WZ 24/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPostanowieniem z dnia 23 marca 2004 r. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W., który stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania karnego. Postępowanie to zostało warunkowo umorzone przez prokuratora wojskowego wobec mjr. rez. Andrzeja S. na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego z 1969 r. Sąd Najwyższy uznał, że wzruszenie prawomocnego postanowienia prokuratora o warunkowym umorzeniu postępowania karnego następuje w trybie przepisów rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego z 1997 r., a organem właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie jest sąd. Podkreślono, że nie można tolerować sytuacji, w której zmiana stanu prawnego pozbawiłaby możliwości wzruszenia takiego postanowienia. Sąd Najwyższy uznał za konieczne zastosowanie analogii iuris na korzyść wnioskodawcy i wskazał na właściwość wojskowego sądu okręgowego do rozpoznania wniosku, chyba że sprawa była już rozstrzygana przez ten sąd lub Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 673 k.p.k.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości sądu do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania karnego warunkowo umorzonego przez prokuratora, zastosowanie analogii iuris w prawie karnym procesowym, interpretacja przepisów o właściwości sądów wojskowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejściem z k.p.k. z 1969 r. na k.p.k. z 1997 r. oraz postępowania prowadzonego przez prokuratora wojskowego.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki organ jest właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania karnego, które zostało prawomocnie warunkowo umorzone postanowieniem prokuratora wojskowego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego z 1969 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organem właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem prokuratora o warunkowym umorzeniu postępowania karnego jest sąd, a nie prokurator.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wzruszenie prawomocnego postanowienia prokuratora o warunkowym umorzeniu postępowania karnego następuje w trybie przepisów rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego z 1997 r. Przekazanie prokuratorowi kompetencji do rozpoznawania wniosku o wznowienie postępowania byłoby naruszeniem zasady sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy.
Czy można stosować analogię iuris w celu wzruszenia prawomocnego postanowienia prokuratora o warunkowym umorzeniu postępowania karnego, gdy przepisy nie przewidują wprost takiej możliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie analogii iuris jest konieczne i dopuszczalne w celu wypełnienia luki prawnej, pod warunkiem, że będzie stosowana wyłącznie na korzyść osób, wobec których prokurator warunkowo umorzył postępowanie karne.
Uzasadnienie
Nie można tolerować sytuacji, w której tylko z powodu zmiany stanu prawnego wystąpiłby brak proceduralnych możliwości wzruszenia postanowienia o warunkowym umorzeniu postępowania przez prokuratora. Analogia iuris jest dopuszczalna, gdy służy ochronie praw jednostki.
Który sąd wojskowy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania karnego, które zostało warunkowo umorzone przez prokuratora wojskowego wobec żołnierza w stopniu majora lub wyższym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wojskowy sąd okręgowy jest właściwy do orzekania w przedmiocie wznowienia postępowania, jeżeli tylko postępowanie to nie zakończyło się jego orzeczeniem lub orzeczeniem Sądu Najwyższego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 673 k.p.k., zasadą jest, że wojskowy sąd okręgowy orzeka w sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych w kwestii wznowienia postępowania. Wyjątek przewiduje przekazanie orzekania Izbie Wojskowej Sądu Najwyższego tylko w sprawach zakończonych orzeczeniem wojskowego sądu okręgowego lub Sądu Najwyższego. Analiza akt sprawy wykazała, że Wojskowy Sąd Okręgowy w W. nie orzekał w sprawie, co czyni go właściwym do rozpoznania wniosku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| mjr. rez. Andrzej S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Prokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w O. | organ_państwowy | prokurator |
| Prokurator Wojskowej Prokuratury Okręgowej w W. | organ_państwowy | prokurator |
| pełnomocnik wnioskodawcy | inne | pełnomocnik |
| obrońca z urzędu | inne | obrońca |
Przepisy (14)
Główne
przep. wprow. k.p.k. art. 8 § in fine
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego
Po zapadnięciu prawomocnego orzeczenia postępowanie toczy się według przepisów Kodeksu postępowania karnego.
k.p.k. art. 673
Kodeks postępowania karnego
Właściwość wojskowego sądu okręgowego do wznowienia postępowania.
Konstytucja RP art. 175 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 327 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Możliwość wznowienia prawomocnie umorzonego postępowania przygotowawczego.
k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 2 lit. c
Kodeks postępowania karnego
Możliwość wznowienia prawomocnie umorzonego lub warunkowo umorzonego przez sąd postępowania karnego.
k.p.k. art. 118 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Przekazanie wniosku przez prokuratora do sądu.
k.p.k. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Ustanowienie obrońcy z urzędu.
k.p.k. art. 545 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Wymogi formalne wniosku o wznowienie postępowania.
k.k. art. 251
Kodeks karny
Przepis dotyczący czynu zabronionego.
k.k. art. 247 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący czynu zabronionego.
p.u.s.p. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Urzeczywistnienie zasady sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy.
p.u.s.w. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych
Urzeczywistnienie zasady sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy wojskowe.
Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o zmianie Kodeksu postępowania karnego, ustawy o ustroju sądów wojskowych, ustawy o opłatach w sprawach karnych i ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich art. 1 § pkt 64
Dodanie art. 572a do k.p.k. dotyczącego właściwości wojskowego sądu okręgowego.
k.p.k. art. 654 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Obecnie obowiązujący przepis dotyczący właściwości wojskowego sądu okręgowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wznowienie postępowania karnego warunkowo umorzonego przez prokuratora powinno być rozpoznawane przez sąd, a nie prokuratora. • Stosowanie analogii iuris jest dopuszczalne i konieczne dla ochrony praw jednostki w przypadku luki prawnej. • Wojskowy sąd okręgowy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, jeśli nie orzekał w sprawie wcześniej. • Przekazanie prokuratorowi kompetencji do rozpoznawania wniosku o wznowienie postępowania naruszałoby konstytucyjną zasadę sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy.
Odrzucone argumenty
Wojskowy Sąd Okręgowy był niewłaściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. • Organem właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie prawomocnie warunkowo umorzonego postępowania przygotowawczego jest Wojskowy Prokurator Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
nie do zaakceptowania byłoby stanowisko o niedopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem prokuratora warunkowo umarzającym postępowanie karne • nie można tolerować sytuacji, w której tylko z powodu zmiany stanu prawnego wystąpiłby brak proceduralnych możliwości wzruszenia takiego postanowienia • wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne i sądy wojskowe • wyjątek nie podlega zaś wykładni rozszerzającej
Skład orzekający
Z. Stefaniak
przewodniczący
A. Kapłon
członek
A. Tomczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania karnego warunkowo umorzonego przez prokuratora, zastosowanie analogii iuris w prawie karnym procesowym, interpretacja przepisów o właściwości sądów wojskowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejściem z k.p.k. z 1969 r. na k.p.k. z 1997 r. oraz postępowania prowadzonego przez prokuratora wojskowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z możliwością wznowienia postępowania karnego, które zostało zakończone przez prokuratora, a nie sąd. Pokazuje to, jak prawo procesowe stara się zapewnić jednostce możliwość obrony swoich praw nawet w obliczu luk prawnych.
“Czy prokurator może decydować o wznowieniu postępowania karnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
karne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.