WZ 17/15

Sąd Najwyższy2015-11-26
SAOSKarneprawo karne wojskoweŚrednianajwyższy
karawyrokniepodległośćrepresjesłużba wojskowabezpieczeństwoobronapostępowanie karnesąd wojskowy

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o oddaleniu wniosku o unieważnienie wyroku skazującego A.K. za przestępstwo kryminalne, stwierdzając brak dowodów na działalność niepodległościową.

A. K. złożył wniosek o unieważnienie wyroku z 1986 r., twierdząc, że jego obrońca nie miał uprawnień adwokackich i że wyrok dotyczył represji za działalność niepodległościową. Wojskowy Sąd Okręgowy w P. oddalił wniosek, wskazując, że skazanie dotyczyło przestępstwa kryminalnego, a nie działalności niepodległościowej, a obrońca był wojskowym prawnikiem. Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy, uznając zażalenie za bezzasadne.

Wnioskodawca A. K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 listopada 1986 r., na mocy którego został skazany na karę pozbawienia wolności, grzywny oraz pozbawienia praw publicznych. Jako podstawę wniosku podał, że jego obrońca z urzędu nie posiadał uprawnień adwokackich, a także sugerował, że wyrok był represją za działalność niepodległościową. Wojskowy Sąd Okręgowy w P. oddalił wniosek, stwierdzając, że A. K. nie prowadził działalności niepodległościowej, a jego skazanie dotyczyło przestępstwa kryminalnego, wynikającego m.in. ze współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa i działalności wywiadowczej za granicą. Sąd wskazał również, że obrońca wojskowy był uprawniony do reprezentowania go w tamtym procesie. A. K. złożył zażalenie, ponawiając zarzuty dotyczące obrońcy i kwestionując podstawę skazania. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za oczywiście nieuzasadnione, podkreślając, że ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność niepodległościową wymaga jednoznacznych dowodów takiej działalności, których w tej sprawie brak. Sąd potwierdził również, że obrońca wojskowy był uprawniony do działania w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok nie może zostać unieważniony na tej podstawie, ponieważ brak jest dowodów na prowadzenie działalności niepodległościowej, a skazanie dotyczyło przestępstwa kryminalnego.

Uzasadnienie

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność niepodległościową wymaga jednoznacznych dowodów takiej działalności. W przypadku A. K. brak jest takich dowodów, a jego skazanie wynikało z przestępstwa kryminalnego, w tym współpracy ze służbami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy postanowienia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaskazany/wnioskodawca
Naczelna Prokuratura Wojskowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (3)

Główne

k.k. art. 124 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa kryminalnego, za które skazano wnioskodawcę.

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego art. 1 § ust. 1

Podstawa prawna wniosku o unieważnienie wyroku, która wymagała wykazania działalności niepodległościowej.

Pomocnicze

k.k. art. 125

Kodeks karny

W związku z art. 124 § 1 k.k. z 1969 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na działalność niepodległościową wnioskodawcy. Skazanie dotyczyło przestępstwa kryminalnego, a nie represji politycznych. Obrońca wojskowy był uprawniony do reprezentowania oskarżonego.

Odrzucone argumenty

Obrońca z urzędu nie posiadał uprawnień adwokackich. Wyrok był represją za działalność niepodległościową.

Godne uwagi sformułowania

Owa działalność nie może budzić wątpliwości, nie może być zatem domniemana, czy uprawdopodobniona. obrońcą wojskowym, a więc osobą, która według ówczesnych przepisów była uprawniona do występowania przed sądami wojskowymi.

Skład orzekający

Jerzy Steckiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących unieważniania wyroków z okresu PRL w kontekście działalności niepodległościowej i przestępstw kryminalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów z okresu PRL.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy próby unieważnienia wyroku z okresu PRL i porusza kwestie represji politycznych vs. przestępstw kryminalnych, co jest interesujące z perspektywy historyczno-prawnej.

Czy wyrok z PRL można unieważnić, jeśli nie było się "bohaterem"? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WZ 17/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Steckiewicz Protokolant : Marcin Szlaga przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Zbigniewa Badelskiego w sprawie A. K. skazanego z art. 124 § 1 k.k. z 1969 r. w zw. z art. 125 k.k. z 1969 r., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 26 listopada 2015 r. zażalenia A. K. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 30 września 2015 r., w przedmiocie unieważnienia wyroku b. Sądu Okręgu Wojskowego w W. z dnia 26 listopada 1986 r., p o s t a n o w i ł zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE W dniu 17 sierpnia 2015 r. A. K. złożył w Wojskowym Sądzie Okręgowym w P. wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku b. Sądu Okręgu Wojskowego w W. z dnia 26 listopada 1986 r., na mocy, którego za przestępstwo określone w art. 124 § 1 k.k. z 1969 r. w zw. z art. 125 k.k. z 1969 r. skazany został na karę 3 lat pozbawienia wolności, 80000 zł grzywny oraz pozbawienie praw publicznych na okres 5 lat i częściową konfiskatę mienia. 2 Wniosek nie został uzasadniony, jedynie dołączono do niego pismo z Izby Adwokackiej w W., z którego – jak twierdzi wnioskodawca – wynikać ma, że przydzielony mu z urzędu obrońca, nie posiadał uprawnień adwokackich. Wojskowy Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 30 września 2015 r., wniosek oddalił z uzasadnieniem, że A. K. nigdy nie prowadził działalności niepodległościowej, a wydany wobec niego wyrok dotyczył przestępstwa kryminalnego i w żadnej mierze nie wynikał z działalności, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznanie za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojskowy Sąd Okręgowy w P. wskazał też na okoliczności, w których doszło do skazania wnioskodawcy. I tak, wnioskodawca, będąc oficerem zawodowym, został w 1971 roku dyscyplinarnie zwolniony ze służby za lekceważący stosunek do swoich obowiązków i nadużywanie alkoholu. W 1984 roku, jako osoba cywilna, podjął współpracę ze Służbą Bezpieczeństwa, przybrał pseudonim, a za udzielane informacje otrzymywał wynagrodzenia. Przy pomocy jednego z funkcjonariuszy SB wyjechał w celach zarobkowych do RFN, gdzie wkrótce został zatrzymany przez tamtejszych funkcjonariuszy. Zatrzymujący orientowali się, że A. K. w przeszłości był agentem SB. Indagowany, zgodził się na współpracę, która polegała na udzielaniu odpowiedzi na interesujące obcy wywiad tematy. Również i za tę współpracę wnioskodawca otrzymywał wynagrodzenie. Po powrocie do kraju przeciwko A. K. wszczęte śledztwo, którego finałem było jego skazanie . Na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w P. oddalające wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku wnioskodawca złożył zażalenie wnosząc „…o ponowne rozpatrzenie unieważnienia wyroku Sądu Okręgu Wojskowego z dnia 28.11.1986 r.”. Ponowił zarzut (przedstawiając stosowny dokument), że jego obrońcą w procesie nie był adwokat, a ponadto zarzucił Sądowi, że w swoim postanowieniu zbytnio skupił się na jego współpracy z SB, której nie zaprzecza, a pominął 3 najważniejszą kwestię, a mianowicie „za co właściwie zostałem skazany i przesiedziałem w komunistycznym więzieniu dwa lata”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie A. K. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w P. jest oczywiście nieuzasadnione. Stwierdzenie nieważności orzeczenia na podstawie powołanej wyżej ustawy, to uznanie, że wyrok, który zapadł był represją wobec skazanego za prowadzoną przez niego działalność niepodległościową. Owa działalność nie może budzić wątpliwości, nie może być zatem domniemana, czy uprawdopodobniona. W przedmiotowej sprawie nie ujawniono żadnego dowodu, nawet w postaci relacji samego zainteresowanego rozstrzygnięciem żeby można było mówić, iż działalność taka miała miejsce. Kwestię tę Wojskowy Sąd Okręgowy w P. wszechstronnie, obszernie i przekonująco dla Sądu Najwyższego uzasadnił, a zatem nie budzi ona żadnych wątpliwości. Sąd odniósł się też do twierdzenia wnioskodawcy, że nie miał on w toczącym się w przeszłości procesie adwokata. Sprawa obrońcy była już wyjaśniana. Stwierdzono wówczas i Wojskowy Sąd Okręgowy w P. na tamtejsze ustalenia się powołał wskazując, że reprezentujący go prawnik był obrońcą wojskowym, a więc osobą, która według ówczesnych przepisów była uprawniona do występowania przed sądami wojskowymi. Odpowiedź na postawione w zażaleniu pytanie wynika jasno z lektury skarżonego wyroku. Mając powyższe okoliczności na uwadze postanowiono, jak na wstępie. kc Pouczenie: Postanowienie jest niezaskarżalne

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI