WZ 23/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o unieważnienie wyroku skazującego R. A. za dezercję, uznając brak dowodów na jego działalność w AK lub udział w Powstaniu Warszawskim.
K. A. wniosła o unieważnienie wyroku skazującego jej zmarłego męża R. A. za dezercję, twierdząc, że należał do Armii Krajowej i brał udział w Powstaniu Warszawskim. Wojskowy Sąd Okręgowy odrzucił wniosek z powodu braku dowodów. Sąd Najwyższy, po analizie zeznań świadków i dokumentów, uznał zażalenie za bezzasadne, stwierdzając, że nie potwierdzono udziału R. A. w AK ani w Powstaniu Warszawskim, co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonego postanowienia.
Sprawa dotyczyła wniosku K. A. o unieważnienie wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w W. z 1946 r., którym jej zmarły mąż, R. A., został skazany za dezercję na karę łączną 5 lat więzienia (złagodzoną następnie do 1 roku i 6 miesięcy na mocy ustawy amnestyjnej z 1947 r.). Wnioskodawczyni argumentowała, że jej mąż należał do Armii Krajowej i brał udział w Powstaniu Warszawskim, co powinno stanowić podstawę do unieważnienia orzeczenia na mocy ustawy z 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. nie uwzględnił tego wniosku, stwierdzając, że zgromadzone dowody nie potwierdziły ani działalności R. A. w AK, ani związku jego dezercji z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie K. A., również nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. Analiza zeznań świadków, w tym W. P. i H. P., wykazała sprzeczności i brak potwierdzenia udziału R. A. w Powstaniu Warszawskim czy działalności w AK. Sąd Najwyższy podkreślił, że dokumenty i zeznania innych świadków (W. M., A. D.) wykluczyły udział R. A. w Powstaniu Warszawskim oraz istnienie łącznika pułku B. w Milanówku. Wobec braku wystarczających dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawczyni, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o unieważnienie wyroku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli brak jest wystarczających dowodów potwierdzających działalność w AK lub udział w Powstaniu Warszawskim, a także związek dezercji z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zeznania świadków i zgromadzone dokumenty nie potwierdziły udziału R. A. w Armii Krajowej ani w Powstaniu Warszawskim, co było kluczowe dla uwzględnienia wniosku o unieważnienie wyroku na podstawie ustawy z 1991 r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy postanowienia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. A. | osoba_fizyczna | skazany |
| K. A. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Naczelna Prokuratura Wojskowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (5)
Główne
Dz. U. z 1991 r., Nr 34, poz. 149 ze zm. art. 1 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Pomocnicze
k.k. art. 230 § § 2
Kodeks karny
kkWP art. 19 § § 2
Kodeks karny Wojska Polskiego
kkWP art. 118 § § 1
Kodeks karny Wojska Polskiego
Ustawa amnestyjna art. 6 § § 1 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na działalność R. A. w Armii Krajowej. Brak wystarczających dowodów na udział R. A. w Powstaniu Warszawskim. Sprzeczności w zeznaniach świadków dotyczących udziału R. A. w wydarzeniach historycznych. Wykluczenie przez świadków udziału R. A. w Powstaniu Warszawskim oraz istnienia łącznika pułku B. w Milanówku.
Odrzucone argumenty
Twierdzenie K. A. o przynależności jej męża R. A. do Armii Krajowej. Twierdzenie K. A. o udziale R. A. w Powstaniu Warszawskim. Zeznania świadka W. P. dotyczące spontanicznego przyłączenia się R. A. do Powstania Warszawskiego.
Godne uwagi sformułowania
nie znalazły potwierdzenia tezy wnioskodawczyni Z życiorysu H. P., który dostarczył Sądowi W. P., wynika jednoznacznie, że H. P. wstąpił do AK już wiosną 1944 r., a przed wybuchem Powstania Warszawskiego był skoszarowany w Warszawie przy ul. Nowogrodzkiej, co stoi w sprzeczności z zeznaniami świadka W. P.
Skład orzekający
Wiesław Błuś
przewodniczący
Marian Buliński
sprawozdawca
Edward Matwijów
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy z 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, w szczególności wymogi dowodowe dotyczące działalności w AK i udziale w Powstaniu Warszawskim."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i dowodowego, związanego z okresem powojennym i II wojną światową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy próby rehabilitacji osoby skazanej za dezercję w okresie powojennym, co wiąże się z trudną historią Polski i kwestiami pamięci historycznej. Wymaga analizy dowodów historycznych i zeznań świadków.
“Czy żołnierz AK skazany za dezercję zasługuje na rehabilitację? Sąd Najwyższy analizuje dowody z Powstania Warszawskiego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: WZ 23/13 POSTANOWIENIE Dnia 16 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Błuś (przewodniczący) SSN Marian Buliński (sprawozdawca) SSN Edward Matwijów Protokolant : Ewa Śliwa przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płka Zbigniewa Badelskiego w sprawie R. A . w przedmiocie uznania za nieważne orzeczenia Wojskowego Sądu Rejonowego w W., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 16 października 2013 r., zażalenia K. A. żony R. A. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 2 sierpnia 2013 r., o nieuwzględnieniu wniosku o uznaniu za nieważny wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 listopada 1946 r. , po wysłuchaniu Prokuratora p o s t a n o w i ł: 1. zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy, 2. kosztami sądowymi postępowania odwoławczego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 listopada 1946 r., R. A. został skazany za popełnienie przestępstw określonych: w art. 230 § 2 k.k. w zw. z art. 19 § 2 kkWP na karę 3 lat więzienia oraz w art. 118 § 1 kkWP na karę 3 lat więzienia, łącznie na karę 5 lat więzienia. Postanowieniem tego Sądu z dnia 17 marca 1947 r., na mocy art. 6 § 1 pkt 2 ustawy amnestyjnej z dnia 22 lutego 1947 r., złagodzono karę R. A. do 1 roku i 6 miesięcy więzienia. W lutym 1950 r. R. A. zawarł związek małżeński z K. A., a 10 lutego 2000 r., zmarł. W dniu 23 lutego 2009 r. K. A. złożyła wniosek o unieważnienie wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 listopada 1946 r., skazującego jej męża za dezercję. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2013 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. z 1991 r., Nr 34, poz. 149 ze zm.) wniosku K. A. nie uwzględnił. Sąd kierował się tym, że dowody zgromadzone w toku postępowania nie potwierdziły ani działalności R. A. w strukturach Armii Krajowej, ani tego by jego dezercja miała jakikolwiek związek z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, bądź z oporem przeciwko kolektywizacji wsi oraz obowiązkowym dostawom. Zażalenie na to postanowienie złożyła wnioskodawczyni, dowodząc, że R. A. należał do Armii Krajowej, oraz brał udział w Powstaniu Warszawskim w zgrupowaniu B., a potwierdził to świadek tego zdarzenia H. P. Na posiedzeniu przed Sądem Najwyższym prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o utrzymanie zaskarżonego postanowienia. W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie wnioskodawcy nie jest zasadne. Słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że w świetle zgromadzonych dowodów nie znalazły potwierdzenia tezy wnioskodawczyni, że jej mąż działał w strukturach Armii Krajowej oraz, że brał udział w Powstaniu Warszawskim w 3 zgrupowaniu B. Nie znalazły potwierdzenia zeznania świadka W. P., że jego ojciec z grupą kilkunastoosobową nastolatków podjęli spontaniczną decyzję o przyłączeniu się do Powstania Warszawskiego, że w grupie tej był R. A., że ta grupa koleją z Milanówka dotarła do Komorowa a dalej z tej grupy 6-7 osób poszło do Warszawy. Z życiorysu H. P., który dostarczył Sądowi W. P., wynika jednoznacznie, że H. P. wstąpił do AK już wiosną 1944 r., a przed wybuchem Powstania Warszawskiego był skoszarowany w Warszawie przy ul. Nowogrodzkiej, co stoi w sprzeczności z zeznaniami świadka W. P. W dokumentach H. P. znajdują się oświadczenia J. S. i A. K. poświadczające udział H. P. w ruchu oporu i w Powstaniu Warszawskim, nie ma natomiast oświadczenia, które dla H. P. miał sporządzić R. A. Również świadkowie W. M.(Prezes Środowiska Żołnierzy Pułku AK B. i Innych Oddziałów Powstańczych) i A. D. (walczył w kompanii K-4 Pułku B.) wykluczyli udział R. A. w Powstaniu Warszawskim oraz to by pułk B. miał swoją komórkę czy łącznika w Milanówku. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy Sąd pierwszej instancji trafnie nie uwzględnił wniosku K. A. Mając to na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI