WZ 23/06

Sąd Najwyższy2006-06-06
SNKarneśrodki zapobiegawczeŚrednianajwyższy
areszt tymczasowyśrodki zapobiegawczekodeks postępowania karnegosąd najwyższyzażalenieporęczenie majątkoweprawa człowieka

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania płk. M.S., uznając zasadność zastosowania środka zapobiegawczego ze względu na grożącą surową karę, pomimo złożonych zażaleń obrońców.

Obrońcy oskarżonego płk. M.S. zaskarżyli postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego o przedłużeniu tymczasowego aresztowania o sześć miesięcy, kwestionując jego zasadność po wydaniu wyroku oraz wysokość ustalonej kwoty poręczenia majątkowego. Sąd Najwyższy uznał zażalenia za niezasadne, wskazując na przepis art. 258 § 2 k.p.k. jako podstawę do dalszego stosowania aresztu ze względu na grożącą surową karę, a także na instytucję warunkowego tymczasowego aresztowania z możliwością złożenia poręczenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia obrońców oskarżonego płk. M.S. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 19 maja 2006 r., które przedłużyło stosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres sześciu miesięcy, do dnia 22 listopada 2006 r., z możliwością uchylenia aresztu po złożeniu poręczenia majątkowego w kwocie 150.000 zł. Obrońcy zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych, niesłuszne zastosowanie izolacyjnego środka zapobiegawczego po wydaniu wyroku, nieuzasadnione poręczenie majątkowe oraz naruszenie Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Sąd Najwyższy uznał zażalenia za niezasadne. Podkreślono, że sąd pierwszej instancji był zobligowany do wydania postanowienia w przedmiocie dalszego stosowania środka zapobiegawczego. Powołano się na art. 258 § 2 k.p.k. jako podstawę do przedłużenia aresztu, ze względu na grożącą oskarżonemu surową karę pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy nie zgodził się z argumentem obrońcy o braku przesłanek z art. 258 § 1 pkt 1 k.p.k., wskazując jednak, że przepis § 2 jest wystarczającą podstawą. Zwrócono uwagę na zastosowanie przez sąd pierwszej instancji instytucji warunkowego tymczasowego aresztowania (art. 257 § 2 k.p.k.). Odnosząc się do wysokości poręczenia, wskazano, że ma ono zabezpieczać prawidłowy tok postępowania i uwzględniać możliwości finansowe oskarżonego, a sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę charakter popełnionych czynów i uzyskane korzyści. Sąd Najwyższy nie stwierdził naruszenia Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, w tym art. 5 ust. 1 pkt c. Nie znaleziono również podstaw do zastosowania art. 259 § 1 pkt 2 k.p.k. (przesłanki zdrowotne). Stwierdzono, że materiał dowodowy wskazujący na prawdopodobieństwo popełnienia przestępstw nie został zdyskwalifikowany. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji był zobligowany do wydania postanowienia co do dalszego stosowania środka zapobiegawczego, a przepis art. 258 § 2 k.p.k. stanowi podstawę do dalszego stosowania tymczasowego aresztowania, skoro oskarżony został skazany na karę pozbawienia wolności nie niższą niż trzy lata, a sąd widzi konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania wobec grożącej surowej kary.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na obowiązek sądu pierwszej instancji do wydania postanowienia w przedmiocie dalszego stosowania środka zapobiegawczego oraz na przepis art. 258 § 2 k.p.k., który pozwala na stosowanie tymczasowego aresztowania w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności nie niższą niż trzy lata, gdy sąd widzi potrzebę zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania wobec grożącej surowej kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
płk. M. S.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowejorgan_państwowyprokurator
obrońcy oskarżonegoinneobrońca
adw. S. J.inneobrońca
adw. F. B.inneobrońca

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 264 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 257 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 249 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 228 § § 6

Kodeks karny

k.p.k. art. 258 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 259 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania wobec grożącej surowej kary (art. 258 § 2 k.p.k.). Możliwość zastosowania instytucji warunkowego tymczasowego aresztowania z poręczeniem majątkowym. Ustalona wysokość poręczenia majątkowego uwzględnia charakter czynów i uzyskane korzyści.

Odrzucone argumenty

Utrata zasadności stosowania tymczasowego aresztowania po wydaniu wyroku i zakończeniu postępowania dowodowego. Niesłuszne zastosowanie izolacyjnego środka zapobiegawczego, gdy wystarczą inne środki. Nieuzasadniona wysokość poręczenia majątkowego ze względu na brak możliwości finansowych oskarżonego i jego rodziny. Naruszenie art. 5 ust. 1 pkt c Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Istnienie przesłanek do uchylenia aresztu ze względu na stan zdrowia rodziny (art. 259 § 1 pkt 2 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

aresztowanie jest środkiem zupełnie wyjątkowym, który stosuje się jedynie wówczas, gdy jest to absolutnie konieczne, a jego okres nie może być nadmierny sąd meriti widzi konieczność dalszego stosowania omawianego środka zapobiegawczego w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania wobec, teraz już urealnionej wyrokiem, grożącej oskarżonemu surowej kary. wysokość kwoty poręczenia majątkowego ma zabezpieczać prawidłowy tok postępowania w konkretnej sprawie, przy rozważeniu możliwości finansowych oskarżonego.

Skład orzekający

Edward Matwijów

przewodniczący

Wiesław Błuś

członek

Antoni Kapłon

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania po wydaniu wyroku w sytuacji grożącej surowej kary oraz zasady ustalania wysokości poręczenia majątkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej po wydaniu wyroku w sprawie karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego - stosowania tymczasowego aresztowania po wydaniu wyroku, co może być interesujące dla prawników procesualistów.

Czy areszt tymczasowy jest zasadny po wydaniu wyroku? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 150 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt : WZ 23/06 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 6 czerwca 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Edward Matwijów (przewodniczący) 
SSN Wiesław Błuś 
SSN Antoni Kapłon (sprawozdawca) 
 
Protokolant Ewa Śliwa  
 
przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Stanisława 
Wójcickiego  
w 
sprawie 
osk. 
płk. 
M. 
S. 
oskarżonego 
z 
art. 
228 
§ 
6 
k.k.  
i innych, po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 6 czerwca 
2006r. zażalenia obrońców oskarżonego na postanowienie Wojskowego Sądu 
Okręgowego 
w 
W. 
z 
dnia 
19 
maja 
2006r.,  
w przedmiocie  przedłużenia stosowania środka zapobiegawczego - tymczasowego 
aresztowania po wysłuchaniu wniosku Prokuratora  
 
postanowił: 
 
zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 19 maja 2006 r., 
postanowił przedłużyć wobec oskarżonego płk. M. S. stosowanie środka 
zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres dalszych 
sześciu miesięcy, tj. do dnia 22 listopada 2006 r. z tym zastrzeżeniem, że 
aresztowanie zostanie uchylone, jeżeli oskarżony albo inna osoba w terminie 
dwóch miesięcy od uprawomocnienia się tego postanowienia złoży na rachunku 

 
 
2 
bankowym Wojskowego Sądu Okręgowego w W. poręczenie majątkowe na rzecz 
oskarżonego w kwocie 150.000 ( stu pięćdziesięciu tysięcy ) złotych. 
 
Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniami obrońców oskarżonego 
płk. M. S. 
 
I tak obrońca – adw. S. J. zarzucił : 
„ 1) mający wpływ na treść zaskarżonego postanowienia błąd w ustaleniach 
faktycznych poprzez uznanie, że jedynym środkiem zapobiegawczym 
zabezpieczającym prawidłowy tok postępowania, jest areszt tymczasowy w 
wymiarze kolejnych sześciu miesięcy, podczas gdy w niniejszej sprawie jest 
wydany wyrok, postępowanie dowodowe jest zakończone i nie bardzo jest wiadome 
w jaki sposób płk M. S. mógłby lub miałby utrudnić dalsze postępowanie 
zważywszy, że jego udział w tym postępowaniu nie jest obowiązkowy; 
2) niesłuszne zastosowanie izolacyjnego środka zabezpieczającego w sytuacji gdy 
jest już wydany wyrok, postępowanie dowodowe jest zamknięte i nie ma potrzeby 
stosowania tymczasowego aresztowania wobec płk. M. S., podczas gdy do 
zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania wystarczą inne nieizolacyjne 
środki; 
3) niesłuszne zastosowanie poręczenia majątkowego w kwocie 150.000 zł poprzez 
przyjęcie, że suma ta odpowiada możliwościom finansowym oskarżonego płk. M. 
S., podczas gdy będąc tymczasowo aresztowanym nie ma on żadnej możliwości 
zgromadzenia jakichkolwiek środków finansowych tym bardziej, że jego konta 
bankowe są zajęte na potrzeby niniejszego postępowania; 
4) art. 5 ust. 1 pkt c Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych 
Wolności poprzez niczym nieuzasadnione przedłużenie tymczasowego 
aresztowania, podczas gdy aresztowanie jest środkiem zupełnie wyjątkowym, który 
stosuje się jedynie wówczas, gdy jest to absolutnie konieczne, a jego okres nie 
może być nadmierny i ściśle odpowiadać przyczynom, które były podstawą jego 
zastosowania. ” 
 
W oparciu o te zarzuty tenże skarżący wniósł o „ ... uchylenie tymczasowego 
aresztowania wobec oskarżonego płk. M. S. i zastosowanie poręczenia 
majątkowego w kwocie 50.000 złotych oraz zakazu opuszczania kraju połączonego 
z zatrzymaniem paszportu i zastosowaniem dozoru przełożonego. ” 

 
 
3 
 
Drugi z obrońców – adw. F. B. w tzw. części merytorycznej swego zażalenia 
nie postawił zarzutów, wnosząc o „ ... uchylenie zaskarżonego postanowienia bądź 
jego zmianę przez znaczne obniżenie ustalonego nim poręczenia majątkowego 
oraz ewentualne zastosowanie zakazu wyjazdu za granicę oraz zatrzymanie w tym 
celu paszportu a także poręczenie osoby godnej zaufania, które to środki 
zapobiegawcze łącznie będą wystarczające dla zabezpieczenia prawidłowego toku 
postępowania. ” 
 
W uzasadnieniu zażalenia wywodzi m.in., że ustały w całości przesłanki 
przemawiające za dalszym utrzymywaniem najsurowszego środka 
zapobiegawczego i to na tak długi okres. Jego zdaniem nie może być obecnie 
mowy o obawie matactwa bądź utrudnianiu postępowania, ani zagrożeniu 
surowszą karą. 
 
Oskarżony płk M. S. nie jest w stanie zapłacić ustalonej przez sąd kwoty 
poręczenia, bowiem sam nie posiada oszczędności, a rodzina i znajomi tak dużej 
kwoty nie są w stanie zebrać. 
 
Na posiedzeniu obrońca adw. F. B. podniósł dodatkowo istnienie przesłanki 
z art. 259 § 1 pkt 2 k.p.k., przedkładając stosowne zaświadczenia o stanie zdrowia 
rodziny oskarżonego M. S. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
Zażalenia nie są zasadne. 
 
Na wstępie zauważyć się godzi, że zgodnie z art. 264 § 2 k.p.k. sąd 
pierwszej instancji był zobligowany do wydania postanowienia co do dalszego 
stosowania środka zapobiegawczego – tymczasowego aresztowania. 
 
Z kolei słusznie przywołany przez ten sąd art. 258 § 2 k.p.k., wbrew temu, co 
podnosi w zarzutach pod pkt 1 i 2 w swoim środku odwoławczym obrońca adw. S. 
J., stanowi podstawę do dalszego stosowania omawianego środka 
zapobiegawczego, skoro płk M. S. skazany został na karę pozbawienia wolności 
nie niższą niż trzy lata. Sąd meriti widzi konieczność dalszego stosowania 
omawianego środka zapobiegawczego w celu zabezpieczenia prawidłowego toku 
postępowania wobec, teraz już urealnionej wyrokiem, grożącej oskarżonemu 
surowej kary. 

 
 
4 
 
Natomiast nietrafne jest stanowisko sądu pierwszej instancji, że za dalszym 
stosowaniem tymczasowego aresztowania przemawia też treść art. 258 § 1 pkt 1 
k.p.k., skoro oskarżony M. S. ma ustaloną tożsamość i stałe miejsce pobytu. Nie 
ma to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wobec istnienia – jak już wyżej 
wspomniano – przesłanki z art. 258 § 2 k.p.k. 
 
Podkreślić jednak się godzi, że Wojskowy Sąd Okręgowy w W. w 
zaskarżonym postanowieniu skorzystał z instytucji tzw. warunkowego 
tymczasowego aresztowania określonej w art. 257 § 2 k.p.k. Sąd ten zakreślił 
termin do złożenia poręczenia majątkowego, a w razie jego złożenia w tym terminie 
tymczasowe aresztowanie zostanie automatycznie uchylone, bez potrzeby 
wydawania odrębnego postanowienia w tym przedmiocie. 
 
Obaj skarżący zgodnie kwestionują wysokość ustalonej kwoty poręczenia 
majątkowego, sugerując bądź jej obniżenie do kwoty pięćdziesięciu tysięcy złotych 
( adw. S. J. ) lub też znaczne jej obniżenie ( adw. F. B. ), motywując to, jak już było 
powiedziane, brakiem możliwości finansowych, tak ze strony oskarżonego, jak i 
jego rodziny i znajomych. 
Należy zauważyć, że wysokość kwoty poręczenia majątkowego ma 
zabezpieczać prawidłowy tok postępowania w konkretnej sprawie, przy rozważeniu 
możliwości finansowych oskarżonego. 
 
Jeśli chodzi o tę drugą przesłankę, to sąd meriti odniósł się do charakteru 
popełnionych czynów, a zwłaszcza rozmiaru uzyskanej przez oskarżonego korzyści 
z ich popełnienia, co – jak słusznie skonstatował ten sąd – nie pozostaje bez 
związku z możliwościami finansowymi M. S. 
 
W niniejszej sprawie nie została naruszona Konwencja o Ochronie Praw 
Człowieka i Podstawowych Wolności, a w szczególności przywołany w pkt. 4 
zażalenia obrońcy adw. S. J. jej art. 5 ust. 1 pkt c. 
 
Zaskarżone postanowienie i te przepisy, o których wspomniano w 
uzasadnieniu sądu odwoławczego, w żadnym razie nie stoją w sprzeczności z 
wyżej wskazaną normą „ Konwencji... ” 
 
Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uznania, iż w sprawie zaistniała 
sytuacja przewidziana w art. 259 § 1 pkt 2 k.p.k., na co wskazywał na posiedzeniu 
obrońca adw. F. B. Nie kwestionując treści przedłożonych przez tego obrońcę 

 
 
5 
zaświadczeń lekarskich w przedmiocie stanu zdrowia rodziny oskarżonego płk. M. 
S., to zauważyć wypada, że są to zwykłe konsekwencje, niewątpliwie stresującej 
dla najbliższej rodziny sytuacji, związanej z przedstawionymi zarzutami i dalszymi 
etapami prowadzonego w tym przedmiocie postępowania przygotowawczego i 
sądowego. 
 
Na zakończenie jeszcze uwaga dotycząca części motywacyjnej zażalenia 
obrońcy F. B. 
 
W dużej mierze jest to kwestionowanie ustaleń faktycznych sądu pierwszej 
instancji, co w jeszcze bardziej rozbudowanej formie znajdzie niewątpliwie swe 
właściwe miejsce w zapowiadanej przez tego obrońcę apelacji. Dla potrzeb 
rozstrzygnięcia kwestii przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania, 
podstawa zastosowania tego środka przewidziana w art. 249 § 1 k.p.k., a to 
materiał dowodowy wskazujący na duże prawdopodobieństwo, że oskarżony 
popełnił przestępstwa, w żadnym razie, w obecnej fazie postępowania karnego, nie 
został ani zdyskwalifikowany, ani nawet osłabiony. 
 
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI