykroczeń, obejmuje je. Argumentował to poprzez analizę miejsca prawa wykroczeń w systemie prawnym (jako części prawa karnego w szerokim znaczeniu), zasad odpowiedzialności (wina, społeczna szkodliwość) oraz poprzez wykładnię logiczną i celowościową. Sąd uznał, że intencją ustawodawcy było podporządkowanie żołnierzy przepisom dyscyplinującym, w tym przepisom o wykroczeniach. Uchwała stwierdza, że art. 7 ust. 1 ustawy jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 3 § 2 k.w. i może stanowić podstawę odpowiedzialności za wykroczenia popełnione przez żołnierzy za granicą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odpowiedzialności żołnierzy za wykroczenia popełnione za granicą na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy wykonujących zadania poza granicami państwa.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 3 § 2 k.w. i może stanowić podstawę odpowiedzialności za wykroczenia popełnione przez żołnierzy wchodzących w skład jednostek wojskowych wykonujących zadania poza granicami państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 3 § 2 k.w. i może stanowić podstawę odpowiedzialności za wykroczenia popełnione przez żołnierzy wchodzących w skład jednostek wojskowych wykonujących zadania poza granicami państwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, dokonując wykładni językowej, logicznej i celowościowej, uznał, że przepis ten, mimo że nie wymienia wprost wykroczeń, obejmuje je swoim zakresem. Prawo wykroczeń jest częścią prawa karnego w szerokim znaczeniu, a intencją ustawodawcy było podporządkowanie żołnierzy przepisom dyscyplinującym, w tym przepisom o wykroczeniach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| st. plut. rez. Robert W. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| st. szer. rez. Janusz K. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| st. szer. rez. Robert S. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej | organ_państwowy | wnioskodawca (zażalenie) |
Przepisy (10)
Główne
u.z.p.SZ.RP.p.g.p. art. 7 § ust. 1
Ustawa o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa
Przepis ten jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 3 § 2 k.w. i obejmuje odpowiedzialność za wykroczenia popełnione przez żołnierzy za granicą.
Pomocnicze
k.w. art. 3 § § 2
Kodeks wykroczeń
Definiuje pojęcie przepisu szczególnego, który może stanowić podstawę odpowiedzialności za wykroczenia.
u.w.t.i.p.a. art. 43 § ust. 1
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Przepis, którego naruszenie zarzucono obwinionym żołnierzom, jednak nie przewiduje odpowiedzialności za wykroczenie popełnione za granicą.
k.w. art. 86 § § 2
Kodeks wykroczeń
Przepis, którego naruszenie zarzucono jednemu z obwinionych żołnierzy.
k.w. art. 9 § § 1
Kodeks wykroczeń
Przepis, którego naruszenie zarzucono jednemu z obwinionych żołnierzy.
k.p.k. art. 441 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna przekazania zagadnienia prawnego do rozpoznania Sądowi Najwyższemu.
k.p.s.w. art. 5 § § 1 pkt 10
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa prawna umorzenia postępowania przez Wojskowy Sąd Garnizonowy.
k.k. art. 131
Kodeks karny
Wymienia wykroczenia określone w Kodeksie wykroczeń, które mogą stanowić podstawę odpowiedzialności.
u.z.SZ.p.g.RP.w.1998 r.
Ustawa o zasadach użycia Sił Zbrojnych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w 1998 r.
Poprzednio obowiązująca ustawa, która nie regulowała kwestii podporządkowania żołnierzy przepisom dyscyplinującym, karnym i porządkowym za granicą.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołana w kontekście zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 7 ust. 1 ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 3 § 2 k.w. i obejmuje odpowiedzialność za wykroczenia. • Prawo wykroczeń jest częścią prawa karnego w szerokim znaczeniu. • Wykładnia logiczna i celowościowa potwierdza intencję ustawodawcy podporządkowania żołnierzy przepisom dyscyplinującym, w tym przepisom o wykroczeniach.
Odrzucone argumenty
Art. 7 ust. 1 ustawy nie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 3 § 2 k.w. • Obwinieni nie mogą ponosić odpowiedzialności za wykroczenie popełnione za granicą. • Umorzenie postępowania przez sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz.U. Nr 162, poz. 1117) jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 3 § 2 k.w.; tym samym może stanowić podstawę odpowiedzialności za wykroczenia popełnione przez żołnierzy wchodzących w skład jednostek wojskowych wykonujących zadania poza granicami państwa. • Określenie «odpowiedzialność karna» użyte w art. 166 § 1 k.p.k. obejmuje odpowiedzialność zarówno za przestępstwo, jak i za wykroczenie. • jak dotąd, ani orzecznictwo Sądu Najwyższego, ani doktryna nie wypowiadały się na temat odpowiedzialności żołnierzy polskich dopuszczających się wykroczeń w trakcie pobytu ich jednostek wojskowych poza granicami państwa
Skład orzekający
J. Godyń
przewodniczący
W. Błuś
członek
J. Steckiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności żołnierzy za wykroczenia popełnione za granicą na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy wykonujących zadania poza granicami państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności prawnej żołnierzy poza granicami kraju, co ma znaczenie praktyczne i budzi zainteresowanie prawników wojskowych oraz osób związanych z obronnością.
“Żołnierze za wykroczenia za granicą – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady odpowiedzialności.”
Sektor
obronność
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.