WZ 5/11

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  10  LUTEGO  2011  R. 
WZ  5/11 
 
 
Postanowienie sądu o wydaniu albo odmowie wydania oskarżonemu 
listu żelaznego (art. 281 k.p.k.) jest niezaskarżalne. 
 
Przewodniczący: sędzia SN J. Steckiewicz (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: M. Pietruszyński, J. B. Rychlicki. 
Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk Z. Badelski. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie st. szer. rez. Łukasza S., podejrzanego o 
popełnienie przestępstwa określonego w art. 339 § 3 k.k., po rozpoznaniu 
w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2011 r. zażalenia 
obrońcy podejrzanego na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego 
w W. z dnia 29 listopada 2010 r., w przedmiocie listu żelaznego, po wysłu-
chaniu wniosku prokuratora, na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. 
 
zażalenie p o z o s t a w i ł  bez rozpoznania. 
 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Starszy szeregowy zawodowy Łukasz S. podejrzany jest o popełnie-
nie przestępstwa określonego w art. 339 § 1 k.k., polegającego na tym, że 
w dniu 25 lipca 2006 r., z zamiarem trwałego uchylania się od służby woj-
skowej opuścił Jednostkę Wojskową w L. i realizując ten zamiar wyjechał 
poza granice kraju. 

 
 
2
W dniu 9 lutego 2007 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy w K. wydał po-
stanowienie o tymczasowym aresztowaniu Łukasza S., zaś w dniu 14 lipca 
2009 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. – europejski nakaz aresztowania. 
W dniu 14 października 2010 r. obrońca podejrzanego złożył wniosek 
o wydanie Łukaszowi S. listu żelaznego. 
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2010 r., Wojskowy Sąd Okręgo-
wy w W. odmówił jego wydania, ograniczając swoją argumentację do 
stwierdzenia, że było to prawnie niemożliwe, bowiem „wobec Łukasza S. 
wydano europejski nakaz aresztowania”. Jednocześnie, powołując się na 
treść art. 252 § 1 k.p.k., pouczył strony o sposobie i terminie złożenia zaża-
lenia od wydanego postanowienia. 
Podejrzany wniósł zażalenie, w którym postanowienie uznał „za 
krzywdzące, bowiem nie wskazano w nim nawet przykładowych rozstrzy-
gnięć Sądów w przedmiocie relacji listu żelaznego w stosunku do ENA”. 
Postulował jego zmianę i wydanie mu listu żelaznego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Wojskowy Sąd Okręgowy w W. błędnie pouczył strony, że na posta-
nowienie w przedmiocie wydania listu żelaznego przysługuje zażalenie, a 
podstawą tego błędu było uznanie, iż list żelazny jest środkiem zapobie-
gawczym. 
Charakter prawny listu żelaznego, jak też dopuszczalność zażalenia 
na postanowienie w tej kwestii, aktualnie, zarówno w doktrynie, jak i judy-
katurze nie budzą już żadnych wątpliwości i zgodnie uważa się, że z istoty 
swej list żelazny nie jest środkiem zapobiegawczym, a tym samym posta-
nowienie w przedmiocie listu żelaznego nie jest postanowieniem „co do 
środka zapobiegawczego” i nie może być zaskarżone na podstawie art. 
252 § 2 k.p.k. [patrz: J. Grajewski, L. K. Paprzycki, S. Steinborn: Kodeks 
postępowania karnego, Komentarz, Warszawa 2010, s. 826; T. Grzegor-
czyk: Kodeks postępowania karnego, Komentarz, Warszawa 2008, s. 610; 

 
 
3
P. Hofmański (red.): Kodeks postępowania karnego, Komentarz, Warsza-
wa 2004, s. 284; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 
28 lutego 2001 r., II AKz 173/01, OSA 2001, z. 11, poz. 79]. 
W Kodeksie postępowania karnego nie ma też żadnego przepisu, 
który dopuszczałby możliwość złożenia zażalenia na postanowienie o wy-
daniu (lub odmowie wydania) listu żelaznego i to zarówno w tej jego części, 
która dotyczy zażaleń w ogóle (art. 459 § 1 i 2 k.p.k.), jak i regulujących 
kwestie szczegółowe dotyczące omawianej problematyki zamieszczone w 
rozdziale 30. Kodeksu postępowania karnego. Artykuł 459 § 1 i 2 k.p.k. 
stanowi, że zażalenie przysługuje na następujące postanowienia sądu: 
a) zamykające drogę do wydania wyroku, chyba że ustawa stanowi inaczej, 
b) dotyczące środków zabezpieczających, 
c) inne postanowienia w wypadkach przewidzianych w ustawie. 
W rozpoznawanej sprawie żadna z wymienionych okoliczności nie 
miała miejsca i to z przyczyn oczywistych, które – jeżeli chodzi o pkt. a i b - 
nawet nie wymagają uzasadnienia. 
Jak już zasygnalizowano wcześniej w Kodeksie postępowania karne-
go nie ma też przepisu, który dopuszczałby możliwość odwołania się od 
postanowienia sądu w przedmiocie listu żelaznego. Zażalenie przewidzia-
no jedynie na postanowienia o odwołaniu listu żelaznego i o przepadku 
przedmiotu poręczenia (art. 284 § 2 k.p.k.). 
W podsumowaniu należy zatem stwierdzić, że postanowienie sądu o 
wydaniu oskarżonemu lub odmowie wydania listu żelaznego jest nieza-
skarżalne. W świetle powyższego przyjęcie przez Prezesa Wojskowego 
Sądu Okręgowego w W. zażalenia Łukasza S. na postanowienie odmawia-
jące wydania listu żelaznego nastąpiło z obrazą art. 429 § 1 k.p.k. 
Należało więc odmówić przyjęcia środka odwoławczego, a skoro 
Prezes Sądu pierwszej instancji tego nie uczynił, stosownie do treści art. 

 
 
4
430 § 1 k.p.k. sąd odwoławczy zobowiązany był przyjęte zażalenie pozo-
stawić bez rozpoznania.