WZ 32/13

Sąd Najwyższy2014-01-07
SNinnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kara porządkowanaruszenie powagi sąduubliżanie sędziemuzażalenieSąd NajwyższyWojskowy Sąd Okręgowyprawo o ustroju sądów powszechnychkodeks postępowania karnegoKonstytucja RPEuropejska Konwencja Praw Człowieka

Sąd Najwyższy obniżył karę porządkową grzywny nałożoną na J.K. przez Wojskowy Sąd Okręgowy z 1000 zł do 500 zł, uznając pierwotną karę za rażąco surową.

Wojskowy Sąd Okręgowy ukarał J.K. karą porządkową w wysokości 1000 zł za naruszenie powagi posiedzenia i ubliżanie sędziemu. J.K. złożył zażalenie, zarzucając obrazę przepisów proceduralnych i konstytucyjnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał zasadność ukarania, jednak obniżył wysokość grzywny do 500 zł, uznając pierwotną karę za rażąco surową, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, w tym uniemożliwienie J.K. pełnego wypowiedzenia się.

Sprawa dotyczy zażalenia J.K. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 31 października 2013 r., którym J.K. został ukarany karą porządkową grzywny w wysokości 1000 zł. Sąd Okręgowy uzasadnił ukaranie naruszeniem powagi posiedzenia, ubliżaniem sędziemu oraz doprowadzeniem do przerwania odczytywania orzeczenia, pomimo upomnień. J.K. wniósł o uchylenie postanowienia, zarzucając obrazę szeregu przepisów prawa procesowego, konstytucyjnego oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił konieczność utrzymania powagi i spokoju podczas procesów sądowych oraz prawo sądu do dyscyplinowania uczestników. Stwierdził, że zachowanie J.K. było uzasadnieniem do nałożenia kary porządkowej. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy uznał wymierzoną karę za rażąco surową, biorąc pod uwagę, że J.K. nie dano możliwości pełnego wypowiedzenia się w kwestii wniosków formalnych. W związku z tym, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, obniżając karę porządkową grzywny do 500 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Kara porządkowa grzywny była uzasadniona, jednak jej wysokość była rażąco surowa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie powagi sądu i ubliżanie sędziemu uzasadniało nałożenie kary porządkowej. Jednakże, biorąc pod uwagę, że J.K. nie dano możliwości pełnego wypowiedzenia się w kwestii wniosków formalnych, kara 1000 zł została uznana za rażąco surową i obniżono ją do 500 zł.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

J. K.

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (18)

Główne

p.o.u.s.p. art. 49 § § 1

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Pomocnicze

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1 i 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 148 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 304 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 9

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 30

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 37

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 3

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

EKPC art. 6

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

EKPC art. 13

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

EKPC art. 14

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

k.p.k. art. 426 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Od niniejszego postanowienia środek odwoławczy nie przysługuje.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara porządkowa była rażąco surowa w stosunku do okoliczności sprawy, w tym faktu nieudzielenia J.K. głosu w kwestii wniosków formalnych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty J.K. dotyczące obrazu przepisów proceduralnych, konstytucyjnych i Konwencji Praw Człowieka, które miałyby uzasadniać uchylenie postanowienia o karze porządkowej.

Godne uwagi sformułowania

Proces sądowy musi toczyć się w atmosferze powagi i spokoju. kara jest rażąco surowa zarzucanie Sądowi popełnienie przestępstwa

Skład orzekający

Jerzy Steckiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Edward Matwijów

członek

Jan Bogdan Rychlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie i miarkowanie kar porządkowych nakładanych za naruszenie powagi sądu, zwłaszcza w kontekście prawa do wypowiedzenia się w postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia powagi sądu w postępowaniu wojskowym, choć zasady ogólne mogą mieć zastosowanie w innych postępowaniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sąd najwyższej instancji może interweniować w przypadku rażącej surowości kary porządkowej, nawet jeśli samo naruszenie powagi sądu miało miejsce. Jest to ciekawe z perspektywy praktyki stosowania środków dyscyplinujących w sądach.

Sąd Najwyższy obniża karę za 'obrażanie sędziego': czy 1000 zł grzywny to za dużo?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WZ 32/13
POSTANOWIENIE
Dnia 7 stycznia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Steckiewicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Edward Matwijów
‎
SSN Jan Bogdan Rychlicki
Protokolant : Anna Krawiec
w sprawie J. K., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 7 stycznia 2014 r. zażalenia J. K. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 31 października 2013 r., w przedmiocie ukarania karą porządkową grzywny
p o s t a n o w i ł
zmienić zaskarżone postanowienie przez obniżenie kary porządkowej grzywny do 500 (pięćset) złotych.
UZASADNIENIE
W trakcie posiedzenia w dniu 31 października 2013 r. Wojskowy Sąd Okręgowy (w składzie jednego sędziego), na podstawie art. 49 § 1 prawa o u.s.p., ukarał J. K. – autora zażalenia będącego przedmiotem posiedzenia – karą porządkową grzywny w wysokości 1 000 zł.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że J.K. naruszył powagę posiedzenia oraz ubliżał sędziemu – zarzucał popełnienie przestępstwa - przez co doprowadził do przerwania odczytywania orzeczenia. Postępował tak pomimo dwukrotnego upomnienia i pouczenia, że w przypadku dalszego zakłócania spokoju może zostać wydalony z sali.
Na to postanowienie J. K. złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie.
Zarzucił obrazę art. 49 § 1 prawa o u.s.p. oraz  art. 40 § 1 pkt 1 i 7 k.p.k., art. 42 § 3 k.p.k., 148 § 1 i 2 k.p.k., art. 304 § 1 i 2 k.p.k., jak również art. 2,5,7,8,9,30,32,37 Konstytucji RP i art. 3,6,13 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
W uzasadnieniu autor zażalenia stwierdził, że „Stronniczy, nieuprawniony i mściwy sędzia w sposób oczywisty wykazał złą wolę i mając na względzie jedynie odczytanie z góry przygotowanego na piśmie rozstrzygnięcia zakazał protokolantce zaprotokołowania mojego sprzeciwu co do kontynuowania przez niego postępowania jak i kolejnych wniosków procesowych”.
Sąd odmówił odczytania wskazanego przez żalącego się protokołu oraz nie umożliwił składania wniosku o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie.
Nie zaprzecza, że był pouczany o możliwości usunięcia go z sali, w której odbywało się posiedzenie oraz iż zarzucał sędziemu popełnienie przestępstwa, poświadczenia nieprawdy w dokumencie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Proces sądowy musi toczyć się w atmosferze powagi i spokoju. W związku z tym konieczne jest m. in. zdyscyplinowanie, w razie potrzeby, uczestników rozprawy (posiedzenia) oraz skłonienie ich do podporządkowania się władzy przewodniczącego. W tym celu ustawodawca wyposażył sąd (przewodniczącego) w prawo wydawania wszelkich zarządzeń i postanowień potrzebnych do utrzymania porządku i zapewnienia jego bezkonfliktowego przebiegu.
Ustalone w rozpoznawanej sprawie fakty, w zasadzie nie kwestionowane przez J. K., chociaż stara się on swoje zachowanie usprawiedliwić, nie budzą wątpliwości, że autor zażalenia naruszył powagę, spokój, jak również ubliżał sądowi. Na marginesie należy zauważyć, że również w zażaleniu, którego fragment przytoczono, są widoczne znamiona takiego zachowania.
Protokół z posiedzenia, na którym doszło ze strony J. K. do zakłócenia porządku, nie pozostawia też wątpliwości, że z uwagi na używane słowa, demonstracyjne gesty i przede wszystkim uporczywość w działaniu – bezskuteczność upomnień – świadczyły, że dopuszczono się występku szczególnie rażącego, a zatem ukaranie karą porządkową grzywny było uzasadnione.
Akceptując zaskarżone postanowienie co do zasady Sąd Najwyższy uznał jednak, iż wymierzona kara jest rażąco surowa. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że Sąd uniemożliwił J. K. pełne wypowiedzenie się w  toczącym się postępowaniu przez nieudzielenie mu głosu odnośnie wniosków formalnych. Pomimo to Sąd Najwyższy, z uwagi na drastyczność zachowania (zarzucanie Sądowi popełnienie przestępstwa ), uznał ukaranie za uzasadnione.
Pouczenie:
Stosownie do art. 426 § 1 k.p.k. od niniejszego postanowienia środek odwoławczy nie przysługuje.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI