WZ 49/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia prokuratora na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 czerwca 2004 r. o umorzeniu postępowania karnego wobec płk. Ryszarda R. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., uznając, że wniesienie aktu oskarżenia przez prokuratora, który wcześniej umorzył śledztwo, było bezskuteczne, ponieważ płk. R. został pozbawiony prawa do zaskarżenia postanowienia o uchyleniu umorzenia śledztwa. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując na błąd sądu pierwszej instancji w interpretacji przepisów. Po pierwsze, prokurator umorzył śledztwo w sprawie, a nie przeciwko konkretnej osobie. Po drugie, sąd błędnie ocenił, że płk. R. miał prawo do zaskarżenia postanowienia prokuratora o uwzględnieniu zażalenia pokrzywdzonego i kontynuowaniu śledztwa. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 302 § 1 k.p.k., zażalenie na postanowienia i zarządzenia przysługuje osobom niebędącym stronami tylko w przypadku naruszenia ich praw, a nie interesów procesowych. Postanowienie o kontynuowaniu śledztwa nie naruszało praw płk. R., a jedynie jego interes procesowy, dlatego nie podlegało zaskarżeniu na podstawie tego przepisu. Sąd Najwyższy podkreślił, że płk. R. był osobą podejrzaną, która nie jest stroną postępowania przygotowawczego, a przepisy dotyczące jej uprawnień są ściśle określone. W związku z tym, prokurator miał prawo wnieść akt oskarżenia, a postanowienie sądu pierwszej instancji było błędne. Sąd Najwyższy przekazał sprawę Wojskowemu Sądowi Okręgowemu do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zaskarżalności postanowień prokuratora przez osoby niebędące stronami w postępowaniu przygotowawczym, rozróżnienie między naruszeniem praw a interesów procesowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, z naciskiem na art. 302 k.p.k.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osobie podejrzanej, niebędącej stroną w postępowaniu przygotowawczym, przysługuje zażalenie na postanowienie prokuratora o kontynuowaniu śledztwa po uchyleniu postanowienia o jego umorzeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w przypadku naruszenia jej praw, a nie interesów procesowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 302 § 1 k.p.k. dopuszcza zaskarżenie postanowień przez osoby niebędące stronami tylko wtedy, gdy naruszone zostaną ich prawa. Postanowienie o kontynuowaniu śledztwa, choć narusza interes procesowy osoby podejrzanej, nie narusza jej praw w rozumieniu tego przepisu, dlatego nie podlega zaskarżeniu.
Czy postanowienie prokuratora o uwzględnieniu zażalenia pokrzywdzonego na postanowienie o umorzeniu śledztwa i kontynuowaniu postępowania jest zaskarżalne przez osobę podejrzaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie narusza praw tej osoby.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie o kontynuowaniu śledztwa nie naruszało praw płk. R. jako osoby podejrzanej, a jedynie jego interes procesowy. W związku z tym, nie było ono zaskarżalne na podstawie art. 302 § 1 k.p.k., a tym samym akt oskarżenia wniesiony po tym postanowieniu był prawidłowy.
Czy umorzenie postępowania w sprawie, a nie przeciwko osobie, ma wpływ na możliwość zaskarżenia postanowień przez osobę podejrzaną?
Odpowiedź sądu
Tak, ma to znaczenie dla oceny sytuacji faktycznej i prawnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że umorzenie śledztwa w sprawie, a nie przeciwko konkretnej osobie, jest istotne dla oceny, czy dana osoba może być uznana za podejrzaną i czy jej prawa zostały naruszone w kontekście zaskarżania postanowień.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| płk. Ryszard R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Wojskowej Prokuratury Okręgowej w W. | organ_państwowy | skarżący |
| Wojskowy Sąd Okręgowy w W. | instytucja | sąd niższej instancji |
| Spółka I. w W. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 302 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten dopuszcza zażalenie na postanowienia i zarządzenia naruszające prawa osób niebędących stronami w postępowaniu przygotowawczym. Nie obejmuje on naruszenia interesów procesowych.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Podstawa umorzenia postępowania z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
k.p.k. art. 463 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy uwzględniania zażaleń przez prokuratora.
k.p.k. art. 465 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy trybu postępowania w przypadku uwzględnienia zażalenia.
k.k. art. 231 § § 2
Kodeks karny
Przestępstwo nadużycia władzy.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Oszustwo.
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
Cięższe formy oszustwa.
k.p.k. art. 71 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Definicja podejrzanego.
k.p.k. art. 327 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podjęcie na nowo umorzonego postępowania przygotowawczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd niższej instancji błędnie zinterpretował art. 302 § 1 k.p.k., uznając, że płk R. miał prawo zaskarżyć postanowienie prokuratora o kontynuowaniu śledztwa, podczas gdy naruszało ono jedynie jego interes procesowy, a nie prawa. • Postanowienie o kontynuowaniu śledztwa nie naruszało praw płk. R. jako osoby podejrzanej, dlatego nie podlegało zaskarżeniu na podstawie art. 302 § 1 k.p.k. • Umorzenie śledztwa w sprawie, a nie przeciwko osobie, ma znaczenie dla oceny sytuacji faktycznej i prawnej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojskowego Sądu Okręgowego w W. oparta na błędnym założeniu, że płk. R. jako osoba podejrzana miał prawo do zaskarżenia postanowienia prokuratora o kontynuowaniu śledztwa, ponieważ naruszało ono jego interes procesowy.
Godne uwagi sformułowania
osobie podejrzanej jako niebędącej stroną w postępowaniu przygotowawczym przysługuje zażalenie na postanowienia i zarządzenia (...) pod warunkiem jednak, że naruszają one jej prawa, a nie jej interesy • nie można uznać tej czynności za konwalidującą uprzednie postępowanie organu prokuratorskiego • w rozpoznawanej sprawie prokurator umorzył śledztwo w sprawie, a nie przeciwko osobie • nie wystarczy wykazanie naruszenia interesu takiej osoby (...), konieczne jest wykazanie naruszenia jej praw • nie jest dopuszczalne zaskarżenie w oparciu o te przepisy postanowień, zarządzeń czy czynności naruszających interes procesowy osoby podejrzanej
Skład orzekający
J. Steckiewicz
przewodniczący
B. Rychlicki
członek
A. Tomczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaskarżalności postanowień prokuratora przez osoby niebędące stronami w postępowaniu przygotowawczym, rozróżnienie między naruszeniem praw a interesów procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, z naciskiem na art. 302 k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu karnym – granic zaskarżalności postanowień prokuratora przez osoby, które nie są jeszcze formalnie stronami postępowania. Rozróżnienie między prawami a interesami procesowymi jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Czy osoba podejrzana może zaskarżyć decyzję prokuratora? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice praw procesowych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.