WZ 20/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o zwolnieniu radcy prawnego z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej w celu przesłuchania go w sprawie dotyczącej wątpliwości co do autentyczności umów.
Radca prawny Z. N. świadczył usługi prawne dla Wojskowego Ośrodka, gdzie ujawniono dwie umowy o tej samej numeracji, ale różnej treści. Na jednej z nich widniał podpis Z. N., na drugiej nie. Wojskowy Sąd Okręgowy zwolnił radcę prawnego z tajemnicy zawodowej, aby przesłuchać go w charakterze świadka na okoliczności związane z tymi umowami. Z. N. złożył zażalenie, twierdząc, że nie spełniono przesłanek z art. 180 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie sądu niższej instancji, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości i potrzeba ustalenia faktów uzasadniają przesłuchanie radcy prawnego.
Sprawa dotyczyła zażalenia radcy prawnego Z. N. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W., które zwalniało go z obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego. Z. N. świadczył usługi prawne dla Wojskowego Ośrodka, w którym pełnił obowiązki Komendanta płk. rez. J. K., oskarżony o przestępstwa. W toku postępowania karnego ujawniono dwie wersje umowy o tej samej numeracji, sporządzone tego samego dnia, lecz różniące się treścią. Tylko jedna z nich zawierała podpis i pieczęć Z. N. Wojskowy Sąd Okręgowy, na wniosek prokuratora, zwolnił Z. N. z tajemnicy zawodowej na okoliczności związane z powstaniem i opiniowaniem tych umów, w tym na temat umowy bez jego podpisu, uznając, że jest to niezbędne do usunięcia istotnych wątpliwości. Radca prawny Z. N. wniósł zażalenie, argumentując, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 180 § 2 k.p.k., a ustalenie okoliczności umowy bez jego podpisu powinno nastąpić innymi środkami dowodowymi. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał je za nieuzasadnione. Podkreślił, że dobro wymiaru sprawiedliwości oraz potrzeba dokonania ustaleń faktycznych, których nie można osiągnąć innymi środkami dowodowymi, przemawiają za przesłuchaniem radcy prawnego. Sąd Najwyższy odrzucił argumentację Z. N. o powołaniu się na orzeczenia innych sądów i uchwały samorządu radcowskiego, wskazując, że sam sąd niższej instancji odwołał się do art. 180 § 2 k.p.k. i prawidłowo ocenił jego zastosowanie. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, zachodzą przesłanki do zwolnienia radcy prawnego z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości i potrzeba dokonania ustaleń faktycznych, których nie można osiągnąć innymi środkami dowodowymi, uzasadniają przesłuchanie radcy prawnego w charakterze świadka na okoliczności objęte tajemnicą zawodową, zwłaszcza gdy istnieją istotne wątpliwości co do autentyczności dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Prokurator / Sąd Okręgowy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Z. N. | osoba_fizyczna | radca prawny / świadek |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 180 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przesłanki do zwolnienia świadka z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej (w tym radcy prawnego) zachodzą, gdy ujawnienie informacji objętych tajemnicą jest niezbędne do ustalenia okoliczności, dla których dowód został dopuszczony (np. w celu usunięcia istotnych wątpliwości co do autentyczności dokumentów).
Pomocnicze
k.k. art. 228 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 231 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 426 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Środek odwoławczy od postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie zażalenia nie przysługuje.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dobro wymiaru sprawiedliwości (prawidłowość wyrokowania). Informacje objęte tajemnicą zawodową mogą stanowić zasadniczy dowód w sprawie. Inne środki dowodowe nie pozwoliły na dokonanie ustaleń faktycznych pozwalających na usunięcie zaistniałych wątpliwości.
Odrzucone argumenty
Nie zostały spełnione przesłanki z art. 180 § 2 k.p.k. Ustalenie okoliczności powstania umowy bez podpisu radcy prawnego powinno być dokonane innymi środkami dowodowymi.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości (prawidłowość wyrokowania) inne środki dowodowe nie pozwoliły na dokonanie ustaleń faktycznych pozwalające na usunięcie zaistniałych wątpliwości
Skład orzekający
Jerzy Steckiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przesłanek do zwolnienia radcy prawnego z tajemnicy zawodowej w celu przesłuchania w postępowaniu karnym, gdy istnieją wątpliwości co do autentyczności dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; interpretacja art. 180 § 2 k.p.k. w kontekście tajemnicy radcy prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między obowiązkiem zachowania tajemnicy zawodowej radcy prawnego a potrzebą ujawnienia dowodów w postępowaniu karnym, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy radca prawny musi ujawnić tajemnicę, gdy istnieją dwie wersje tej samej umowy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: WZ 20/16 POSTANOWIENIE Dnia 4 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Steckiewicz w sprawie płk. rez. J. K. oskarżonego z art. 228 § 3 k.k. i inne, po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 4 stycznia 2017 r. zażalenia radcy prawnego Z. N. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 października 2016 r., w przedmiocie zwolnienia Z. N. z obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Pułkownik rezerwy J. K. oskarżony został o popełnienie przestępstw określonych w art. 228 § 3 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k., art. 231 § 2 k.k. i inne, w czasie, gdy pełnił obowiązki Komendanta Wojskowego Ośrodka (…). Z. N. jest radcą prawnym, który w okresie zarzutów przedstawionych płk. rez. J. K. świadczył usługi prawne na rzecz wspomnianego Ośrodka, polegające miedzy innymi na sporządzaniu i opiniowaniu umów oraz udzielaniu porad i konsultacji prawnych. W toku postępowania karnego ujawniono dwa egzemplarze umów o tej samej numeracji, sporządzonych tego samego dnia, jednak różniących się treścią oraz tym, że tylko na jednej z nich widnieje pieczęć i podpis radcy prawnego Z. N. Przesłuchiwany przez Wojskowy Sąd Okręgowy w charakterze świadka radca prawny Z. N. oświadczył, że wszystkie informacje, które uzyskał pracując na rzecz wspomnianego Ośrodka objęte są tajemnicą radcy prawnego i wniósł o zwolnienie go od obowiązku składania zeznań. W związku z tym oświadczeniem Wojskowy Sąd Okręgowy w W., na wniosek prokuratora, wydał postanowienie o treści, jak następuje: „na podstawie art. 180 § 2 k.p.k. zwolnić świadka Z. N. z obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego na okoliczność: - powstania umowy nr. (...) z dnia 08 marca 1999 r. na egzemplarzu, której to umowy brak jest umowy w/w; - powstania i opiniowania umowy nr. (...) z dnia 08 marca 1999 r., na której to egzemplarzu widnieje podpis w/w, w związku z faktem, iż obydwa egzemplarze umowy posiadają odmienną treść; - na okoliczność powstania i opiniowania aneksu nr. 1 z dnia 22 września 1999 r. do rzeczonej umowy nr. (...) z dnia 08 marca 1999 r.” W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że wobec zaistniałych istotnych wątpliwości dotyczących wspomnianych umów niezbędne będzie przesłuchanie radcy prawnego w charakterze świadka na okoliczności: kiedy powstały oba egzemplarze umów, czy świadek Z. N., jako radca prawny reprezentujący jedną ze stron umowy znał ich treść, zwłaszcza, czy zapoznawał się z umową, na której nie ma jego podpisu i w ogóle czy wie dlaczego powstały dwa egzemplarze umów i ewentualnie, czy jest w stanie wskazać kto te umowy i w jakich okolicznościach sporządził. Zażalenie na to postanowienie złożył radca prawny Z. N., w którym zakwestionował potrzebę przesłuchania go w charakterze świadka stwierdzając, że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 180 § 2 k.p.k. Uzasadniając swoje stanowisko autor zażalenia powołał orzeczenie Sądu Apelacyjnego dotyczące przesłanek pozwalających przesłuchać świadka na okoliczność powodującą potrzebę ujawnienia faktów związanych z tajemnicą zawodową oraz Uchwałę nr (...) Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych odnoszącą się do omawianego zagadnienia; stwierdził ponadto, że „… skoro ma być przesłuchany m.in. na okoliczność powstania umowy, na której brak jest jego podpisu, to nasuwa się w sposób oczywisty wniosek, że ta okoliczność powinna być ustalona innymi środkami dowodowymi niż przesłuchanie tego radcy prawnego”. W konkluzji Z. N. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie jest uzasadnione, bowiem wbrew zaprzeczeniu jego autora, za przesłuchaniem radcy prawnego Z. N. na okoliczności wskazane w zaskarżonym postanowieniu przemawia zarówno dobro wymiaru sprawiedliwości (prawidłowość wyrokowania), jak i to, że informacje związane z tajemnicą zawodową, mogą stanowić zasadniczy dowód w sprawie, bowiem inne środki dowodowe nie pozwoliły na dokonanie ustaleń faktycznych pozwalające na usunięcie zaistniałych wątpliwości. Niemerytoryczne, bowiem niczego nie „wzbogacające” argumentacji zażalenia było powołanie się na wyrok Sądu Apelacyjnego oraz Uchwałę nr (...) Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia 29 października 2003 r. dotyczącą zwalniania radców prawnych z obowiązku dochowania tajemnicy zawodowej, bowiem oba te dokumenty odwoływały się do treści art. 180 § 2 k.p.k., co zresztą również uczynił Sąd stwierdzając i uzasadniając swoje orzeczenie, że wymienione w tym przepisie przesłanki uzasadniały przesłuchanie radcy prawnego w charakterze świadka, co do faktów objętych tajemnicą radcy prawnego. Mając powyższe na uwadze postanowiono, jak na wstępie. Pouczenie: stosownie do art.426 § 1 k.p.k. środek odwoławczy od niniejszego postanowienia nie przysługuje. r.g.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI