WZ 8/15

Sąd Najwyższy2015-07-22
SNKarneprzestępstwa przeciwko państwuŚrednianajwyższy
tymczasowe aresztowanieśrodek zapobiegawczyszpiegostwoart. 130 k.k.Sąd Najwyższypostępowanie karnezażaleniekontrwywiad

Podsumowanie

Sąd Najwyższy przedłużył tymczasowe aresztowanie podejrzanego o szpiegostwo do 15 października 2015 r., uznając za niewystarczające krótsze przedłużenie zastosowane przez sąd niższej instancji.

Wojskowy Prokurator Okręgowy złożył zażalenie na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, które przedłużyło tymczasowe aresztowanie ppłk. rez. Z. J. o jeden miesiąc. Prokurator zarzucił sądowi błędy w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że miesięczne przedłużenie jest niewystarczające do zakończenia śledztwa i nie uwzględnia w pełni obawy matactwa oraz ucieczki podejrzanego. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, stwierdzając, że fakt popełnienia przestępstwa jest uprawdopodobniony, a krótsze przedłużenie aresztu nie zabezpieczy prawidłowego toku postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Wojskowego Prokuratora Okręgowego w Warszawie na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt Kp. 31/15. Sąd pierwszej instancji przedłużył tymczasowe aresztowanie ppłk. rez. Z. J., podejrzanego o popełnienie przestępstwa z art. 130 § 2 k.k. (szpiegostwo), na okres jednego miesiąca, tj. do dnia 15 sierpnia 2015 r. Prokurator zarzucił sądowi błędy w ustaleniach faktycznych, wskazując, że przedłużenie o miesiąc jest niewystarczające, gdyż wydanie opinii biegłych i dalsze czynności dowodowe zaplanowane są do końca sierpnia 2015 r. Podniósł również, że obawa matactwa i ucieczki podejrzanego, także przy pomocy obcych służb, wynika z realiów sprawy, a nie tylko z domniemania surowej kary. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że fakt popełnienia zarzucanego przestępstwa jest w dużym stopniu uprawdopodobniony, a tymczasowe aresztowanie było uzasadnione. Jednakże, postanowienie o czasie stosowania aresztu uznał za nieprawidłowe. Sąd Najwyższy przyznał rację prokuratorowi, że sporządzenie opinii biegłych nie zakończy śledztwa i będzie wymagało dalszych czynności, a terminy procesowe uniemożliwią zakończenie śledztwa w ciągu miesiąca. Podkreślono również, że obawa ucieczki i ukrycia się podejrzanego, przy pomocy obcych służb, jest uzasadniona ze względu na charakter zarzucanego czynu. W związku z tym Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie i przedłużył okres stosowania tymczasowego aresztowania do dnia 15 października 2015 r.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, miesięczne przedłużenie jest niewystarczające.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sporządzenie opinii biegłych nie zakończy śledztwa i będzie wymagało dalszych czynności procesowych, a terminy procesowe uniemożliwią zakończenie śledztwa w ciągu miesiąca, co czyni krótsze przedłużenie aresztu niewystarczającym dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

Wojskowy Prokurator Okręgowy w Warszawie

Strony

NazwaTypRola
ppłk. rez. Z. J.osoba_fizycznapodejrzany
Wojskowy Prokurator Okręgowy w Warszawieorgan_państwowyskarżący
Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawieinstytucjasąd pierwszej instancji
prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Ireneusz Szelągorgan_państwowyprokurator

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 258 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Obawa matactwa procesowego oraz ucieczki lub ukrywania się podejrzanego.

k.p.k. art. 258 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Obawa ucieczki lub ukrywania się podejrzanego.

k.k. art. 130 § 2

Kodeks karny

Przestępstwo szpiegostwa.

Pomocnicze

k.p.k. art. 258 § 2

Kodeks postępowania karnego

Domniemanie obawy ucieczki lub ukrywania się podejrzanego w związku z grożącą surową karą.

k.p.k. art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

Ogólna przesłanka stosowania tymczasowego aresztowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Miesięczne przedłużenie tymczasowego aresztowania jest niewystarczające do zakończenia postępowania przygotowawczego. Obawa matactwa procesowego i ucieczki podejrzanego, także przy pomocy obcych służb, uzasadnia dalsze stosowanie tymczasowego aresztowania.

Odrzucone argumenty

Postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania o jeden miesiąc jest prawidłowe.

Godne uwagi sformułowania

przedłużenie czasu stosowania środka zapobiegawczego tymczasowego aresztowania na okres jednego miesiąca, tj. do dnia 15 sierpnia 2015 r. przedłużenie okresu stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania wobec ppłk. rez. Z. J., do dnia 15 października 2015 r. Fakt popełnienia przez podejrzanego zarzucanego mu przestępstwa został w dużym stopniu uprawdopodobniony. nie można uznać za prawidłowe postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, pod względem czasu stosowania tego środka zapobiegawczego. zachodzi także przesłanka szczególna stosowania tymczasowego aresztowania, w postaci obawy ucieczki podejrzanego z kraju i dalszego ukrycia się, również przy pomocy obcych służb.

Skład orzekający

Wiesław Błuś

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Pietruszyński

członek

Jerzy Steckiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania w sprawach o szpiegostwo, zwłaszcza w kontekście obawy ucieczki i matactwa z udziałem obcych służb."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego etapu postępowania (zażalenie na przedłużenie aresztu) i specyfiki sprawy o szpiegostwo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy poważnego przestępstwa szpiegostwa i stosowania tymczasowego aresztowania, co budzi zainteresowanie ze względu na bezpieczeństwo państwa i prawa jednostki.

Sąd Najwyższy przedłuża areszt oskarżonemu o szpiegostwo: czy miesiąc to za mało, by chronić państwo?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: WZ 8/15
POSTANOWIENIE
Dnia 22 lipca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Błuś (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Marek Pietruszyński
‎
SSN Jerzy Steckiewicz
Protokolant: Ewa Śliwa
przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Ireneusza Szeląga w sprawie ppłk. rez. Z. J.  podejrzanego o popełnienie przestępstwa z art. 130 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 22 lipca 2015 r., zażalenia Wojskowego Prokuratora Okręgowego w Warszawie na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt: Kp. 31/15, przedłużające czas trwania środka zapobiegawczego tymczasowego aresztowania na okres jednego miesiąca, tj. do dnia 15 sierpnia 2015 r.,
postanowił
zmienić zaskarżone postanowienie poprzez przedłużenie okresu stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania wobec ppłk. rez. Z. J., do dnia 15 października 2015 r.
UZASADNIENIE
Postanowieniem
Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 7 lipca 2015r. przedłużono czas trwania środka zapobiegawczego tymczasowego aresztowania zastosowanego wobec ppłk. rez. Z. J., podejrzanego o popełnienie przestępstwa z art. 130 § 2 k.k., na okres kolejnego miesiąca, tj. łącznie do dnia 15 sierpnia 2015 roku.
Zażalenie na to postanowienie złożył Wojskowy Prokurator Okręgowy
‎
w Warszawie, zarzucając Sądowi pierwszej instancji błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mające wpływ na jego treść poprzez bezpodstawne uznanie, że:
-
przedłużenie dotychczas stosowanego środka zapobiegawczego tymczasowego aresztowania tylko o jeden miesiąc tj. do dnia 15 sierpnia 2015r. zabezpieczy prawidłowy tok prowadzonego postępowania przygotowawczego,
‎
w sytuacji, kiedy wydanie opinii, bez których nie da się zakończyć śledztwa, implikujących dalsze czynności dowodowe, planowane jest do końca sierpnia 2015r.;
-
obawa bezprawnego wpływania na bieg postępowania karnego oraz ucieczki lub ukrywania się podejrzanego wynika jedynie z domniemania orzeczenia
wobec niego surowej kary (art. 258 § 2 k.p.k.), w sytuacji, gdy uzasadniona obawa „matactwa” procesowego oraz ucieczki podejrzanego za granicę i ukrywania się przed polskimi organami, w tym także przy pomocy obcych służb, wynika również
‎
z realiów i ustaleń dowodowych niniejszej sprawy uprawdopodabniających prawidłowość treści i kwalifikacji prawnej przedstawionego zarzutu popełnienia zbrodni szpiegostwa (art. 258 § 1 pkt 1 k.p.k.).
W konkluzji autor środka odwoławczego wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przedłużenie okresu tymczasowego aresztowania stosowanego wobec ppłk. rez. Z. J. s. W.  (ostatnio
‎
z Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej), nr PESEL […], podejrzanego o to, że:
od bliżej nieustalonego dnia sierpnia 2011 r. do dnia 15 lipca 2014 r. brał udział
‎
w działalności obcego wywiadu przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, udzielając temu wywiadowi wiadomości, informacji, kopii oraz oryginałów dokumentów, w tym również noszących klauzulę niejawności, których przekazanie może wyrządzić szkodę Rzeczypospolitej Polskiej, tj. o popełnienie przestępstwa z art. 130 § 2 k.k. o 3 miesiące tj. do dnia 15 października 2015 r.
W toku posiedzenia w dniu 22 lipca 2015r. Wojskowy Prokurator Okręgowy w Warszawie wnosił o uwzględnienie zażalenia, a obrońca podejrzanego wnosił
‎
o nieuwzględnienie środka odwoławczego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest zasadne. Fakt popełnienia przez podejrzanego zarzucanego mu przestępstwa został w dużym stopniu uprawdopodobniony. Wskazują na to dowody znajdujące się na kartach: 17-38, 491-495, 577-597, 598, 630-637, 755-759, 878, 880-885, 888-889, 914-926, 941-943, 993, 1034-1043, 1050-1058, 1125-1128, 1129-1133, 1203-1381, 1808-1819, 1835, 1846-1848, 1849-1856, 1991, 2012-2014, 2020-2023, 2027-2034, 2035-2037, 2135-2142, 2144, 2146 akt śledztwa, jak i wyjaśnienia podejrzanego. W tej sytuacji, przesłanka ogólna stosowania tymczasowego aresztowania, zawarta w art. 2
49 §
1 k.p.k., pozostaje aktualna. Dlatego też, sam fakt zastosowania przez Wojskowy Sąd Okręgowy
‎
w Warszawie izolacyjnego środka zapobiegawczego był w pełni uzasadniony.
‎
W przedmiotowej sprawie nie można jednak uznać za prawidłowe postanowienie
‎
o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, pod względem czasu stosowania tego środka zapobiegawczego. Nie można bowiem zgodzić się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że czas stosowania środka zapobiegawczego, w postaci tymczasowego aresztowania powinien być zależny od planowanego na koniec sierpnia 2015r. wydania opinii biegłych z Biura Badań Kryminalistycznych ABW oraz biegłych ze Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Rację trzeba przyznać autorowi wniesionego środka odwoławczego, że sporządzenie opinii nie będzie stanowiło wyczerpującego materiału dowodowego i będzie podlegało dalszej weryfikacji oraz będzie wymagało następnych działań procesowych. Słuszność też należy przyznać skarżącemu, iż terminy procesowe związane z dokonywanymi czynnościami uniemożliwią zakończenie śledztwa w ciągu miesiąca, stąd też przedłużenie tymczasowego aresztowania tylko na ten czas nie jest w żadnym stopniu wystarczające dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.
Na uwzględnienie zasługuje także drugi z zarzutów zawartych w zażaleniu. Podejrzanemu ppłk. rez. Z. J.  zarzucono popełnienie przestępstwa określonego w art. 130 § 2 k.k., za które ustawodawca przewidział możliwość wymierzenia kary pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3. Jednakże, jak słusznie wskazał autor zażalenia, w przedmiotowej sprawie decydującym czynnikiem stosowania tymczasowego aresztowania nie powinien być tylko fakt grożącej podejrzanemu surowej kary (art. 258 § 2 k.p.k.), lecz także charakter zarzucanego czynu i jego ścisły związek z obawą zaistnienia przesłanek określonych w art. 258 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.
Ppłk rez. Z. J.  jest przecież podejrzany o działania na rzecz obcego wywiadu i przekazywania temu wywiadowi informacji niejawnych. W tej sytuacji, zdaniem Sądu Najwyższego, zachodzi także przesłanka szczególna stosowania tymczasowego aresztowania, w postaci obawy ucieczki podejrzanego
‎
z kraju i dalszego ukrycia się, również przy pomocy obcych służb.
Reasumując należy stwierdzić, że na obecnym etapie postępowania, Sąd pierwszej instancji niezasadnie przedłużył stosowanie środka zapobiegawczego tymczasowego aresztowania tylko o kolejny miesiąc, co nakazywało Sądowi Najwyższemu zmianę zaskarżonego orzeczenia i przedłużenie stosowania tymczasowego aresztowania wobec podejrzanego ppłk. rez. Z. J. o czas wnioskowany przez prokuratora, tj. do dnia 15 października 2015r.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę