WZ 16/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności wyroku skazującego za odmowę służby wojskowej z powodów religijnych.
Wnioskodawczyni M.R. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku skazującego jej zmarłego męża J.R. za odmowę pełnienia służby wojskowej. Wojskowy Sąd Okręgowy w P. nie uwzględnił wniosku, uznając, że odmowa wynikała z przekonań religijnych, a nie z działalności na rzecz niepodległego bytu państwowego. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie sądu pierwszej instancji, potwierdzając, że brak było przesłanek do stwierdzenia nieważności wyroku na gruncie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych.
Sprawa dotyczyła wniosku M.R. o stwierdzenie nieważności wyroku z 1970 roku, którym jej zmarły mąż, J.R., został skazany na karę pozbawienia wolności za popełnienie przestępstwa określonego w ustawie o powszechnym obowiązku obrony PRL. Wniosek opierał się na ustawie z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Wojskowy Sąd Okręgowy w P. odmówił uwzględnienia wniosku, stwierdzając, że odmowa pełnienia służby wojskowej przez J.R. była spowodowana jego przekonaniami religijnymi (należał do świadków Jehowy) i nie wiązała się z żadną działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie wnioskodawczyni, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Zważył, że zgromadzone dowody potwierdzają, iż odmowa służby wojskowej wynikała wyłącznie z przekonań religijnych, a nie z działalności politycznej. Ponieważ nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w ustawie z 1991 r., Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności wyroku w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego nie ma zastosowania, gdy odmowa pełnienia służby wojskowej wynikała wyłącznie z przekonań religijnych, a nie z działalności politycznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w domyśle)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.R. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| J.R. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (2)
Główne
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego art. 1 § ust. 1 i 2
Sąd nie stwierdził występowania co najmniej jednej z czterech przesłanek wymienionych w treści art. 1 ust. 1 i 2 cyt. wyżej ustawy.
Pomocnicze
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony PRL art. 188 § ust. 1 i 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przesłanek do stwierdzenia nieważności wyroku na gruncie ustawy z 1991 r., gdyż odmowa służby wojskowej wynikała z przekonań religijnych, a nie z działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Godne uwagi sformułowania
Wnioskodawczyni w zażaleniu nie podniosła żadnej okoliczności, która polemizowałaby z ustaleniami sądu pierwszej instancji w tym zakresie. Skoro nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 1 ust. 1 i 2 cyt. ustawy z dnia 23 lutego 1991 r., sąd pierwszej instancji nie miał możliwości uwzględnienia wniosku wnioskodawczyni i dlatego takie rozstrzygnięcie należało utrzymać w mocy.
Skład orzekający
Marian Buliński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja ustawy z 1991 r. dotyczącej stwierdzania nieważności orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, w kontekście odmowy służby wojskowej z powodów religijnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy służby wojskowej z powodów religijnych i zastosowania konkretnej ustawy represyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy interpretacji przepisów dotyczących osób represjonowanych w PRL, co ma znaczenie historyczne i prawne. Pokazuje, jak sądy rozgraniczają motywacje polityczne od religijnych w kontekście obowiązku służby wojskowej.
“Czy odmowa służby wojskowej z powodów religijnych to represja? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: WZ 16/17 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Buliński Protokolant : Agnieszka Kmieciak-Goławska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej ppłk. Krzysztofa Czajki w sprawie z wniosku M.R. o stwierdzenie nieważności wyroku z dnia 23.02.1970 r. Sądu […] Okręgu Wojskowego w W. (So […]) skazującego jej męża J.R., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 8 listopada 2017 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 wrzesnia 2017 r., sygn. akt Ko. […] o nieuwzględnieniu wniosku M.R., po wysłuchaniu wniosku prokuratora p o s t a n o w i ł zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu […] Okręgu Wojskowego w W. z dnia 23 lutego 1970 r. (So […] ) J. R. został skazany za popełnienie przestępstwa określonego w art. 188 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. W dniu 8 marca 2017 r. do Sądu Okręgowego w Ś. wpłynął wniosek M.R. o stwierdzenie nieważności przedmiotowego wyroku skazującego jej zmarłego męża. Do wniosku dołączono dokumentację potwierdzającą zgon skazanego oraz fakt, że wnioskodawczyni była jego małżonką. Po stwierdzeniu, że do rozpoznania wniosku właściwy jest sąd wojskowy, postanowieniem z dnia 12 lipca 2017 r. przekazano go do rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w P.. Wojskowy Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 15 września 2017 r. wniosku M.R. nie uwzględnił. Wniosek M.R. rozpatrywany był na gruncie uregulowań ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd nie stwierdził występowania co najmniej jednej z czterech przesłanek wymienionych w treści art. 1 ust. 1 i 2 cyt. wyżej ustawy i dokonał ustalenia, że odmowa pełnienia służby wojskowej związana była z przekonaniami religijnymi J.R.. Zażalenie na to postanowienie złożyła wnioskodawczyni wnosząc o ponowne rozpoznanie jej wniosku. Wojskowy Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 2 października 2017 r. (Ko […] ) nie przychylając się do zażalenia przesłał ten środek odwoławczy do Sądu Najwyższego Izba Wojskowa do rozpoznania. Na posiedzeniu przed Sądem Najwyższym prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy. W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W świetle zgromadzonych dowodów bezsporne jest, że J.R. odmówił pełnienia służby wojskowej wyłącznie z przekonań religijnych, gdyż należał, tak jak i jego rodzina do związku wyznaniowego świadków Jehowy, nie prowadził też żadnej działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Wnioskodawczyni w zażaleniu nie podniosła żadnej okoliczności, która polemizowałaby z ustaleniami sądu pierwszej instancji w tym zakresie. Zatem, skoro nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 1 ust. 1 i 2 cyt. ustawy z dnia 23 lutego 1991 r., sąd pierwszej instancji nie miał możliwości uwzględnienia wniosku wnioskodawczyni i dlatego takie rozstrzygnięcie należało utrzymać w mocy. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. aw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI