WZ 20/14

Sąd Najwyższy2014-10-20
SNKarneprzestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemuŚrednianajwyższy
tajemnica radcy prawnegoprzetargzamówienia publiczneochrona jednostek wojskowychśledztwoprzesłuchanie świadkaart. 231 k.k.SIWZpoświadczenie bezpieczeństwa

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o zwolnieniu radcy prawnego z tajemnicy zawodowej w celu przesłuchania go w śledztwie dotyczącym przetargu na ochronę jednostek wojskowych.

Wojskowa Prokuratura Garnizonowa wniosła o zwolnienie radcy prawnego N. A. z tajemnicy zawodowej w celu przesłuchania jej w śledztwie dotyczącym nieprawidłowości przy przetargu na ochronę jednostek wojskowych. Wojskowy Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił wniosek, zezwalając na przesłuchanie w zakresie konsultacji dotyczących wymogu posiadania poświadczenia bezpieczeństwa. Radca prawny złożyła zażalenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy nie uwzględnił zażalenia, uznając postanowienie sądu pierwszej instancji za trafne i konieczne do weryfikacji zeznań świadka H. Z.

Sprawa dotyczyła wniosku Wojskowej Prokuratury Garnizonowej o zwolnienie radcy prawnego N. A. z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej i zezwolenie na jej przesłuchanie w charakterze świadka w śledztwie dotyczącym przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Z. podczas zawierania i realizacji umów na ochronę jednostek wojskowych. Prokuratura uznała przesłuchanie radcy prawnego za konieczne do ustalenia, czy konsultowano z nią wymóg posiadania poświadczenia bezpieczeństwa w SIWZ, dlaczego nie poprawiono błędnych wyliczeń w SIWZ i umowie dotyczących wynagrodzenia, oraz dlaczego aneksem z czerwca 2013 r. naprawiono nadpłaty. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. zezwolił na przesłuchanie radcy prawnego N. A. w zakresie opiniowania prawnego lub udzielania porad prawnych dotyczących wymogu posiadania Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego Stopnia w przetargu. Radca prawny N. A. złożyła zażalenie, zarzucając sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych i argumentując, że okoliczność ta może być ustalona na podstawie innych dowodów. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał ocenę sądu pierwszej instancji za trafną. Zauważył, że sąd pierwszej instancji ograniczył wniosek prokuratora do niezbędnego minimum, a ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że H. Z. nalegał na wspomniany wymóg, wspierając go argumentem konsultacji z radcą prawnym. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie istnieje inne źródło dowodowe nie związane z tajemnicą zawodową, które mogłoby dostarczyć niezbędnych informacji, a weryfikacja zeznań H. Z. wymaga przesłuchania radcy prawnego w określonym zakresie. W konsekwencji Sąd Najwyższy nie uwzględnił zażalenia i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w ograniczonym zakresie dotyczącym konsultacji w sprawie wymogu posiadania poświadczenia bezpieczeństwa w SIWZ.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji trafnie ograniczył wniosek prokuratora. Stwierdzono, że nie istnieje inne źródło dowodowe nie związane z tajemnicą zawodową, które mogłoby dostarczyć niezbędnych informacji do weryfikacji zeznań świadka H. Z. w zakresie konsultacji prawnych dotyczących wymogu poświadczenia bezpieczeństwa w przetargu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia i utrzymać w mocy postanowienie

Strona wygrywająca

Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w W.

Strony

NazwaTypRola
N. A.osoba_fizycznaradca prawny, skarżąca
Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w W.organ_państwowywnioskodawca
Wojskowy Sąd Okręgowy w W.instytucjasąd pierwszej instancji
Jednostka Wojskowa w Z.instytucjapodmiot postępowania
H. Z.osoba_fizycznaświadka (potencjalny)

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 180 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna do zezwolenia na przesłuchanie świadka zwolnionego z tajemnicy zawodowej.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 2

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zarzucenia błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia.

k.p.k. art. 646 § zd. 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący zażaleń na postanowienia w sprawach nieobjętych k.p.k. w postępowaniu przed sądem wojskowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność przesłuchania radcy prawnego w celu weryfikacji zeznań świadka H. Z. w zakresie konsultacji prawnych dotyczących wymogu posiadania poświadczenia bezpieczeństwa w przetargu. Brak innych, nieobciążonych tajemnicą zawodową źródeł dowodowych, które mogłyby dostarczyć niezbędnych informacji.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia sądu pierwszej instancji. Możliwość ustalenia okoliczności na podstawie innych dowodów niż zeznania radcy prawnego (np. ponowne przesłuchanie H. Z.).

Godne uwagi sformułowania

nie istnieje takie źródło dowodowe nie związane z tajemnicą zawodową, które mogłoby dostarczyć w niezbędnym zakresie informacji niezbędna będzie weryfikacja podanych przez niego informacji, co może być dokonane jedynie przez przesłuchanie w charakterze świadka radcy prawnego

Skład orzekający

Marian Buliński

przewodniczący, sprawozdawca

Jerzy Steckiewicz

członek

Andrzej Tomczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tajemnicy radcy prawnego w kontekście postępowań karnych i przetargów, a także dopuszczalności dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, związanej z przetargiem wojskowym i wymogiem poświadczenia bezpieczeństwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu tajemnicy zawodowej radcy prawnego i jej ograniczeń w postępowaniu karnym, co jest istotne dla prawników. Pokazuje też, jak sądy balansują między ochroną tajemnicy a potrzebą ustalenia prawdy materialnej.

Czy tajemnica radcy prawnego zawsze chroni? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WZ 20/14
POSTANOWIENIE
Dnia 20 października 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marian Buliński (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Steckiewicz
‎
SSN Andrzej Tomczyk
Protokolant : Marcin Szlaga
w sprawie o zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego N. A. i wyrażenie zgody na jej przesłuchanie, po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 20 października 2014 r., zażalenia radcy prawnego N. A. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 sierpnia 2014 r.,
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić zażalenia radcy prawnego N. A. i zaskarżone postanowienie w części dotyczącej radcy prawnego N. A. utrzymać w mocy.
UZASADNIENIE
Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w W. prowadzi śledztwo w sprawie przekroczenia, w okresie od 1 stycznia 2012 r.  do 31 grudnia 2012 r., swych uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych – osoby funkcyjne z  Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Z. – podczas zawierania i realizacji umów na ochronę jednostek wojskowych i działania w ten sposób w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz na szkodę interesu publicznego, tj. o przestępstwo określone w art. 231 § 2 k.k.
Dnia
7 sierpnia 2014 r. prokurator złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego N. A. i zezwolenie na jej przesłuchanie w charakterze świadka. Wymieniana osoba to radca prawny, który świadczy pomoc prawną na rzecz Jednostki Wojskowej  w Z.
W ocenie wnioskodawcy, złożenie przedmiotowego wniosku okazało się konieczne, gdyż tylko po przesłuchaniu tego radcy prawnego na okoliczności związane z udzieleniem przez niego pomocy prawnej, będzie możliwe ustalenie w toczącym się śledztwie:
„1. czy H. Z. - pełnomocnik ochrony informacji niejawnych  WOG w Z., przed zawarciem w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) zapisu nakładającego na przedsiębiorców ubiegających się o udział w przetargu nr […] konieczność posiadania poświadczenia bezpieczeństwa I stopnia konsultował się w tym zakresie z radcami prawnymi i czy ich stanowisko w tym przedmiocie było zgodne z prezentowanym przez H. Z.?
2. dlaczego od chwili otrzymania od przedsiębiorców biorących udział w przetargu nr […] informacji o sprzecznych wyliczeniach znajdujących się w treści SIWZ dokonanych dla zadania nr 2 i 6, tj. od dnia 6 listopada 2012 r., do chwili zawarcia umowy nr […], co miało miejsce w dniu 10 grudnia 2012 r., nie dokonano modyfikacji błędnych wyliczeń w SIWZ oraz umowy w sposób umożliwiający prawidłowe naliczanie wynagrodzenia za wykonaną usługę ochrony JW  w W.?
3. dlaczego nie poprawiono treści umowy nr […] zawartej w dniu 10 grudnia 2012 r. niezwłocznie po jej zawarciu, co uchroniłoby  WOG w Z. od dokonywania nadpłat finansowych na rzecz firmy ochroniarskiej i dokonano tego dopiero w czerwcu 2013 r. w sposób wskazany w treści aneksu nr 1 do umowy nr […].”
Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. na podstawie art. 180 § 2 k.p.k., zezwolił na przesłuchanie w charakterze świadka N. A., zwalniając jednocześnie wymienioną osobę od obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego w zakresie ewentualnego opiniowania prawnego lub udzielenia porad prawnych w kwestii zawarcia w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) przetargu nieograniczonego w znaku sprawy:[…], ogłoszonego 20 października 2012 r. przez Jednostkę Wojskową  w Z., posiadania przez wykonawcę Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego Stopnia, nie uwzględniając jednocześnie wniosku prokuratora w pozostałym zakresie wskazanym we wniosku.
Zażalenie na to postanowienie złożyła radca prawny N. A., zarzucając temuż postanowieniu:
„ – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę tego orzeczenia, mogący mieć wpływ na treść tego orzeczenia (art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 646 zd. 2 k.p.k.) polegający na co najmniej przedwczesnym przyjęciu, iż okoliczność ewentualnego opiniowania prawnego lub udzielania porad prawnych w kwestii zawarcia w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) przetargu nieograniczonego o znaku sprawy:[…], ogłoszonego 20 października 2012 r. przez Jednostkę Wojskową  w Z., wymogu posiadania przez wykonawcę Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego Stopnia nie może być ustalona na podstawie innego dowodu niż zeznania świadka radcy prawnego N. A., w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż okoliczność ta może być ustalona także na skutek powtórnego przesłuchania H. Z., jak również nie można wykluczyć jeszcze na tym etapie postępowania istnienia innych dowodów na tę okoliczność”.
W oparciu o to skarżąca wniosła o:
„- zmianę zaskarżonego postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego, z dnia 12 sierpnia 2014 r. w jego pkt. 1 w części dotyczącej radcy prawnego N. A. poprzez nie uwzględnienie wniosku prokuratora o zezwolenie na przesłuchanie w charakterze świadka i zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego N. A. w zakresie ewentualnego opiniowania prawnego lub udzielania porad prawnych w kwestii zawarcia w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) przetargu nieograniczonego o znaku sprawy:[…], ogłoszonego 20 października 2012 r. przez Jednostkę Wojskową  w Z., wymogu posiadania przez wykonawcę Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego Stopnia; ewentualnie
- uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego, z dnia 12 sierpnia 2014 r. w jego pkt. 1 w części dotyczącej radcy prawnego N. A. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji”.
W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zauważyć należy, że sąd pierwszej instancji w wydatnym zakresie ograniczył wniosek prokuratora do niezbędnego w jego ocenie minimum.  Ocenę sądu orzekającego należy uznać za trafną. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że H. Z. nalegał na zawarcie w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia zapisu nakładającego na wykonawcę posiadanie Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego Stopnia, wspierając ten wymóg argumentem skonsultowania go z jednym z radców prawnych. Zasadnie sąd pierwszej instancji ocenił, że nie istnieje takie źródło dowodowe nie związane z tajemnicą zawodową, które mogłoby dostarczyć w niezbędnym zakresie informacji, co do okoliczności wskazanych w pkt. 1 postanowienia tego sądu.
Niezależnie bowiem w jakim charakterze zostanie przesłuchany H.Z. oraz co zezna (wyjaśni), niezbędna będzie weryfikacja podanych przez niego informacji, co może być dokonane jedynie przez przesłuchanie w charakterze świadka radcy prawnego (oczywiście w zakresie opisanym w zaskarżonym postanowieniu).
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI