WZ 14/15

Sąd Najwyższy2015-10-20
SNinnepostępowanie karneNiskanajwyższy
postępowanie karnesąd wojskowyodtworzenie aktnieważność wyrokubezprzedmiotowość wnioskuSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o uznanie za nieważne wyroku wojskowego, stwierdzając brak dowodów na skazanie wnioskodawcy.

R. O. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku wojskowego z 1956 r., twierdząc, że został skazany na 15 lat więzienia. Po przeprowadzeniu szerokiego postępowania odtworzeniowego, które nie przyniosło żadnych rezultatów, sądy niższych instancji uznały wniosek za bezprzedmiotowy i umorzyły postępowanie. Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy, stwierdzając brak podstaw do uznania twierdzeń wnioskodawcy za realne.

Wnioskodawca R. O. domagał się stwierdzenia nieważności wyroku wojskowego z 1956 r., rzekomo skazującego go na 15 lat więzienia. Wojskowy Sąd Garnizonowy w Olsztynie przeprowadził szerokie postępowanie mające na celu odtworzenie zaginionych akt, przeszukując archiwa IPN, państwowe, wojskowe i służby więziennej. Nie znaleziono żadnych dowodów potwierdzających skazanie R. O. przez sąd wojskowy w Olsztynie, ani w podanym przez niego terminie, ani w żadnym innym. Ustalono natomiast, że wnioskodawca był wielokrotnie skazywany przez sądy powszechne i kolegia ds. wykroczeń w latach 1959-1971, a w okresie rzekomego odbywania kary pracował, a nie przebywał w jednostkach penitencjarnych. Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie, po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o niemożności odtworzenia akt, umorzył postępowanie z wniosku R. O. o uznanie wyroku za nieważny, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na brak jakichkolwiek dowodów na skazanie. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie na postanowienie o umorzeniu, uznał zarzuty wnioskodawcy za nieuzasadnione, podkreślając szeroki i wnikliwy charakter postępowania odtworzeniowego. Stwierdzono, że zeznania R. O. były ogólne i chaotyczne, nie pozwalając na dokonanie oczekiwanych ustaleń. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając je za prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek jest bezprzedmiotowy i niezasadny.

Uzasadnienie

Po przeprowadzeniu szerokiego postępowania odtworzeniowego nie znaleziono żadnych dowodów na skazanie wnioskodawcy przez sąd wojskowy. Ustalono, że wnioskodawca pracował w okresie rzekomego odbywania kary i był skazywany przez sądy powszechne. Brak dowodów na skazanie przez sąd wojskowy czyni wniosek bezprzedmiotowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
R. O.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowykoszt
adw. P. K.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (1)

Pomocnicze

k.p.k. art. 426 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego nie przysługuje.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na skazanie wnioskodawcy przez sąd wojskowy. Postępowanie odtworzeniowe było szerokie i wnikliwe. Wnioskodawca pracował w okresie rzekomego odbywania kary. Wnioskodawca był skazywany przez sądy powszechne, a nie wojskowe.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie o skazaniu przez sąd wojskowy w Olsztynie. Zarzut nierzetelności postępowania odtworzeniowego.

Godne uwagi sformułowania

sędzia miał łańcuch i był w mundurze mniej więcej 26 – 27 marca” 1956 r. pokrzywdzony i oszukany przez dawny ustrój, sądy i ZUS

Skład orzekający

Jerzy Steckiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Postępowanie w przypadku wniosków o stwierdzenie nieważności wyroków, gdy brak jest akt sprawy i dowodów na skazanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku akt i dowodów, a także specyfiki postępowań wojskowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy próby odtworzenia wyroku sprzed kilkudziesięciu lat i braku dowodów na skazanie, co może być interesujące ze względu na historyczny kontekst i ludzki wymiar próby dochodzenia sprawiedliwości.

Czy można udowodnić skazanie sprzed 60 lat, gdy nie ma żadnych śladów?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WZ 14/15
POSTANOWIENIE
Dnia 20 października 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Steckiewicz
Protokolant : Anna Krawiec
przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Jarosława Ciepłowskiego w sprawie R. O.  po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 20 października 2015 r., zażalenia R. O.  na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2015 r., sygn. akt Ko (Un) 25/14 w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku R. O.  o uznanie za nieważne wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Olsztynie
p o s t a n o w i ł :
1. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie,
2. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa,
3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika wyznaczonego z urzędu adw. P. K. Kancelaria Adwokacka w W.  246,00 zł (dwieście czterdzieści sześć złotych, w tym 23 % podatku VAT).
UZASADNIENIE
W związku z wnioskiem R. O. o stwierdzenie nieważności wyroku na mocy, którego, jak zeznawał, został skazany na karę 15 lat więzienia, a o którym wiedział tylko tyle, że wydany został przez sąd wojskowy w Olsztynie („sędzia miał łańcuch i był w mundurze” ) i miało to mieć miejsce  „mniej więcej 26 – 27 marca” 1956 r., Wojskowy Sąd Garnizonowy w Olsztynie przeprowadził postępowanie o odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt.
Przeprowadzona została szeroka kwerenda w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej, archiwach państwowych, wojskowych i służby więziennej, które nie dały żadnego rezultatu; nie znaleziono bowiem niczego, co wiązałoby się ze skazaniem R. O. przez sąd wojskowy, nie tylko w podanym przez wnioskodawcę terminie, ale również w żadnym innym.
Ustalono natomiast, że wnioskodawca był wielokrotnie skazywany, wyłącznie przez sądy powszechne lub kolegia ds. wykroczeń i miało to miejsce w okresach od 25 czerwca 1959 r. do 12 września 1971 r. (k. 18 akt o sygnaturze Ko 52/14).
Ustalono ponadto, że R. O. w okresie, w którym miał rzekomo odbywać karę, pracował i nie były to jednostki penitencjarne.
W świetle tych faktów Wojskowy Sąd Garnizonowy w Olsztynie postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt Ko 52/14 stwierdził, że odtworzenie akt sprawy dotyczących R. O., nie jest możliwe.
Na to postanowienie R. O.  złożył zażalenie do Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt Kz 3/15 nie uwzględnił go z argumentacją odwołującą się do ustaleń Sądu I instancji.
Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2015 r., sygn. akt Ko (un )25/14 umorzył postępowanie z wniosku R. O. o uznanie za nieważne wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Olsztynie, dotyczącego R. O. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że w oparciu o zebrane, w wyniku postępowania o odtworzenie akt, dowody nie wskazują w najmniejszym nawet stopniu, że R. O. był kiedykolwiek skazany przez sąd wojskowy w Olsztynie, a zatem wobec bezprzedmiotowości złożonego wniosku postępowanie należało umorzyć.
Na to postanowienie R. O. złożył zażalenie do Sądu Najwyższego – Izba Wojskowa. Należy podkreślić, że jest ono trudne do odczytania (rękopis), ale przede wszystkim, z uwagi na styl, jest częściami niezrozumiałe.
Mimo tej uwagi nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca nie zgadza się z postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie i czuje się „pokrzywdzony i oszukany przez dawny ustrój, sądy i ZUS”. Wskazuje na szykany, które dotykały go w czasie odbywania kary oraz liczy na to, że okres jej odbywania, połączony z ciężką pracą, zostanie mu zaliczony do wysługi, a to z kolei pozwoli podwyższyć mu wysokość otrzymywanej renty.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Sformułowany, w formie dosyć ogólnej, przez wnioskodawcę zarzut podważający rzetelność przeprowadzonego postępowania odtwarzającego, jest oczywiście nieuzasadniony. Wręcz przeciwnie był on bardzo szeroki i wnikliwy o czym dobitnie zaświadcza zgromadzona w aktach korespondencja Sądu z dziesiątkami instytucji (szczegóły w postanowieniu z 3 sierpnia 2015 r.) mogącymi merytorycznie wypowiedzieć się w przedmiotowej sprawie.
Również zeznania R. O., bardzo ogólne i chaotyczne, nie pozwoliły dokonać ustaleń oczekiwanych przez wnioskodawcę. W konsekwencji nie ma żadnych podstaw do uznania za realne twierdzenie R. O., że doszło do jego skazania przez „sąd wojskowy w Olsztynie” i dlatego zaskarżone postanowienie należało uznać za prawidłowe, a jego uzasadnienie - przekonujące.
Z tych powodów postanowiono, jak na wstępie.
Pouczenie:
zgodnie z art. 426 § 1 k.p.k. zażalenie na niniejsze postanowienie nie przysługuje.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI