WZ 75/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o przekazaniu sprawy o odszkodowanie za internowanie do właściwego sądu okręgowego, podkreślając wyłączną właściwość sądów powszechnych w takich sprawach.
Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. o przekazaniu sprawy o odszkodowanie za internowanie do Sądu Okręgowego w O. Wnioskodawca twierdził, że właściwy jest sąd wojskowy ze względu na pełnienie zastępczej służby wojskowej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zgodnie z ustawą, sprawy o odszkodowanie za internowanie w okresie stanu wojennego należą do wyłącznej właściwości sądów okręgowych, niezależnie od statusu osoby internowanej czy miejsca internowania.
Sąd Najwyższy w Izbie Wojskowej rozpoznał zażalenie Mirosława R. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 listopada 2008 r., które przekazało wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za internowanie w okresie stanu wojennego do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O. Wnioskodawca domagał się odszkodowania za okres internowania od 16 grudnia 1981 r. do 21 stycznia 1982 r. Wojskowy Sąd Okręgowy uznał się za niewłaściwy, powołując się na art. 8 ust. 2c ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Mirosław R. zaskarżył to postanowienie, argumentując, że skoro pełnił zastępczą służbę wojskową, właściwy do rozpoznania jego sprawy jest sąd wojskowy. Sąd Najwyższy, analizując przepisy, w tym art. 8 ust. 2c ustawy w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 19 września 2007 r., stwierdził, że żądanie odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę i krzywdę wynikłe z decyzji o internowaniu należy zgłaszać w sądzie okręgowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej żądanie. Podkreślono, że celem ustawodawcy było uproszczenie trybu postępowania i zapewnienie łatwiejszego dostępu do sądów powszechnych. Sąd Najwyższy uznał, że nie jest istotne, gdzie i kiedy nastąpiło internowanie ani jaki był status prawny osoby zatrzymanej. Ponieważ Mirosław R. zamieszkuje w M., właściwym do rozpoznania jego wniosku jest Sąd Okręgowy w O. W związku z tym Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Wyłączną właściwość do rozpoznania wniosków o odszkodowanie i zadośćuczynienie za internowanie w okresie stanu wojennego mają sądy okręgowe, niezależnie od statusu prawnego osoby internowanej czy miejsca internowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 8 ust. 2c ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. (w brzmieniu nadanym przez ustawę z 19 września 2007 r.), który jednoznacznie wskazuje na właściwość sądu okręgowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Podkreślono, że celem ustawodawcy było uproszczenie procedury i ułatwienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy postanowienia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w O.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Mirosław R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (3)
Główne
u.o.u.n.o. art. 8 § ust. 2c
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Żądanie odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę i krzywdę wynikłe z wykonania decyzji o internowaniu należy zgłosić w sądzie okręgowym, w którego okręgu zamieszkuje osoba składająca żądanie, w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy.
Pomocnicze
u.o.u.n.o. art. 1 § ust. 5 pkt e
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Ustala treść art. 8 ust. 2c ustawy.
k.p.k. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przekazania sprawy z powodu niewłaściwości sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyłączna właściwość sądu okręgowego do rozpoznania spraw o odszkodowanie za internowanie w okresie stanu wojennego, wynikająca z art. 8 ust. 2c ustawy. Cel ustawodawcy, jakim było uproszczenie procedury i ułatwienie dostępu do sądów powszechnych. Niematerialność miejsca i czasu internowania oraz statusu prawnego osoby internowanej dla określenia właściwości sądu.
Odrzucone argumenty
Argument wnioskodawcy o właściwości sądu wojskowego ze względu na pełnienie zastępczej służby wojskowej.
Godne uwagi sformułowania
orzeka zawsze powszechny sąd okręgowy, nigdy zaś wojskowy sąd okręgowy, co stanowi wyjątek od zasady nie jest istotne, gdzie i kiedy nastąpiło internowanie oraz jaki był w tym momencie status prawny osoby zatrzymanej.
Skład orzekający
W. Błuś
przewodniczący
J. Steckiewicz
sędzia
Z. Stefaniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie wyłącznej właściwości sądów okręgowych do rozpoznawania spraw o odszkodowanie i zadośćuczynienie za internowanie w okresie stanu wojennego, niezależnie od okoliczności związanych z samym internowaniem."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o odszkodowanie za internowanie w okresie stanu wojennego, zgodnie z przepisami ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego okresu w historii Polski i praw represjonowanych, a rozstrzygnięcie precyzuje właściwość sądu w specyficznych okolicznościach.
“Internowanie w stanie wojennym: Który sąd rozpatrzy Twoje odszkodowanie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony45 POSTANOWIENIE Z DNIA 29 STYCZNIA 2009 R. WZ 75/09 Stosownie do treści art. 8 ust. 2 c ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 ze zm.), w sprawie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie za wykonanie decyzji o internowaniu wydanych w związku z wprowadzeniem w Polsce w dniu 13 grudnia 1981 r. stanu wojennego, bez względu na sta- tus prawny osoby internowanej, orzeka zawsze powszechny sąd okręgowy, nigdy zaś wojskowy sąd okręgowy, co stanowi wyjątek od zasady określo- nej w art. 8 ust. 2 tejże ustawy. Przewodniczący: Sędzia SN W. Błuś. Sędziowie SN: J. Steckiewicz, Z. Stefaniak (sprawozdawca). Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Mirosława R. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za internowanie w okresie stanu wojennego, tj. od dnia 16 grudnia 1981 r. do dnia 21 stycznia 1982 r., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 29 stycznia 2009 r. zażalenia wniesio- nego przez wnioskodawcę na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgo- wego w W. z dnia 20 listopada 2008 r., o przekazaniu wniosku do rozpo- znania Sądowi Okręgowemu w O. u t r z y m a ł w mocy zaskarżone postanowienie (...). 2 U Z A S A D N I E N I E W dniu 20 listopada 2008 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w W., rozpo- znając sprawę Mirosława R., postanowił „na zasadzie art. 8 ust. 2c ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Pań- stwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 ze zm.) w zw. z art. 35 § 1 k.p.k. uznać się niewłaściwym do rozpoznania wniosku Mirosława R. z dnia 18 kwietnia 2008 r. w przedmiocie zasądzenia na jego rzecz odszkodowania za poniesione szkody związane z wydaniem w stosunku do jego osoby de- cyzji o internowaniu w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. w Polsce stanu wojennego oraz przekazać zgodnie z właściwością do roz- poznania Sądowi Okręgowemu w O.”. Orzeczenie to zaskarżył Mirosław R. i we wniesionym zażaleniu pod- kreślił, iż jego zdaniem wydane orzeczenie jest bezzasadne, bo w czasie internowania pełnił on zastępczą służbę wojskową w Kopalni Węgla Ka- miennego, do której to został skierowany przez Wojskową Komendę Uzu- pełnień w S., a to przesądza, że do rozpoznania jego sprawy wyłącznie właściwy jest sąd wojskowy. Dlatego też domaga się uchylenia zaskarżo- nego postanowienia. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie wnioskodawcy nie jest zasadne. Sąd pierwszej instancji słusznie w uzasadnieniu swej decyzji przywo- łał treść art. 1 ust. 5 pkt e ustawy z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjo- nowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 191, poz. 1372), ustalający treść art. 8 ust. 2c ustawy lutowej w brzmieniu: „żądanie odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę i krzyw- dę wynikłe z wykonania decyzji, o której mowa w ust. 1 (o internowaniu – 3 uwaga SN), należy zgłosić w sądzie okręgowym, w którego okręgu za- mieszkuje osoba składająca żądanie, w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne ...”. Tak więc, w zakresie spraw o odszkodowanie za internowanie, w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. w Polsce stanu wo- jennego, wyłącznie właściwym jest sąd okręgowy, w którego okręgu za- mieszkuje osoba domagająca się odszkodowania, w związku z wykona- niem wobec niej decyzji o internowaniu. Z analizy prac Sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, zajmującej się poselskim projektem cytowanej ustawy z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy (...) jednoznacznie wynika, iż ustawodawcy cho- dziło o maksymalne uproszczenie trybu postępowania w sprawach o od- szkodowania za internowanie. Stąd wskazanie na sąd okręgowy, w którego okręgu zamieszkuje osoba składająca żądanie, jako na sąd jedynie wła- ściwy w systemie sądów powszechnych, do którego wnioskodawcy mają najłatwiejszy dostęp i to bez ponoszenia zbędnych kosztów. Nie jest przy tym istotne, gdzie i kiedy nastąpiło internowanie oraz jaki był w tym mo- mencie status prawny osoby zatrzymanej. Z ustaleń poczynionych przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Mi- rosław R. zamieszkuje w M. W tym stanie rzeczy sądem właściwym do rozpoznania jego wniosku z dnia 18 kwietnia 2007 r., zawierającego żąda- nie odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę i krzywdę wynikłą z de- cyzji Komendanta Wojewódzkiego MO w K. z dnia 16 grudnia 1981 r., oznaczonej (...), jest wyłącznie Sąd Okręgowy w O. Dlatego też należało postanowić jak wyżej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI