WZ 20/14

Sąd Najwyższy2014-10-20
SAOSinnetajemnica zawodowaŚrednianajwyższy
tajemnica radcy prawnegoprzesłuchanie świadkapostępowanie karneprzetargSIWZWojskoSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o zwolnieniu radcy prawnego z tajemnicy zawodowej w celu przesłuchania go w śledztwie dotyczącym przetargu na ochronę jednostek wojskowych.

Wojskowa Prokuratura Garnizonowa prowadziła śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy przy realizacji umów na ochronę jednostek wojskowych. Prokurator wystąpił o zwolnienie radcy prawnego N. A., świadczącego pomoc prawną dla jednej z jednostek, z tajemnicy zawodowej w celu przesłuchania go jako świadka. Wojskowy Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił wniosek, zezwalając na przesłuchanie w ograniczonym zakresie. Radca prawny złożył zażalenie, kwestionując potrzebę przesłuchania i wskazując na inne możliwe dowody. Sąd Najwyższy nie uwzględnił zażalenia, uznając postanowienie sądu pierwszej instancji za trafne.

Sprawa dotyczyła zażalenia radcy prawnego N. A. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W., które zezwoliło na jej przesłuchanie w charakterze świadka i zwolniło z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej w ograniczonym zakresie. Postanowienie to było związane ze śledztwem prowadzonym przez Wojskową Prokuraturę Garnizonową w W. w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych przy zawieraniu i realizacji umów na ochronę jednostek wojskowych. Prokurator wnioskował o zwolnienie radcy prawnego z tajemnicy w celu ustalenia, czy konsultowała ona z radcami prawnymi zapis w SIWZ dotyczący wymogu posiadania poświadczenia bezpieczeństwa, dlaczego nie dokonano modyfikacji błędnych wyliczeń w SIWZ i umowie, oraz dlaczego nie poprawiono umowy niezwłocznie po jej zawarciu. Wojskowy Sąd Okręgowy zezwolił na przesłuchanie w zakresie opiniowania prawnego lub udzielania porad prawnych dotyczących wymogu posiadania Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego Stopnia w przetargu. Radca prawny N. A. złożyła zażalenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i wskazując, że okoliczność ta może być ustalona na podstawie innych dowodów. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał ocenę sądu pierwszej instancji za trafną. Stwierdził, że sąd pierwszej instancji zasadnie ograniczył wniosek prokuratora do niezbędnego minimum i że nie istnieje inne źródło dowodowe, nie związane z tajemnicą zawodową, które mogłoby dostarczyć niezbędnych informacji. Sąd Najwyższy podkreślił, że weryfikacja informacji podanych przez H. Z. (pełnomocnika ochrony informacji niejawnych) może być dokonana jedynie przez przesłuchanie radcy prawnego w charakterze świadka w zakresie opisanym w zaskarżonym postanowieniu. W konsekwencji Sąd Najwyższy nie uwzględnił zażalenia i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w części dotyczącej radcy prawnego N. A.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w ograniczonym zakresie, jeśli inne źródła dowodowe nie są wystarczające do zweryfikowania informacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji trafnie ograniczył wniosek prokuratora. Podkreślono, że nie istnieje inne źródło dowodowe, nie związane z tajemnicą zawodową, które mogłoby dostarczyć niezbędnych informacji do weryfikacji zeznań H. Z. w zakresie opisanym w postanowieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględniono zażalenia

Strona wygrywająca

Prokurator / Sąd Okręgowy

Strony

NazwaTypRola
N. A.osoba_fizycznaradca prawny (skarżący)
Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w W.organ_państwowywnioskodawca
Wojskowy Sąd Okręgowy w W.instytucjasąd pierwszej instancji
Jednostka Wojskowa w Z.instytucjapodmiot postępowania
H. Z.osoba_fizycznapełnomocnik ochrony informacji niejawnych

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 180 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zezwolenia na przesłuchanie świadka objętego obowiązkiem zachowania tajemnicy zawodowej.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 2

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zarzucenia błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia.

k.p.k. art. 646 § zd. 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący zażaleń na postanowienia w sprawach nieletnich, ale cytowany w kontekście zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił potrzebę przesłuchania radcy prawnego. Nie istnieje inne źródło dowodowe, nie związane z tajemnicą zawodową, które mogłoby dostarczyć niezbędnych informacji. Przesłuchanie radcy prawnego jest konieczne do weryfikacji informacji podanych przez H. Z.

Odrzucone argumenty

Okoliczność opiniowania prawnego lub udzielania porad prawnych może być ustalona na podstawie innego dowodu niż zeznania radcy prawnego (np. powtórne przesłuchanie H. Z.).

Godne uwagi sformułowania

nie istnieje takie źródło dowodowe nie związane z tajemnicą zawodową, które mogłoby dostarczyć w niezbędnym zakresie informacji niezbędna będzie weryfikacja podanych przez niego informacji, co może być dokonane jedynie przez przesłuchanie w charakterze świadka radcy prawnego

Skład orzekający

Marian Buliński

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Steckiewicz

członek

Andrzej Tomczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tajemnicy radcy prawnego i możliwości jej uchylenia w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście przetargów publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; nie stanowi przełomu w orzecznictwie dotyczącym tajemnicy zawodowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii tajemnicy zawodowej radcy prawnego w kontekście postępowania karnego i przetargów, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak sąd równoważy potrzebę ochrony tajemnicy z koniecznością prowadzenia śledztwa.

Czy radca prawny musi ujawnić tajemnicę w śledztwie dotyczącym przetargu wojskowego?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WZ 20/14 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Buliński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Steckiewicz SSN Andrzej Tomczyk Protokolant : Marcin Szlaga w sprawie o zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego N. A. i wyrażenie zgody na jej przesłuchanie, po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 20 października 2014 r., zażalenia radcy prawnego N. A. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 sierpnia 2014 r., p o s t a n o w i ł nie uwzględnić zażalenia radcy prawnego N. A. i zaskarżone postanowienie w części dotyczącej radcy prawnego N. A. utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w W. prowadzi śledztwo w sprawie przekroczenia, w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., swych uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych – osoby funkcyjne z Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Z. – podczas zawierania i realizacji umów na ochronę jednostek wojskowych i działania w ten sposób w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz na szkodę interesu publicznego, tj. o przestępstwo określone w art. 231 § 2 k.k. 2 Dnia 7 sierpnia 2014 r. prokurator złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego N. A. i zezwolenie na jej przesłuchanie w charakterze świadka. Wymieniana osoba to radca prawny, który świadczy pomoc prawną na rzecz Jednostki Wojskowej w Z. W ocenie wnioskodawcy, złożenie przedmiotowego wniosku okazało się konieczne, gdyż tylko po przesłuchaniu tego radcy prawnego na okoliczności związane z udzieleniem przez niego pomocy prawnej, będzie możliwe ustalenie w toczącym się śledztwie: „1. czy H. Z. - pełnomocnik ochrony informacji niejawnych WOG w Z., przed zawarciem w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) zapisu nakładającego na przedsiębiorców ubiegających się o udział w przetargu nr […] konieczność posiadania poświadczenia bezpieczeństwa I stopnia konsultował się w tym zakresie z radcami prawnymi i czy ich stanowisko w tym przedmiocie było zgodne z prezentowanym przez H. Z.? 2. dlaczego od chwili otrzymania od przedsiębiorców biorących udział w przetargu nr […] informacji o sprzecznych wyliczeniach znajdujących się w treści SIWZ dokonanych dla zadania nr 2 i 6, tj. od dnia 6 listopada 2012 r., do chwili zawarcia umowy nr […], co miało miejsce w dniu 10 grudnia 2012 r., nie dokonano modyfikacji błędnych wyliczeń w SIWZ oraz umowy w sposób umożliwiający prawidłowe naliczanie wynagrodzenia za wykonaną usługę ochrony JW w W.? 3. dlaczego nie poprawiono treści umowy nr […] zawartej w dniu 10 grudnia 2012 r. niezwłocznie po jej zawarciu, co uchroniłoby WOG w Z. od dokonywania nadpłat finansowych na rzecz firmy ochroniarskiej i dokonano tego dopiero w czerwcu 2013 r. w sposób wskazany w treści aneksu nr 1 do umowy nr […].” Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. na podstawie art. 180 § 2 k.p.k., zezwolił na przesłuchanie w charakterze świadka N. A., zwalniając jednocześnie wymienioną osobę od obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego w zakresie ewentualnego opiniowania prawnego lub udzielenia porad prawnych w kwestii zawarcia w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) przetargu nieograniczonego w znaku sprawy:[…], ogłoszonego 20 października 2012 r. przez Jednostkę Wojskową w Z., posiadania przez wykonawcę Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego 3 Stopnia, nie uwzględniając jednocześnie wniosku prokuratora w pozostałym zakresie wskazanym we wniosku. Zażalenie na to postanowienie złożyła radca prawny N. A., zarzucając temuż postanowieniu: „ – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę tego orzeczenia, mogący mieć wpływ na treść tego orzeczenia (art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 646 zd. 2 k.p.k.) polegający na co najmniej przedwczesnym przyjęciu, iż okoliczność ewentualnego opiniowania prawnego lub udzielania porad prawnych w kwestii zawarcia w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) przetargu nieograniczonego o znaku sprawy:[…], ogłoszonego 20 października 2012 r. przez Jednostkę Wojskową w Z., wymogu posiadania przez wykonawcę Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego Stopnia nie może być ustalona na podstawie innego dowodu niż zeznania świadka radcy prawnego N. A., w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż okoliczność ta może być ustalona także na skutek powtórnego przesłuchania H. Z., jak również nie można wykluczyć jeszcze na tym etapie postępowania istnienia innych dowodów na tę okoliczność”. W oparciu o to skarżąca wniosła o: „- zmianę zaskarżonego postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego, z dnia 12 sierpnia 2014 r. w jego pkt. 1 w części dotyczącej radcy prawnego N. A. poprzez nie uwzględnienie wniosku prokuratora o zezwolenie na przesłuchanie w charakterze świadka i zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego N. A. w zakresie ewentualnego opiniowania prawnego lub udzielania porad prawnych w kwestii zawarcia w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) przetargu nieograniczonego o znaku sprawy:[…], ogłoszonego 20 października 2012 r. przez Jednostkę Wojskową w Z., wymogu posiadania przez wykonawcę Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego Stopnia; ewentualnie - uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego, z dnia 12 sierpnia 2014 r. w jego pkt. 1 w części dotyczącej radcy prawnego N. A. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji”. W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 4 Zauważyć należy, że sąd pierwszej instancji w wydatnym zakresie ograniczył wniosek prokuratora do niezbędnego w jego ocenie minimum. Ocenę sądu orzekającego należy uznać za trafną. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że H. Z. nalegał na zawarcie w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia zapisu nakładającego na wykonawcę posiadanie Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego Stopnia, wspierając ten wymóg argumentem skonsultowania go z jednym z radców prawnych. Zasadnie sąd pierwszej instancji ocenił, że nie istnieje takie źródło dowodowe nie związane z tajemnicą zawodową, które mogłoby dostarczyć w niezbędnym zakresie informacji, co do okoliczności wskazanych w pkt. 1 postanowienia tego sądu. Niezależnie bowiem w jakim charakterze zostanie przesłuchany H.Z. oraz co zezna (wyjaśni), niezbędna będzie weryfikacja podanych przez niego informacji, co może być dokonane jedynie przez przesłuchanie w charakterze świadka radcy prawnego (oczywiście w zakresie opisanym w zaskarżonym postanowieniu). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI