WZ 2/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania karnego i wyłączeniu sprawy jednego z oskarżonych do odrębnego postępowania, uznając, że długotrwała niezdolność oskarżonego do udziału w rozprawie uzasadnia takie rozwiązanie.
Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie obrońcy na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego o podjęciu zawieszonego postępowania karnego i wyłączeniu sprawy jednego z oskarżonych (J.B.) do odrębnego postępowania. Oskarżony J.B. od 2012 roku cierpiał na poważne schorzenia neurologiczne, które uniemożliwiały mu udział w rozprawie. Mimo że opinie biegłych wskazywały na pewną regresję stanu zdrowia, rokowania długoterminowe pozostawały niepewne, a ryzyko powikłań wysokie. Sąd Najwyższy uznał, że długotrwała niezdolność oskarżonego do udziału w rozprawie, w połączeniu z interesem innych stron i wymiarem sprawiedliwości, uzasadnia podjęcie zawieszonego postępowania i wyłączenie sprawy.
Sprawa dotyczyła zażalenia obrońcy mjr. rez. K. K. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 lutego 2015 r. o podjęciu zawieszonego postępowania karnego przeciwko mjr rez. K. K., J. B. i M. R. oraz o wyłączeniu sprawy J. B. do odrębnego postępowania i przekazaniu jej do Sądu Okręgowego w L. z powodu niewłaściwości. Postępowanie karne zostało pierwotnie zawieszone w 2012 roku z powodu stanu zdrowia oskarżonego J. B., który cierpiał na schorzenia neurologiczne uniemożliwiające mu stawiennictwo na rozprawie. Kolejne opinie biegłych potwierdzały jego długotrwałą niezdolność do udziału w rozprawie, mimo pewnej regresji objawów. Obrońca w zażaleniu argumentował, że nie zaistniały nowe okoliczności uzasadniające zmianę stanowiska sądu o konieczności łącznego rozpoznania sprawy, a opinia biegłego daje nadzieję na poprawę stanu zdrowia oskarżonego. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, podkreślił, że choć zasadą jest łączne rozpoznawanie spraw powiązanych przedmiotowo, nie ma ona charakteru bezwzględnego. W sytuacji, gdy stan zdrowia jednego z oskarżonych powoduje długotrwałą niezdolność do udziału w rozprawie i nie jest możliwe ścisłe określenie czasu powrotu do zdrowia, konieczne jest rozważenie podjęcia zawieszonego postępowania i wyłączenia sprawy. Sąd uznał, że biorąc pod uwagę stan zdrowia J. B., niepewne rokowania długoterminowe i zwiększone ryzyko powikłań, utrzymywanie stanu zawieszenia nie przyczyniłoby się do szybkiego zakończenia postępowania. Podkreślono również wagę interesów innych uczestników procesu oraz interesu publicznego w szybkim rozstrzygnięciu sprawy. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić zażalenia i utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, długotrwała niezdolność oskarżonego do udziału w rozprawie, przy niepewnych rokowaniach i zwiększonym ryzyku powikłań, uzasadnia podjęcie zawieszonego postępowania i wyłączenie jego sprawy do odrębnego postępowania, nawet jeśli czyny pozostają we wzajemnym związku, w celu ochrony interesów innych stron i wymiaru sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zasada łącznego rozpoznawania spraw nie jest bezwzględna. Długotrwała niezdolność oskarżonego do udziału w rozprawie, gdy nie można określić czasu powrotu do zdrowia, a rokowania są niepewne, stanowi podstawę do rozważenia podjęcia zawieszonego postępowania i wyłączenia sprawy. Należy przy tym uwzględnić interesy innych uczestników procesu oraz interes publiczny w szybkim rozstrzygnięciu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zażalenia nie uwzględnić, zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście utrzymania postanowienia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. C. | inne | prokurator |
Przepisy (3)
Pomocnicze
k.k. art. 278 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długotrwała niezdolność oskarżonego do udziału w rozprawie. Niepewne rokowania długoterminowe co do stanu zdrowia oskarżonego. Zwiększone ryzyko ponownego zachorowania i dalszych powikłań zdrowotnych. Interes innych stron postępowania. Interes publiczny w szybkim rozstrzygnięciu sprawy.
Odrzucone argumenty
Brak nowych okoliczności uzasadniających zmianę stanowiska sądu o konieczności łącznego rozpoznania sprawy. Opinia biegłego daje nadzieję na poprawę stanu zdrowia oskarżonego. Łączne rozpoznanie sprawy przyczyni się do lepszego, szybszego i sprawniejszego zakończenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Co do zasady sprawy oskarżonych, którym zarzucono popełnienie czynów pozostających we wzajemnym związku przedmiotowym powinny być rozpoznane łącznie. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Jeżeli jednak czas niezdolności oskarżonego do udziału w rozprawie ulega znacznemu przedłużeniu i nie jest możliwe ścisłe określenie czasu powrotu oskarżonego do stanu zdrowia gwarantującego pełną zdolność do uczestniczenia w rozprawie, koniecznym jest rozważenie możliwości podjęcia zawieszonego postępowania i wyłączenia sprawy tego oskarżonego do odrębnego postępowania. Tę konieczność łącznego rozpoznania sprawy wszystkich oskarżonych trzeba jednak skonfrontować ze stanem zdrowia oskarżonego, który według kolejnej opinii biegłego uniemożliwia mu udział w rozprawie głównej, a tym samym łączne rozpoznanie sprawy wszystkich oskarżonych. Ważne podkreślenia jest i to, że w rozważaniach w przedmiocie podjęcia postępowania nie sposób pominąć interesów innych osób biorących udział w procesie, jak też interesu publicznego w możliwie jak najszybszym rozstrzygnięciu zarzutów postawionych poszczególnym oskarżonym.
Skład orzekający
Marian Buliński
przewodniczący
Marek Pietruszyński
sprawozdawca
Andrzej Tomczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie podjęcia zawieszonego postępowania karnego w przypadku długotrwałej niezdolności oskarżonego do udziału w rozprawie, gdy rokowania są niepewne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji medycznej oskarżonego i oceny stanu zdrowia przez biegłych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje konflikt między zasadą procesową a koniecznością uwzględnienia stanu zdrowia oskarżonego, co jest częstym i ważnym zagadnieniem w praktyce sądowej.
“Czy choroba może zatrzymać proces karny? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: WZ 2/15 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Buliński (przewodniczący) SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca) SSN Andrzej Tomczyk Protokolant: Anna Krawiec przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. A.C., po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Wojskowej, zażalenia obrońcy mjr. rez. K. K. oskarżonego o popełnienie przestępstwa określonego w art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt: So […], w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania karnego, p o s t a n o w i ł zażalenia nie uwzględnić, zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Przed Wojskowym Sądem Okręgowym w W. prowadzone jest postępowania karne przeciwko mjr rez. K. K., cyw. J. B. i cyw. M. R. oskarżonym o popełnienie m.in. przestępstwa określonego w art. 278§1 k.k. w zw. z art. 294§1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r. zawiesił postępowanie karne w tej sprawie, z uwagi na treść opinii biegłego lekarza z zakresu neurologii, który stwierdził, że stwierdzone u oskarżonego J.B. schorzenia neurologiczne w postaci niedowładu prawostronnego spastycznego z dysfazją, uszkodzenia lewej półkuli mózgu uniemożliwiają mu - na okres roku- stawiennictwo na rozprawie głównej, uznając jednocześnie, iż czyny zarzucone oskarżonym pozostają w ścisłym powiązaniu, skutkującym konieczność ich łącznego rozpoznania. W dniu 29 maja 2013 r. w toku posiedzenia Wojskowego Sądu Okręgowego w W. w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania, dopuszczono dowód z opinii biegłego lekarza neurologa w celu ustalenia możliwości udziału oskarżonego J. B. w rozprawie głównej. Biegły w opinii uznał, że schorzenia neurologiczne J. B. pod postacią uszkodzenia lewej półkuli mózgu z niedowładem prawostronnym od czasu poprzedniego badania uległy niewielkiej regresji, ale utrzymujące się funkcje poznawcze oraz niedowład prawostronny przy istniejących schorzeniach kardiologicznych, uniemożliwiają nadal jego udział w rozprawie do dnia 30 czerwca 2014 r. W toku kolejnego posiedzenia w Wojskowym Sądzie Okręgowym w W. w przedmiocie rozważenia możliwości podjęcia zawieszonego postępowania dopuszczono dowód z kolejnej opinii biegłego neurologa w celu ustalenia możliwości udziału oskarżonego J. B. w rozprawie głównej. Biegły neurolog stwierdził w opinii, że z uwagi na charakter schorzeń neurologicznych istniejących u oskarżonego, ze szczególnym uwzględnieniem prezentowanych deficytów i objawów ubytkowych, należy ustalić, iż nadal istnieją swoiste przeciwskazania zdrowotne dotyczące możliwości uczestnictwa tego oskarżonego w rozprawie. Stopień naruszenia sprawności organizmu, w tym rozumieniu stanu neurologicznego, istniejący niedowład połowiczny z zaburzeniami mowy oraz świeżo przebyty epizod przemijającego niedokrwienia mózgu, dają podstawy do ustalenia, że tak określona przeszkody zdrowotna będzie uniemożliwiała oskarżonemu branie udziału w rozprawie przez 6 miesięcy. Biegły stwierdził nadto, że rokowania długoterminowe nadal pozostają niepewne. Mimo nie stwierdzenia u badanego świeżego zachorowania udarowego, biegły stwierdził, że charakter pozostałych schorzeń, jak i przebyty udar mózgu stanowią znamiennie wyższe ryzyko ponownego zachorowania, jak i dalszych powikłań zdrowotnych. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2015 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. podjął zawieszone postępowanie, wyłączył sprawę J.B. do odrębnego postępowania i uznając swoją niewłaściwość do jej rozpoznania, przekazał ją do Sądu Okręgowego w L.. Na to postanowienie złożył zażalenie obrońca oskarżonego mjr. rez. K. K. W zażaleniu podniósł, że w sprawie nie zaistniały nowe okoliczności, które mogłyby uzasadniać konieczność zmiany dotychczasowego stanowiska Sądu o konieczność łącznego rozpoznania sprawy wszystkich oskarżonych. Jego zdaniem z opinii biegłego nie wynika bezterminowa niezdolność oskarżonego do uczestniczenia w rozprawie głównej, a wręcz przeciwnie wypowiedź biegłego daje nadzieję na taką poprawę jego stanu zdrowia, że zdolność tę odzyska. Niewątpliwie łączne rozpoznania sprawy wszystkich oskarżonych przyczyni się do lepszego, szybszego i sprawniejszego zakończenia postępowania karnego. W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i uchylenie rozstrzygnięcia o podjęciu zawieszonego postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Co do zasady sprawy oskarżonych, którym zarzucono popełnienie czynów pozostających we wzajemnym związku przedmiotowym powinny być rozpoznane łącznie. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego. W toku procesu karnego mogą pojawić się okoliczności dotyczące stanu zdrowia jednego z oskarżonych powodujące jego długotrwałą niezdolność do uczestniczenia w rozprawie, które powinny skutkować zawieszenie postępowania w sprawie. Jeżeli jednak czas niezdolności oskarżonego do udziału w rozprawie ulega znacznemu przedłużeniu i nie jest możliwe ścisłe określenie czasu powrotu oskarżonego do stanu zdrowia gwarantującego pełną zdolność do uczestniczenia w rozprawie, koniecznym jest rozważenie możliwości podjęcia zawieszonego postępowania i wyłączenia sprawy tego oskarżonego do odrębnego postępowania. Ustalenia dowodowe sprawy wskazują, że oskarżony J.B. od 2012 r. cierpi na poważne schorzenia natury neurologicznej, które przy współistnieniu schorzeń natury kardiologicznej, uniemożliwiają mu udział w rozprawie głównej. Z tego też powodu sprawa oskarżonych, w tym też oskarżonego J.B., których czyny pozostawały we wzajemnym ścisłym związku, została zawieszona. Wypowiedź Sądu zawarta w uzasadnieniu postanowieniu z dnia 29 maja 2012 r. o zawieszeniu postępowania, wskazująca na konieczność zawieszenia postępowania w sprawie wszystkich oskarżonych, z uwagi na istnienie ścisłych powiązań między czynami poszczególnych oskarżonych, miała i ma uzasadnienie dowodowe. Tę konieczność łącznego rozpoznania sprawy wszystkich oskarżonych trzeba jednak skonfrontować ze stanem zdrowia oskarżonego, który według kolejnej opinii biegłego uniemożliwia mu udział w rozprawie głównej, a tym samym łączne rozpoznanie sprawy wszystkich oskarżonych. Ostatnia opinia zawiera co prawda stwierdzenie o 6 miesięcznej niezdolności oskarżonego do uczestniczenia w czynnościach sądowych, ale z tej samej opinii wynika, że rokowania długoterminowe nadal pozostają niepewne i co więcej istnieje znamiennie wyższe ryzyko ponownego zachorowania i dalszych powikłań zdrowotnych. Brak jest zatem zdaniem Sądu podstawy do potwierdzenia tezy zawartej w zażaleniu o możliwie szybkiej poprawie stanu zdrowia oskarżonego. W tej sytuacji trudno oczekiwać, że utrzymywania stanu zawieszenia sprawy, przez kolejny okres niezdolności oskarżonego do udziału w rozprawie, może, jak wnioskuje skarżący, przyczynić się do zakończenia postępowania karnego wszczętego w sprawie wszystkich oskarżonych w rozsądnym terminie. Ważne podkreślenia jest i to, że w rozważaniach w przedmiocie podjęcia postępowania nie sposób pominąć interesów innych osób biorących udział w procesie, jak też interesu publicznego w możliwie jak najszybszym rozstrzygnięciu zarzutów postawionych poszczególnym oskarżonym. Podjęcie zawieszonego postępowania i wyłączenie sprawy oskarżonego J. B. do odrębnego postępowania, będzie czyniło zadość wskazanym interesom. Z tych względów postanowiono jak na wstępie. l.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI