WZ 28/13

Sąd Najwyższy2014-03-27
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kara porządkowawyłączenie sędziegozażalenieSąd Najwyższypostępowanie karnegranice krytykisłużba publiczna

Sąd Najwyższy uchylił karę porządkową nałożoną na J.K. za złożenie wniosku o wyłączenie sędziego, uznając ją za nadmierną reakcję sądu.

J.K. złożył wniosek o wyłączenie sędziego, zarzucając mu stronniczość i popełnienie przestępstw. Sąd pierwszej instancji ukarał go karą porządkową w wysokości 1000 zł. J.K. wniósł zażalenie, a Sąd Najwyższy, podzielając jego argumentację, uchylił zaskarżone postanowienie, uznając karę porządkową za nadmierną reakcję.

W niniejszej sprawie J.K. złożył wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania zażalenia, zarzucając mu stronniczość, poświadczenie nieprawdy, uczynienie bezużytecznym dokumentu oraz wydanie orzeczeń niezgodnych z prawem, które miały stanowić przestępstwa z art. 271 i 276 k.k. Sąd pierwszej instancji, uznając wniosek za oczywiste ubliżenie sądowi, ukarał J.K. karą porządkową w wysokości 1000 zł. J.K. wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i konstytucyjnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że choć nie ma prawomocnego orzeczenia stwierdzającego popełnienie przez sędziego przestępstw, zastosowanie kary porządkowej było nadmierną reakcją na zachowanie wnioskodawcy, zwłaszcza gdy jego uwagi były stonowane. Sąd Najwyższy podkreślił, że sędziowie muszą liczyć się z krytycznymi uwagami, nawet jeśli są one niezasadne. W związku z tym, uchylono zaskarżone postanowienie o nałożeniu kary porządkowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kara porządkowa była nadmierną reakcją sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć nie ma prawomocnego orzeczenia stwierdzającego popełnienie przez sędziego przestępstw, kara porządkowa była nadmierną reakcją na zachowanie wnioskodawcy, który jedynie przedstawiał własną ocenę postępowania sędziego. Sędziowie muszą liczyć się z krytycznymi uwagami, nawet jeśli są one niezasadne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

J. K.

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (3)

Główne

p.u.s.p. art. 49 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Zastosowanie sankcji określonej w tym przepisie było nadmierną reakcją sądu na zachowanie uczestnika postępowania składającego wniosek o wyłączenie sędziego.

Pomocnicze

k.k. art. 271

Kodeks karny

k.k. art. 276

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara porządkowa była nadmierną reakcją na zachowanie wnioskodawcy. Sędziowie muszą liczyć się z krytycznymi uwagami, nawet jeśli są one niezasadne. Zarzuty wnioskodawcy, choć krytyczne, nie stanowiły oczywistego ubliżenia sądowi w stopniu uzasadniającym karę porządkową.

Godne uwagi sformułowania

sędzia jako przedstawiciel władzy sądowniczej pełni służbę publiczną i orzekając w wielu sprawach o różnym, często znacznym stopniu skomplikowania stanu faktycznego i prawnego, musi liczyć się z krytycznymi uwagami, bywa, że niezasadnymi zastosowanie w takiej sytuacji sankcji określonej w przepisie art. 49 § 1 ustawy z 27 lipca 2001 r.- Prawo o ustroju sądów powszechnych (...) gdy zachowanie wnioskodawcy było stonowane, należało uznać za nadmierną reakcję sądu

Skład orzekający

Edward Matwijów

przewodniczący

Marek Pietruszyński

sprawozdawca

Jerzy Steckiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Granice krytyki sędziego przez stronę postępowania i zasadność nakładania kar porządkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego i reakcji sądu na ten wniosek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje napięcie między prawem do krytyki a ochroną godności sądu, co jest istotne dla zrozumienia funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Czy krytyka sędziego zawsze oznacza karę porządkową? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WZ 28/13
POSTANOWIENIE
Dnia 27 marca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Edward Matwijów (przewodniczący)
‎
SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Steckiewicz
Protokolant : Anna Krawiec
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Wojskowej w dniach 5 grudnia 2013 r. i 16 stycznia i 27 marca 2014 r., zażalenia J. K. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 października 2013 r. o ukaraniu karą porządkową,
p o s t a n o w i ł:
uchylić zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
W dniu 21 października 2013 r. w toku posiedzenia w Wojskowym Sądzie Okręgowym w W., którego przedmiotem było rozpoznanie zażalenia J. K. na postanowienie prokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej  w P. z dnia 20 czerwca 2013 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o sygn. … 28/13, skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania zażalenia. Jako podstawę faktyczną wniosku wskazał stronniczość sędziego wynikającą z faktu niesłusznego wymierzenia skarżącemu przez tego sędziego, w innym postępowaniu, kary porządkowej, uchylonej przez Sąd Najwyższy, poświadczenie przez sędziego nieprawdy w toku czynności procesowych, uczynienie przez niego bezużytecznym dokumentu, którym nie miał prawa wyłącznie rozporządzać, wydanie przez sędziego orzeczeń niezgodnych                       z prawem, stanowiących  przestępstwa określone w art. 271 i 276 k.k.
Sąd, uznając, że we wniosku o wyłączenie sędziego skarżący w sposób oczywisty  ubliżył Sądowi bezpodstawnie zarzucając mu popełnienie przestępstw oraz stronniczość, ukarał go  karą porządkową w wysokości 1 000 zł.
Na to orzeczenie wniósł zażalenie J. K. i zarzucając  naruszenie przepisów procedury karnej dotyczących zasady swobodnej oceny dowodów, właściwości sądów, wyłączenia sędziego, obowiązku zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, postępowania odwoławczego, przepisów prawa o ustroju sądów powszechnych, postanowień  Konstytucji RP dotyczących ustroju państwa, ochrony praw człowieka i wolności obywatelskich, podstaw działalności władzy publicznej, środków ochrony wolności i praw obywatelskich, organizacji postępowania sądowego, przepisów Konwencji o Ochronie Praw Człowieka  i Podstawowych Wolności  w zakresie praw i wolności, prawa do skutecznego środka odwoławczego, zakazu dyskryminacji, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
Prokurator w pisemnym wniosku wniósł o uwzględnienie zażalenia i uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W świetle dowodów dostępnych  w tej sprawie, nie może budzić wątpliwości fakt nieistnienia  prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego popełnienie przez sędziego, orzekającego w przedmiocie zażalenia, przestępstw wskazanych we wniosku o wyłączenie go od rozpoznania środka odwoławczego. Taka prawna ocena zachowania sędziego w toku postępowania odwoławczego wyrażona została wyłącznie przez skarżącego. Analiza złożonego wniosku nie może jednak abstrahować od tego, że sędzia jako przedstawiciel władzy sądowniczej pełni służbę publiczną i orzekając w wielu sprawach o różnym, często znacznym stopniu  skomplikowania stanu faktycznego i prawnego, musi liczyć się z krytycznymi uwagami, bywa, że niezasadnymi, wypowiadanymi  pod jego adresem przez osoby niezadowolone z decyzji procesowych podejmowanych  w toku rozpoznania sprawy. Zatem zastosowanie w takiej  sytuacji sankcji określonej w przepisie art. 49 § 1 ustawy z 27 lipca 2001 r.- Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2013. 427 j.t.), gdy zachowanie wnioskodawcy było stonowane, należało uznać za nadmierną  reakcję sądu na zachowanie uczestnika postępowania składającego wniosek o wyłączenie sędziego i przedstawiającego w uzasadnieniu tego wniosku  własną ocenę postępowania tego sędziego, wskazującą - zdaniem wnioskodawcy - na naruszenie przez sędziego zasady bezstronności w orzekaniu. Okoliczności wskazane we wniosku powinny były być  rozważone w toku jego rozpoznania, w trybie określonym przepisami procedury karnej.
Z tych względów, podzielając w pełni pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z 31 lipca 2012 r., WZ 41/11, OSNKW 2012, z. 11, poz. 121, należało uchylić wymierzoną karę porządkową.
Na postanowienie zażalenie nie służy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI