Orzeczenie · 2003-10-30

WZ 45/03

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2003-10-30
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
fałszywe zeznaniapokrzywdzonyzażalenienieuprawniony środek odwoławczywłaściwość sądupostępowanie karneSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła zażalenia mjr. Krzysztofa K. na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie składania fałszywych zeznań przez ppłk. Wiesława K. Wojskowy Sąd Okręgowy w P. stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania zażalenia mjr. Krzysztofa K. i przekazał sprawę do merytorycznego rozpoznania prokuratorowi. Na to postanowienie zażalenia wnieśli prokurator oraz mjr Krzysztof K. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie prokuratora, uznał, że mjr Krzysztof K. nie był osobą uprawnioną do wniesienia zażalenia, ponieważ jego dobro prawne nie zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo fałszywych zeznań. W związku z tym, Sąd Najwyższy pozostawił zażalenie mjr. Krzysztofa K. bez rozpoznania. Jednocześnie, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w P. o niewłaściwości, stwierdzając obrazę art. 35 § 1 k.p.k., i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi, wskazując na konieczność prawidłowego zastosowania przepisów dotyczących właściwości sądu w przypadku zażalenia wniesionego przez osobę nieuprawnioną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie kręgu pokrzywdzonych w sprawach o przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości oraz właściwego trybu postępowania w przypadku wniesienia środka odwoławczego przez osobę nieuprawnioną.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osoba, która złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, ale której dobro prawne nie zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez to przestępstwo, jest pokrzywdzonym w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. i ma prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka osoba nie jest pokrzywdzonym w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. i nie ma uprawnienia do wniesienia zażalenia.

Uzasadnienie

Dobro prawne pokrzywdzonego musi być bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Samo złożenie zawiadomienia o przestępstwie, bez bezpośredniego naruszenia własnych dóbr prawnych (np. znieważenia), nie czyni osoby pokrzywdzonym w sprawie o fałszywe zeznania.

Czy sąd, do którego prokurator nadrzędny skierował zażalenie wniesione przez osobę nieuprawnioną, powinien stwierdzić swoją niewłaściwość, czy też pozostawić zażalenie bez rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd powinien pozostawić zażalenie bez rozpoznania jako pochodzące od osoby nieuprawnionej, a nie stwierdzać swoją niewłaściwość.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.k., sąd stwierdza niewłaściwość, gdy sprawa należy do właściwości innego sądu. W przypadku zażalenia wniesionego przez osobę nieuprawnioną, właściwy sąd powinien je pozostawić bez rozpoznania na podstawie art. 430 § 1 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej

Strony

NazwaTypRola
mjr Krzysztof K.osoba_fizycznaskarżący (wnoszący zażalenie)
ppłk Wiesław K.osoba_fizycznaoskarżony (w sprawie o fałszywe zeznania)
Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowejorgan_państwowystrona postępowania
Wojskowy Sąd Okręgowy w P.instytucjasąd niższej instancji
Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w P.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Wojskowa Prokuratura Okręgowa w P.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie

Przepisy (18)

Główne

k.p.k. art. 430 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zażalenie pochodzące od osoby nieuprawnionej pozostawia się bez rozpoznania.

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Środek odwoławczy wnosi się od postanowienia lub wyroku sądu pierwszej instancji, chyba że ustawa stanowi inaczej. Wniesienie środka odwoławczego przez osobę nieuprawnioną skutkuje jego pozostawieniem bez rozpoznania.

k.p.k. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.

k.k. art. 233 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa składania fałszywych zeznań.

Pomocnicze

k.p.k. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd stwierdza swoją niewłaściwość, gdy sprawa należy do właściwości innego sądu. W przypadku zażalenia wniesionego przez osobę nieuprawnioną, sąd powinien je pozostawić bez rozpoznania.

k.p.k. art. 307 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 305 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 305 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 305 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 467 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 465 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 325 § a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 329 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 330 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 655 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Mjr Krzysztof K. nie jest pokrzywdzonym w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k., ponieważ jego dobro prawne nie zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo składania fałszywych zeznań. • Zażalenie wniesione przez osobę nieuprawnioną powinno zostać pozostawione bez rozpoznania na podstawie art. 430 § 1 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. • Wojskowy Sąd Okręgowy w P. dopuścił się obrazy art. 35 § 1 k.p.k. poprzez stwierdzenie swojej niewłaściwości zamiast pozostawienia zażalenia nieuprawnionej osoby bez rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Argumenty mjr. Krzysztofa K. o statusie pokrzywdzonego i prawie do wniesienia zażalenia. • Argumenty prokuratora dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i obrazie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, które nie zostały uwzględnione w kontekście pozostawienia zażalenia mjr. K. bez rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie pozostawia bez rozpoznania jako pochodzące od osoby nieuprawnionej • mjr Krzysztof K. nie jest pokrzywdzonym w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. • dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo • sąd karny samodzielnie rozstrzyga zagadnienia faktyczno-prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego organu

Skład orzekający

St. Kosmal

przewodniczący

E. Matwijów

członek

B. Rychlicki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu pokrzywdzonych w sprawach o przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości oraz właściwego trybu postępowania w przypadku wniesienia środka odwoławczego przez osobę nieuprawnioną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące prawa do zaskarżenia i definicji pokrzywdzonego w postępowaniu karnym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kto jest pokrzywdzonym w sprawie karnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst