WZ 22/13

Sąd Najwyższy2013-08-27
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
obronaobrońcasprzeczność interesówkodeks postępowania karnegosąd najwyższyzażaleniepostanowienie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o sprzeczności interesów obrony oskarżonych, uznając, że nie zachodzą przesłanki do rozdzielenia obrońcy.

Wojskowy Sąd Okręgowy stwierdził sprzeczność interesów między oskarżonymi G. C., J. K. i D. N., reprezentowanymi przez tego samego obrońcę, co skutkowało koniecznością ustanowienia nowych obrońców. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenia, uchylił to postanowienie. Uznał, że odczytane wyjaśnienia oskarżonego K. nie wykazały rzeczywistej sprzeczności interesów obrony, która wymagałaby rozdzielenia obrońcy zgodnie z art. 85 k.p.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia oskarżonego G. C. oraz jego obrońcy na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W., które stwierdziło sprzeczność interesów między oskarżonymi G. C., J. K. i D. N., reprezentowanymi przez adwokata M. Z. Sąd pierwszej instancji oparł swoje postanowienie na odczytanych wyjaśnieniach oskarżonego J. K., które miały wskazywać na wzajemne obciążanie się oskarżonych. Sąd Najwyższy uznał oba zażalenia za zasadne. Przypomniał, że kwestia sprzeczności interesów między oskarżonymi C. i K. była już rozstrzygana przez Sąd Najwyższy. Podkreślił, że sprzeczność interesów obrony, zgodnie z art. 85 § 1 i 2 k.p.k., zachodzi, gdy oskarżeni wzajemnie się obciążają, a nie gdy po prostu reprezentuje ich jeden obrońca. W niniejszej sprawie oskarżeni nie przyznawali się do winy i nie obciążali się nawzajem, co oznaczało, że nie zachodziły przesłanki do rozdzielenia obrońcy. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd pierwszej instancji dowolnie ocenił przesłanki z art. 85 k.p.k., a odczytane wyjaśnienia oskarżonego K. nie wskazywały na rzeczywistą sprzeczność interesów. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, samo odczytanie wyjaśnień nie stanowi podstawy do stwierdzenia sprzeczności interesów, jeśli oskarżeni nie obciążają się nawzajem i nie zachodzi rzeczywista sprzeczność interesów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sprzeczność interesów obrony wymaga rzeczywistego wzajemnego obciążania się oskarżonych, a nie tylko potencjalnej możliwości takiego obciążenia czy odczytania wyjaśnień. W sytuacji, gdy oskarżeni nie przyznają się do winy i nie obciążają się nawzajem, jeden obrońca może ich reprezentować.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

oskarżeni G. C., J. K., D. N. i ich obrońca

Strony

NazwaTypRola
płk. rez. G. C.osoba_fizycznaoskarżony
płk. rez. J. K.osoba_fizycznaoskarżony
płk. rez. A. X.osoba_fizycznaoskarżony
cyw. D. N.osoba_fizycznaoskarżony
adw. M. Z.inneobrońca
adw. J. B.inneobrońca

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 85 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sprzeczność interesów oskarżonych zachodzi wówczas, gdy oskarżeni wzajemnie pomawiają się o takie a nie inne zachowania, obciążają się nawzajem w postępowaniu karnym, gdy reprezentuje ich jeden obrońca. Ta sprzeczność musi być rzeczywista, a nie pozorna.

k.p.k. art. 85 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Sprzeczność interesów oskarżonych zachodzi wówczas, gdy oskarżeni wzajemnie pomawiają się o takie a nie inne zachowania, obciążają się nawzajem w postępowaniu karnym, gdy reprezentuje ich jeden obrońca. Ta sprzeczność musi być rzeczywista, a nie pozorna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji dowolnie ocenił przesłanki z art. 85 § 1 i 2 k.p.k. Odczytanie wyjaśnień oskarżonego K. nie wykazało rzeczywistej sprzeczności interesów obrony. Oskarżeni nie obciążają się nawzajem, co wyklucza sprzeczność interesów wymagającą rozdzielenia obrońcy.

Godne uwagi sformułowania

Ta sprzeczność interesów musi być rzeczywista, a nie pozorna. W niniejszej sprawie oskarżeni C., K. i N. nie przyznają się do winy, ale nie obciążają się nawzajem.

Skład orzekający

Wiesław Błuś

przewodniczący

Jan Bogdan Rychlicki

sprawozdawca

Jerzy Steckiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 85 k.p.k. dotyczącego sprzeczności interesów obrony i konieczności ustanowienia odrębnych obrońców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, gdzie jeden obrońca reprezentuje kilku oskarżonych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa procesowego karnego - reprezentacji przez jednego obrońcę wielu oskarżonych i warunków stwierdzenia sprzeczności interesów. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy jeden obrońca może reprezentować kilku oskarżonych? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy interesy stają się sprzeczne.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WZ 22/13
POSTANOWIENIE
Dnia 27 sierpnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Błuś (przewodniczący)
‎
SSN Jan Bogdan Rychlicki (sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Steckiewicz
Protokolant : Marcin Szlaga
bez udziału stron, w sprawie płk. rez. G. C., płk. rez. J. K., płk. rez. A. X. i cyw. D. N. oskarżonych z art. 231 § 1 i 2 i innych k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 2013 r., zażaleń oskarżonego płk. rez. G. C. i adw. M. Z. obrońcy oskarżonych płk. rez. G. C. i cyw. D. N., na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt: So. […] stwierdzającego sprzeczność interesów między oskarżonym płk. rez. G. C., a płk. rez. J. K. reprezentowanych przez adw. M. Z., a także sprzeczność interesów pomiędzy oskarżonym płk. rez. J. K., a oskarżoną D. N. reprezentowanych przez adw. M. Z.
p o s t a n o w i ł
uchylić zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy po ponownym rozpoznaniu sprawy płk. rez. G. C., płk. rez. J. K., płk. rez. A. X. i D. N. wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt: WA
[…]
, uchylił zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt: So
[…]
, wobec płk. rez. G. C. w pkt. I1 i 3, wobec płk. rez. J. K. w pkt. II.1 i 3, wobec płk.  rez. A. X. w pkt. III.1, D. N. w pkt. IV i sprawę oskarżonych w tym zakresie przekazał do ponownego rozpoznania  Sądowi pierwszej instancji, zaś w pozostałym zakresie, a to wobec płk. rez. G. C. i płk. rez. J. K. utrzymał go w mocy.
Wojskowy Sąd Okręgowy w W. na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. po odczytaniu wyjaśnień oskarżonego płk. rez. J. K. złożonych w dniu 19 stycznia 2006 r. (k.2216-2218), na podstawie art. 85 § 2 k.p.k. w zw. z art. 85 § 1 k.p.k. postanowieniem wydanym w tym dniu stwierdził sprzeczność interesów między oskarżonymi C., a K. reprezentowanym przez adw. M. Z., a także sprzeczność interesów pomiędzy oskarżonymi K., a N. również reprezentowanych przez adw. M. Z.. Zakreślił 3 tygodniowy termin dla oskarżonych C. i N. do ustanowienia innych obrońców. Zobowiązał oskarżonego K. do poinformowania swojego obrońcy adw. J. B., że w związku ze stwierdzoną sprzecznością interesów nie może wyznaczać na swojego substytuta adw. M. Z.. Uznał, że adw. M. Z. może w dalszym postępowaniu reprezentować oskarżonego A. X.
W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że wyjaśnienia oskarżonego K. odczytane na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. (zatrudnienie i pozostawanie na stanowisku głównego księgowego kpt. J. L., inicjatywa oskarżonej D. N. w sporządzeniu przez podległego jej pracownika rozkazów specjalnych komendanta szpitala) wskazują na zaistnienie przesłanek o których mowa w art. 85 § 1 i 2 k.p.k.
Na powyższe postanowienie zażalenia wnieśli oskarżony płk. rez. G. C. oraz adw. M. Z., obrońca z wyboru oskarżonych płk. rez. G. C. i D. N.. Zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne uznanie, że zachodzi sprzeczność w interesach obrony oskarżonych C., K. i N. reprezentowanych przez adw. M. Z. autorzy środka odwoławczego wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu zażaleń podniesiono, że poza odczytaniem wyjaśnień oskarżonego J. K., Sąd pierwszej instancji
de facto
nie uzasadnił swojego stanowiska. W ocenie żalących w niniejszej sprawie nie zachodzą uwarunkowania, o których mowa w art. 85 § 1 i 2 k.p.k.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Oba zażalenia są zasadne.
Na wstępie należało przypomnieć, że jeżeli chodzi o sprzeczność interesów obrony oskarżonych C. i K., to kwestię tą rozstrzygnął Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt: WZ 3/13 (k.320-321). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażony tam pogląd. Zgodzić należało się z zarzutem podniesionym we wniesionych środkach odwoławczych, że Sąd pierwszej instancji w sposób dowolny dokonał oceny przesłanek zawartych w art. 85 § 1 i 2 k.p.k. W ujęciu tegoż przepisu sprzeczność interesów oskarżonych zachodzi wówczas, gdy oskarżeni wzajemnie pomawiają się o takie a nie inne zachowania, obciążają się nawzajem  w postępowaniu karnym gdy reprezentuje ich jeden obrońca. Ta sprzeczność interesów musi być rzeczywista, a nie pozorna. W niniejszej sprawie oskarżeni C., K. i N. nie przyznają się do winy, ale nie obciążają się nawzajem. Więc nic nie stoi na przeszkodzie, aby reprezentował ich w postępowaniu karnym jeden obrońca. W sprawie oskarżonych sprzeczność interesów w prowadzeniu obrony oskarżonych C., N. przez adw. M. Z., jak również w ewentualnym wykonywaniu zastępstwa procesowego w sprawie oskarżonego K. nie zachodzi, albowiem na tym etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji okoliczności wynikające z odczytanych wyjaśnień oskarżonego K. nie wskazują na zaistnienie przesłanek o których mowa w art. 85 § 1 i 2 k.p.k. W związku z tym w uwzględnieniu wniesionych zażaleń należało zaskarżone postanowienie uchylić.
Pouczenie:
Na niniejsze postanowienie zażalenie nie przysługuje.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI