WZ 11/16

Sąd Najwyższy2016-07-19
SNKarnekoszty postępowaniaŚrednianajwyższy
koszty sądowezażaleniesytuacja majątkowawzględy słusznościkodeks postępowania karnegoSąd NajwyższyWojskowy Sąd Okręgowy

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. o zasądzeniu od st. szer. rez. D. L. na rzecz Skarbu Państwa kwoty 3019,30 zł tytułem części kosztów sądowych.

Obrońca st. szer. rez. D. L. złożył zażalenie na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. dotyczące kosztów sądowych, argumentując, że zasądzenie kwoty 3019,30 zł od jego klienta byłoby zbyt uciążliwe ze względu na jego sytuację życiową i zarobkową, a także ze względu na okoliczności sprawy, w której postępowanie zostało warunkowo umorzone. Sąd Najwyższy uznał jednak, że względy słuszności, na które powoływał się sąd pierwszej instancji, zostały uwzględnione, a sytuacja majątkowa i rodzinna D. L. nie stanowi wystarczającej podstawy do zwolnienia go od kosztów.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy st. szer. rez. D. L. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 maja 2016 r., które zasądziło od D. L. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 3019,30 zł tytułem części kosztów sądowych za postępowanie przed sądem pierwszej instancji. Obrońca zarzucił obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 624 § 1 k.p.k., twierdząc, że zasądzenie kosztów było sprzeczne ze względami słuszności, a ich uiszczenie byłoby dla podsądnego zbyt uciążliwe z uwagi na jego sytuację życiową i zarobkową. Podkreślono, że sprawa pierwotnie dotyczyła zbrodni, a ostatecznie D. L. przypisano czyn o nieznacznej społecznej szkodliwości i postępowanie warunkowo umorzono. Dodatkowo wskazano na brak stałego zatrudnienia, rozwód i zobowiązania finansowe D. L. Sąd Najwyższy stwierdził, że Wojskowy Sąd Okręgowy w W. już uwzględnił względy słuszności, zwalniając częściowo D. L. od kosztów. Argumentacja obrońcy dotycząca sytuacji rodzinnej i majątkowej została uznana za niewystarczającą do dalszej korekty postanowienia, a oczekiwanie partycypacji byłej małżonki w spłacie należności uznano za nieuzasadnione. W związku z tym Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zasądzenie kosztów sądowych jest uzasadnione, nawet jeśli postępowanie zostało warunkowo umorzone, a sytuacja majątkowa strony jest trudna, o ile sąd pierwszej instancji uwzględnił już względy słuszności i nie stwierdził nadmiernej uciążliwości kosztów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 624 § 1 k.p.k., uwzględniając względy słuszności i częściowo zwalniając podsądnego od kosztów. Argumentacja obrońcy dotycząca trudnej sytuacji majątkowej i rodzinnej nie była wystarczająca do dalszego zwolnienia od kosztów, zwłaszcza gdy sąd już zastosował ulgę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
D. L.osoba_fizycznapodsądny
Skarb Państwaorgan_państwowywierzyciel

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten pozwala na zwolnienie strony od kosztów sądowych ze względów słuszności, jednak jego zastosowanie wymaga oceny całokształtu okoliczności, w tym sytuacji majątkowej strony oraz stopnia społecznej szkodliwości czynu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji uwzględnił względy słuszności, częściowo zwalniając podsądnego od kosztów. Sytuacja majątkowa i rodzinna podsądnego nie stanowi wystarczającej podstawy do całkowitego zwolnienia od kosztów, gdy sąd już zastosował ulgę.

Odrzucone argumenty

Zasądzenie kosztów jest zbyt uciążliwe ze względu na sytuację życiową i zarobkową podsądnego. Warunkowe umorzenie postępowania i nieznaczna społeczna szkodliwość czynu przemawiają za zwolnieniem od kosztów.

Godne uwagi sformułowania

przemawiają przeciwko temu względy słuszności uiszczenie owych kosztów byłoby dla podsądnego zbyt uciążliwe nieznacznej społecznej szkodliwości warunkowo umorzono postępowanie nie posiada stałego i pewnego zatrudnienia nie zasługuje na szerszy komentarz

Skład orzekający

Andrzej Tomczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 624 § 1 k.p.k. w kontekście zasądzania kosztów sądowych od osób, których postępowanie karne zostało warunkowo umorzone, z uwzględnieniem ich sytuacji majątkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wojskowego sądu i żołnierza rezerwy, ale ogólne zasady dotyczące kosztów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach sądowych w sprawach karnych, pokazując, kiedy sąd może odmówić zwolnienia od kosztów mimo trudnej sytuacji strony.

Czy trudna sytuacja materialna zawsze zwalnia z kosztów sądowych w sprawach karnych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 3019,3 PLN

koszty sądowe: 3019,3 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WZ 11/16
POSTANOWIENIE
Dnia 19 lipca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Tomczyk
w sprawie st. szer. rez. D. L., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 19 lipca 2016 r., zażalenia obrońcy st. szer. rez. D. L. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 maja 2016 r., w przedmiocie kosztów sądowych
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 10 maja 2016 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. zasądził m.in. od st. szer. rez. D. L. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 3019,30 zł tytułem części kosztów sądowych za postępowanie przed sądem pierwszej instancji.
Postanowienie to zaskarżył obrońca st. szer. rez. D. L. i formułując zarzut obrazy przepisów postępowania – art. 624 § 1 k.p.k. poprzez zasądzenie kosztów postępowania w sytuacji, w której przemawiają przeciwko temu względy słuszności, zaś uiszczenie owych kosztów byłoby dla podsądnego zbyt uciążliwe z uwagi na jego sytuację życiową i zarobkową, wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i nieobciążanie D. L. kosztami procesu.
W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że przeciwko obciążeniu D. L. kosztami postępowania przemawiają szczególne, wyjątkowe okoliczności sprawy, w której pierwotnie przedmiotem procesu były zbrodnie, zaś ostatecznie przypisano D. L. popełnienie czynu o nieznacznej społecznej szkodliwości i warunkowo umorzono postępowanie, co przemawia za zwolnieniem go od kosztów postępowania.
Dodatkowo podniósł, że D. L. nie posiada stałego i pewnego zatrudnienia, jest rozwiedziony i nie może liczyć na wsparcie małżonki, przeciwnie – wobec niej też posiada zobowiązania, których nie jest w stanie obecnie realizować. Zasądzona więc kwota jest dla niego bardzo wysoka, a jej uiszczenie w opisanych warunkach – nawet w ratach – byłoby znaczną dolegliwością.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wojskowy Sąd Okręgowy w W. w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że zwolnił m.in. D. L. od obowiązku zapłaty kosztów sądowych wyłożonych przez Skarb Państwa w śledztwie i w pierwszym postępowaniu rozpoznawczym, zakończonym uniewinnieniem oskarżonych, zaś uczynił to z uwagi na względy słuszności. Mimo takiego wywodu uzasadniającego znaczne obniżenie zasądzonych kwot, obrońca D. L. argumentuje  w podobny sposób, nie dostrzegając, że względy słuszności legły u podstaw skarżonego rozstrzygnięcia. Brak natomiast w zażaleniu argumentów, które by zastosowanie tych względów słuszności czyniły niewystarczającymi.
Niewystarczająca również dla dokonania korekty zaskarżonego postanowienia jest argumentacja dotycząca sytuacji rodzinnej, osobistej, majątkowej D. L. Bycie rozwiedzionym i utrzymywanie się z prac dorywczych nie daje podstaw do twierdzenia, że uiszczenie zasądzonej kwoty (nawet w ratach) byłoby znaczną dolegliwością. Natomiast oczekiwanie, by małżonka regulowała czy partycypowała w spłacie należności powodowanych zachowaniem podsądnego w tej sprawie wydaje się zupełnie nie na miejscu i nie zasługuje na szerszy komentarz.
Z tych więc względów należało orzec jak na wstępie.
eb

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI