WZ 15/15

Sąd Najwyższy2015-10-20
SNKarneprzestępstwa wojskoweWysokanajwyższy
sąd wojskowywłaściwość sądukodeks postępowania karnegoprzestępstwa służboweżołnierzsąd najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o właściwości sądu wojskowego, odrzucając argumenty oskarżonego o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu.

Obrońca oskarżonego M. W. złożył zażalenie na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu o nieprzekazywaniu sprawy do sądu powszechnego. Argumentował, że oskarżony nie jest już żołnierzem w czynnej służbie, a sprawa dotyczy głównie cywilów. Sąd Najwyższy uznał jednak, że przestępstwa popełnione przez oskarżonego w związku z pełnieniem obowiązków służbowych podlegają właściwości sądów wojskowych, a przepisy nie pozwalają na przekazanie tego typu sprawy sądowi powszechnemu, nawet po zwolnieniu z czynnej służby.

Sprawa dotyczyła zażalenia obrońcy oskarżonego ppłk. rez. M. W. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu, który odmówił przekazania sprawy do rozpoznania sądowi powszechnemu. Obrońca argumentował, że oskarżony nie jest już żołnierzem w czynnej służbie, a większość współoskarżonych to cywile. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, stwierdził, że oskarżony popełnił zarzucane mu przestępstwa (m.in. z art. 258 § 1 k.k., art. 231 § 2 k.k., art. 228 § 1 k.k.) w związku z pełnieniem obowiązków służbowych na stanowisku Szefa Wydziału. Zgodnie z art. 647 § 1 pkt 1 lit. c k.p.k., sprawy o takie przestępstwa podlegają właściwości sądów wojskowych. Sąd Najwyższy podkreślił również, że zgodnie z § 2 tego artykułu, zwolnienie żołnierza z czynnej służby wojskowej nie powoduje utraty właściwości sądów wojskowych w takich sprawach. Ponadto, sąd wskazał, że art. 647 § 3 k.p.k. dopuszcza przekazanie sprawy sądowi powszechnemu jedynie w przypadku spraw określonych w § 1 pkt 1 lit. b lub d, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie (dotyczącej lit. c). W związku z tym, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając je za trafne, choć z częściowo błędnym uzasadnieniem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawy o przestępstwa wymienione w art. 647 § 1 k.p.k. podlegają właściwości sądów wojskowych, a zwolnienie żołnierza z czynnej służby wojskowej nie zmienia tej właściwości.

Uzasadnienie

Przestępstwa zarzucane oskarżonemu zostały popełnione w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, co zgodnie z art. 647 § 1 pkt 1 lit. c k.p.k. przesądza o właściwości sądów wojskowych. Przepis § 2 tego artykułu wyraźnie stanowi, że właściwość ta nie ustaje mimo zwolnienia żołnierza z czynnej służby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymano w mocy

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (właściwość sądu wojskowego)

Strony

NazwaTypRola
ppłk. rez. M. W.osoba_fizycznaoskarżony
obrońca oskarżonego M. W.innereprezentant

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 647 § § 1 pkt 1 lit. c

Kodeks postępowania karnego

Sprawy o przestępstwa popełnione przez żołnierzy w związku z pełnieniem obowiązków służbowych podlegają właściwości sądów wojskowych.

Pomocnicze

k.p.k. art. 647 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zwolnienie żołnierza z czynnej służby wojskowej nie powoduje utraty właściwości sądów wojskowych w sprawach o przestępstwa wymienione w § 1.

k.p.k. art. 647 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Przekazanie sprawy sądowi powszechnemu jest dopuszczalne tylko w odniesieniu do spraw z § 1 pkt 1 lit. b lub d, jeżeli dobro wymiaru sprawiedliwości temu się nie sprzeciwia.

k.k. art. 258 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 231 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 228 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przestępstwa popełnione przez oskarżonego w związku z pełnieniem obowiązków służbowych podlegają właściwości sądów wojskowych zgodnie z art. 647 § 1 pkt 1 lit. c k.p.k. Zwolnienie żołnierza z czynnej służby wojskowej nie wpływa na właściwość sądu wojskowego w sprawach o przestępstwa służbowe. Art. 647 § 3 k.p.k. nie pozwala na przekazanie sądowi powszechnemu spraw z art. 647 § 1 pkt 1 lit. c k.p.k.

Odrzucone argumenty

Oskarżony nie jest już żołnierzem w czynnej służbie. Większość współoskarżonych to cywile. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez sąd powszechny.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości sprzeciwia się takiemu przekazaniu Sprawy o przestępstwa wymienione w art. 647 § 1 k.p.k., zgodnie z § 2 tegoż artykułu nie przestają podlegać orzecznictwu sądów wojskowych, mimo zwolnienia żołnierza z czynnej służby wojskowej. przekazanie takiej sprawy w oparciu o § 3 art. 647 k.p.k. jest niedopuszczalne.

Skład orzekający

Marian Buliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu wojskowego w sprawach o przestępstwa popełnione przez żołnierzy w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, również po zwolnieniu z czynnej służby."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw wojskowych i przepisów k.p.k. dotyczących właściwości sądów wojskowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ciekawej kwestii granicznej między właściwością sądów wojskowych a powszechnymi, szczególnie w kontekście statusu żołnierza po zwolnieniu ze służby.

Czy sąd wojskowy zawsze jest właściwy dla żołnierza? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WZ 15/15
POSTANOWIENIE
Dnia 20 października 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marian Buliński
w sprawie ppłk. rez. M. W.  oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., art. 228 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 20 października 2015 r., zażalenia obrońcy oskarżonego M. W. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt So 10/15 w przedmiocie właściwości sądu
p o s t a n o w i ł
zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.
UZASADNIENIE
W dniu 21 sierpnia 2015 r. do Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu wpłynął wniosek obrońcy oskarżonego M. W. o przekazanie przedmiotowej sprawy, na podstawie art. 647 § 1 i 3 k.p.k., do rozpoznania przez właściwy rzeczowo i miejscowo sąd powszechny.
Autor wniosku uzasadnił to tym, że sprawa obejmuje 5 osób, cztery osoby to cywile, a jego mandant w tej chwili nie jest już żołnierzem służby czynnej.
Na posiedzeniu w dniu 19 sierpnia 2015 r. w przedmiocie przygotowania do prowadzenia rozprawy w trybie art. 349 § 1 k.k., Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowił nie przekazywać niniejszej sprawy sądowi powszechnemu, tj. Sądowi Okręgowemu w Gdańsku. Decyzje tę uzasadnił tym, że dobro wymiaru sprawiedliwości sprzeciwia się takiemu przekazaniu.
W dniu 24 sierpnia 2015 r. obrońca oskarżonego złożył na to postanowienie zażalenie zarzucając temuż orzeczeniu obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na jego treść, a to art. 647 § 3 k.k. oraz art. 647 § 1 pkt 1 lit. b, art. 94 k.p.k. oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez niesłuszne uznanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sprawa niniejsza była rozpoznana przez sąd wojskowy.
W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Bezsporne jest, że ppłk. rez. M. W. został oskarżony o popełnienie pięciu przestępstw z art. 258 § 1 k.k., z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i z art. 228 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.. W czasie popełnienia zarzucanych czynów oskarżony
zajmował stanowisko Szefa Wydziału [...] w G.. Zatem został on oskarżony o popełnienie przestępstw podczas pełnienia służby wojskowej i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, tym samym sprawa ta podlega właściwości sądów wojskowych zgodnie z art. 647 § 1 pkt 1 c k.p.k. Sprawy o przestępstwa wymienione w art. 647 § 1 k.p.k., zgodnie z § 2 tegoż artykułu nie przestają podlegać orzecznictwu sądów wojskowych, mimo zwolnienia żołnierza z czynnej służby wojskowej.
W świetle powyższego trafne jest rozstrzygnięcie Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu o nie przekazaniu sprawy sądowi powszechnemu, natomiast błędne jest uzasadnienie tego stanowiska Sądu. W oparciu o art. 647 § 3 k.p.k., sąd może przekazać sprawę w razie  zwolnienia żołnierza z czynnej służby wojskowej sądowi powszechnemu, jeżeli dobro wymiaru sprawiedliwości temu się nie sprzeciwia. Przekazanie takie może jednakże dotyczyć spraw, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. b lub d art. 647 k.p.k.
Przedmiotowa sprawa w tym katalogu się nie mieści, gdyż dotyczy sprawy, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. c, przekazanie takiej sprawy w oparciu o § 3 art. 647 k.p.k. jest niedopuszczalne.
Na marginesie podkreślić należy, że powołane orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Katowicach (II AKz  163/11 z dnia 23 marca 2011 r., Lex 846500) dotyczy sprawy, która nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 647 § 1 pkt 1 lit. c, co Sąd ten podkreślił stwierdzając, że  jego orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy żołnierz czynnej służby wojskowej dopuszcza się przestępstwa pospolitego, gdy nie wykonuje on nałożonych obowiązków służbowych, lecz w okresie przerwy w wykonywaniu
tych obowiązków, bądź niezależnie od nich.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI