WZ 9/17

Sąd NajwyższyWarszawa2017-07-20
SNKarnekoszty postępowaniaŚrednianajwyższy
koszty procesuzwrot kosztówobrońca z wyboruVATdokumentowanie kosztówSąd Najwyższypostanowieniezażalenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w P. o zwrocie kosztów procesu, odrzucając zażalenie oskarżonego S.P. domagającego się wyższej kwoty.

S.P., oskarżony w sprawach przed Wojskowym Sądem Okręgowym, złożył wniosek o zwrot kosztów procesu, obejmujący wynagrodzenie obrońcy i koszty stawiennictwa. Wojskowy Sąd Okręgowy przyznał część żądanej kwoty, jednak S.P. złożył zażalenie, domagając się podwyższenia zasądzonej sumy. Sąd Najwyższy, analizując zarzuty dotyczące m.in. stawki VAT, liczby rozpraw i braku udokumentowania kosztów, uznał zażalenie za bezzasadne i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Sprawa dotyczyła zażalenia S.P. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w P. w przedmiocie zwrotu kosztów procesu. S.P. domagał się zwrotu wynagrodzenia obrońcy oraz kosztów stawiennictwa na rozprawach, które zostały częściowo uwzględnione przez sąd pierwszej instancji. W zażaleniu S.P. zarzucił obrazę przepisów postępowania, w tym błędy w naliczeniu kosztów obrońcy (brak VAT, błędna liczba rozpraw) oraz niezasądzenie kosztów dojazdu i parkowania. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu bez udziału stron, w pełni zaaprobował stanowisko Wojskowego Sądu Okręgowego. Uzasadnienie SN wskazało, że stawka VAT nie przysługuje przy pomocy prawnej udzielonej przez obrońcę z wyboru, a nie z urzędu. Ponadto, Sąd Najwyższy potwierdził prawidłowość ustaleń co do liczby rozpraw oraz brak udokumentowania przez S.P. kosztów dojazdu i parkowania, co uniemożliwiło ich zasądzenie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, stawka VAT nie przysługuje przy zwrocie kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z wyboru, a jedynie z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., który precyzuje, że podwyższenie wynagrodzenia o VAT dotyczy wyłącznie pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie odmowy zasądzenia wyższych kosztów)

Strony

NazwaTypRola
S. P.osoba_fizycznaoskarżony/wnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm. art. 2 § § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podwyższenie o stawkę VAT dotyczy wyłącznie pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 616 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do zasądzenia VAT od wynagrodzenia obrońcy z wyboru. Niedostateczne udokumentowanie kosztów dojazdu i parkowania. Prawidłowe ustalenie liczby rozpraw przez sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędnego naliczenia kosztów obrońcy (VAT, liczba rozpraw). Zarzut niezasądzenia kosztów dojazdu i parkowania. Zarzut niezasądzenia kosztów dojazdu na rozprawę przed SN.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy w pełni zaaprobował stanowisko Wojskowego Sądu Okręgowego w P., który wszechstronnie i wyczerpująco wyjaśnił z jakich powodów jedynie w części uwzględnił zgłoszony przez S. P. wniosek o zwrot kosztów procesu. Trzeba też zaznaczyć, że wskazany przez S. P. w uzasadnieniu środka odwoławczego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 lipca 2006 r., SK 21/04, (Dz.U. z 2006 r., Nr 141, poz. 1013) dotyczył innej kwestii i nie mógł znaleźć odpowiedniego zastosowania w niniejszej sprawie. Nie było przy tym wystarczające oświadczenie obrońcy z dnia 15 maja 2017 r. Udokumentowanie byłoby możliwe np. przez złożenie faktury, rachunku lub innego dokumentu potwierdzającego, że określona należność została uiszczona.

Skład orzekający

Andrzej Tomczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie zwrotu kosztów procesu, w szczególności kwestie VAT od wynagrodzenia obrońcy z wyboru oraz wymogi dokumentacyjne dla zwrotu wydatków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rozporządzeniem o kosztach pomocy prawnej i wymaga udokumentowania wydatków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie zasad zwrotu kosztów procesu, w tym kwestii VAT i dokumentacji.

Kiedy VAT od kosztów obrońcy? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady zwrotu kosztów procesu.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 31 340,69 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WZ 9/17
POSTANOWIENIE
Dnia 20 lipca 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Tomczyk
w sprawie S. P., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu, bez udziału stron, w dniu 20 lipca 2017 r., zażalenia S. P. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 22 maja 2017 r.,
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
S.P. był oskarżony o popełnienie przestępstw z art. 228 § 3 k.k. w postępowaniach przed Wojskowym Sądem Okręgowym w P.:
1.
prowadzonym pod sygn. akt: So …/08, gdzie wyrok został uchylony wyrokiem Izby Wojskowej Sądu Najwyższego o sygn. akt: WA 34/11,
2.
prowadzonym pod sygn. akt: So …/11, gdzie wyrokiem z dnia
‎
29 września 2015 r. został uniewinniony od wszystkich zarzutów, co zostało utrzymane w mocy wyrokiem Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2016 r. (WA 9/16).
W dniu 14 kwietnia 2017 r. do Wojskowego Sądu Okręgowego w P. wpłynął wniosek S. P. o zwrot kosztów procesu w postaci wynagrodzenia obrońcy w kwocie 15 661,20 zł i kosztów stawiennictwa
‎
na rozprawach w kwocie 21 672,46 zł.
Postanowieniem z dnia 22 maja 2017 r. Wojskowy Sąd Okręgowy
‎
w P. przyznał S. P. kwotę 31 340,69 zł.
Zażalenie na powyższe orzeczenie złożył S. P., zarzucając:
obrazę przepisów postępowania, tj. art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. – poprzez:
„1) zasądzenie na rzecz S. P. kosztów ustanowienia obrońcy stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r.
‎
w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, bez uwzględnienia stawki VAT, oraz błędne przyjęcie, że w postępowaniu przed Wojskowym Sądem Okręgowym w P., sygn. akt So …/11, obrońca uczestniczył w 19, nie zaś
‎
w 20 rozprawach jak przyjął Sąd (zapewne chodzi skarżącemu o sytuację odwrotną – uwaga SN);
2) niezasądzenie wydatków adwokata niezbędnych dla uczestnictwa w rozpoznaniu sprawy przed Sądem Najwyższym w Warszawie w roku 2016 r. – kosztów dojazdu pociągiem oraz kosztów poruszania się po W. w roku 2011 i 2016;
3) niezasądzenie w zakresie kosztów dojazdu S. P. na rozprawy przed Wojskowym Sądem Okręgowym w P., poniesionych opłat parkingowych w P.;
4) przyjęcie, że S. P. uczestniczył w 79, nie zaś 81 terminach rozpraw przed Sądem I instancji i zasądzenie w związku z tym zwrotu kosztów jego dojazdu w mniejszej kwocie niż należna”.
W konkluzji autor środka odwoławczego wniósł o: „zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez podwyższenie zasądzonej kwoty z tytułu zwrotu kosztów procesu o kwotę 4890,77 zł (2743,20 zł – kwota VAT do kosztów ustanowienia obrońcy; 120 zł – wynagrodzenie obrońcy za nieuwzględniony przez Sąd termin rozprawy /sygn.. akt So …/11; 268 zł – koszty dojazdu obrońcy na rozprawę apelacyjną do Warszawy w 2016 r. /sygn.. akt WA 9/16/; 100 zł – koszty poruszania się obrońcy taksówką po Warszawie w 2011 r. i 2016 r.; 1215 zł – opłaty parkingowe; 197,57 zł – nieuwzględniony przez Sąd przejazd na trasie C. –P. i z powrotem; 249 zł – nieuwzględniony przez Sąd przejazd na trasie C. – Z. – P. i z powrotem)”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Sąd Najwyższy w pełni zaaprobował stanowisko Wojskowego Sądu Okręgowego w P., który wszechstronnie i wyczerpująco wyjaśnił z jakich powodów jedynie w części uwzględnił zgłoszony przez S. P. wniosek o zwrot kosztów procesu.
Wbrew twierdzeniom autora zażalenia Wojskowy Sąd Okręgowy w P. słusznie nie uwzględnił stawki VAT przy zasądzaniu opłaty za czynności adwokata. Zgodnie bowiem z treścią § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów
‎
i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, gdy strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.
‎
Z akt sprawy wyraźnie jednak wynikało, że S. P. korzystał z pomocy obrońcy działającego z wyboru, stąd też podwyższenie wynagrodzenia adwokata
‎
o stawkę podatku VAT nie było możliwe (zob. A. Patryk, T. Patryk, uwagi do
‎
§ 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (w:) Rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Komentarz, wyd. II, Lex/el. 2015, teza VI.). Trzeba też zaznaczyć, że wskazany przez S. P.
‎
w uzasadnieniu środka odwoławczego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia
‎
26 lipca 2006 r., SK 21/04, (Dz.U. z 2006 r., Nr 141, poz. 1013) dotyczył innej kwestii i nie mógł znaleźć odpowiedniego zastosowania w niniejszej sprawie.
Z kolei, szczegółowa analiza akt sprawy bezsprzecznie wykazała udział obrońcy w 19. rozprawach, w postępowaniu przed Wojskowym Sądem Okręgowym w P., […]
‎
‎
19.
, a nie w 20. jak uważał wnioskodawca.
Niezasądzenie wydatków obrońcy niezbędnych dla uczestnictwa
‎
w rozpoznaniu sprawy przed Sądem Najwyższym w Warszawie w 2011 r. i 2016 r. zasadnie wynikało z braku udokumentowania żądanych kwot, podlegających ewentualnemu zwrotowi. Nie było przy tym wystarczające oświadczenie obrońcy
‎
z dnia 15 maja 2017 r. Udokumentowanie byłoby możliwe np. przez złożenie faktury, rachunku lub innego dokumentu potwierdzającego, że określona należność została uiszczona (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia
‎
8 lutego 2012 r., II AKz 61/12, KZS 2012, z. 7-8, poz. 121).
Podobnie sytuacja przedstawiała się w kwestii niezasądzenia kosztów dojazdu i parkowania pojazdu S. P., w związku z rozprawami toczącymi się przed Wojskowym Sądem Okręgowym w P. W tym wypadku również w żaden sposób nie zostały udokumentowane poniesione w przedmiotowej sytuacji koszty, a samo tylko potwierdzenie obecności na rozprawach, wynikające
‎
z treści protokołów, nie mogło skutkować zwrotem wnioskowanych wydatków.
Lektura akt wykazała także prawidłowe przyjęcie przez Wojskowy Sąd Okręgowy w P., iż S. P. uczestniczył w 79. terminach rozpraw przed Sądem pierwszej instancji, tj.:[…]
‎
(k. 24468). S. P. w wykazie dołączonym do wniosku, przedstawiającym obecność jego i obrońców na poszczególnych rozprawach, błędnie zatem wskazał na obecność w jeszcze dwóch terminach rozpraw
‎
i bezpodstawnie dochodził zwrotu kosztów z tego tytułu.
Z tych powodów orzeczono jak na wstępie.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI