WZ 11/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie unieważnienia orzeczenia z lat 80., uznając brak związku między zarzucanym czynem a działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego, które nie uwzględniło wniosku o unieważnienie orzeczenia z 1984 r. Wnioskodawca, działacz NSZZ "Solidarność", domagał się unieważnienia na podstawie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Sąd Najwyższy uznał, że materiał dowodowy nie wykazał związku czynu (nielegalne posiadanie dokumentów) z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, a umorzenie postępowania na podstawie amnestii nie było represją.
Sąd Najwyższy w Izbie Wojskowej rozpoznał zażalenie pełnomocnika wnioskodawcy J. O. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 kwietnia 2014 r., które nie uwzględniło wniosku o uznanie za nieważne postanowienia Sądu W. Okręgu Wojskowego w W. z dnia 5 września 1984 r. oraz innych orzeczeń zapadłych w tej sprawie. Wnioskodawca domagał się unieważnienia orzeczeń na podstawie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy, stwierdził, że warunkiem unieważnienia jest wykazanie, iż czyn stanowił przejaw działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub orzeczenie wydano z powodu takiej działalności. Analiza materiału dowodowego, w tym akt sprawy z 1984 r. i pism wnioskodawcy, nie wykazała wystarczających informacji na potwierdzenie tej tezy. Sąd uznał, że samo członkostwo w NSZZ „Solidarność” nie przesądza o niepodległościowym charakterze każdej aktywności ani o represyjnym charakterze każdego postępowania karnego. Wnioskodawca przyznał się do wyniesienia i przechowywania tajnych dokumentów, co było podstawą umorzenia postępowania na podstawie amnestii. Sąd Najwyższy uznał, że umorzenie to, bez zastosowania tymczasowego aresztowania, przeczy tezie o represyjnym charakterze orzeczenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt posiadania dokumentów niejawnych i przynależność do NSZZ "Solidarność" nie są wystarczające do uznania czynu za przejaw działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego ani orzeczenia za represyjne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że materiał dowodowy nie wykazał związku czynu z działalnością niepodległościową. Umorzenie postępowania na podstawie amnestii, bez zastosowania tymczasowego aresztowania, przeczy tezie o represyjnym charakterze orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. O. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| adw. K. P. | inne | pełnomocnik wnioskodawcy |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona kosztów postępowania |
| Naczelna Prokuratura Wojskowa | organ_państwowy | udział prokuratora |
Przepisy (5)
Główne
Dz.U. Nr 34, poz. 149 ze zm. art. 1 § ust. 1 i 2
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Warunkiem uznania orzeczenia za nieważne jest stwierdzenie, że czyn stanowił przejaw działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub orzeczenie wydano z powodu takiej działalności.
Pomocnicze
Dz.U. nr 36, poz. 192 art. 4 § ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 2
Ustawa o amnestii
Podstawa umorzenia postępowania karnego w sprawie wnioskodawcy.
k.p.k. art. 438 § pkt. 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zarzutu zażalenia dotycząca błędu w ustaleniach faktycznych.
Dz.U. 1982 r. Nr 14, poz. 60 ze zm. art. 29 § ust. 1
Ustawa - Prawo o adwokaturze
Podstawa zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Dz.U. 2003 r., Nr 97, poz. 887 art. 14 § ust. 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Podstawa zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na związek czynu z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Umorzenie postępowania na podstawie amnestii nie stanowi represji za działalność w NSZZ "Solidarność".
Odrzucone argumenty
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia (podniesiony w zażaleniu).
Godne uwagi sformułowania
czyn, w związku z którym toczyło się postępowanie karne, stanowił przejaw działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego samo zaś umorzenie postępowania karnego na podstawie amnestii z 21 lipca 1981 r., za czyn do którego wnioskodawca się przyznał i niezastosowanie w tej sprawie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, przeczy, by to orzeczenie było formą represji za działalność wnioskodawcy w NSZZ „Solidarność”.
Skład orzekający
Marian Buliński
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Pietruszyński
członek
Jan Bogdan Rychlicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, zwłaszcza w kontekście działalności w NSZZ \"Solidarność\" i umorzeń na podstawie amnestii."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów z okresu PRL.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy rozliczeń z przeszłością PRL i represji, co zawsze budzi zainteresowanie, choć rozstrzygnięcie jest proceduralne.
“Czy posiadanie tajnych dokumentów i bycie w "Solidarności" to powód do unieważnienia wyroku z PRL?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: WZ 11/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Buliński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński SSN Jan Bogdan Rychlicki Protokolant : Ewa Śliwa przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Jarosława Ciepłowskiego, po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 23 września 2014 r. zażalenia adw. K. P. - pełnomocnika wnioskodawcy J. O. - na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 kwietnia 2014 r. (… 40/13) w przedmiocie unieważnienia orzeczenia p o s t a n o w i ł: 1. utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy, 2. kosztami postępowania odwoławczego obciążyć Skarb Państwa, 3. na mocy art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 16 maja 1982 r.- Prawo o adwokaturze w zw. z § 14 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2003 r., Nr 97, poz. 887) zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. P. Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy), w tym podatek VAT - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu J. O. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. nie uwzględnił wniosku ppor. rez. J. O. o uznanie za nieważne postanowienia Sądu W. Okręgu Wojskowego w W. z dnia 5 września 1984 r., sygn. akt. … 263/83, i innych orzeczeń zapadłych w tej sprawie. Od powyższego postanowienia zażalenie złożył pełnomocnik wnioskodawcy, zarzucając orzeczeniu na podst. art. 438 pkt. 3 k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uznanie orzeczenia Sądu W. Okręgu Wojskowego w W. z dnia 5 września 1984 r., sygn. akt. … 263/83, i innych orzeczeń zapadłych w tej sprawie za nieważne, ewentualnie o uchylenie go i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.U. Nr 34, poz. 149 ze zm.), warunkiem uznania zapadłego orzeczenia za nieważne jest stwierdzenie, iż czyn, w związku z którym toczyło się postępowanie karne, stanowił przejaw działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub został popełniony w celu uniknięcia w stosunku do siebie bądź innej osoby represji za taką działalność albo też samo orzeczenie wydano z powodu takiej działalności. Należy przyznać rację Wojskowemu Sądowi Okręgowemu, iż materiał zgromadzony w postępowaniu dowodowym – zarówno w aktach sprawy, toczącej się przed Sądem W. Okręgu Wojskowego, o sygnaturze … 263/83, a zakończonej postanowieniem z dnia 5 września 1984 r. o umorzeniu postępowania karnego, na podstawie art. 4 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1984 r. (Dz.U. nr 36, poz. 192), jak i w treści składanych przez wnioskodawcę pism – nie dostarcza informacji wystarczających do uznania, że czyn, za który wnioskodawca został pociągnięty do odpowiedzialności karnej, miał jakikolwiek związek z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Fakt, iż wnioskodawca zasilał szeregi NSZZ „Solidarność” nie stanowi dostatecznej 3 podstawy do uznania każdej z podejmowanych przez niego aktywności za przejaw dążeń „niepodległościowych”, podobnie nie może przesądzać o represyjnym charakterze każdego toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego. Ze zgromadzonych dowodów, w tym z wyjaśnień podejrzanego przyznającego się do popełnienia zarzucanego mu czynu, wynika jednoznacznie, że po ukończeniu Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Łączności w Z. w 1975 r. wyniósł on do domu dokumenty niejawne (tajne i poufne) i przechowywał je do 1 marca 1983 r., nikomu ich nie okazywał ani też sam z nich nie korzystał. Samo zaś umorzenie postępowania karnego na podstawie amnestii z 21 lipca 1981 r., za czyn do którego popełnienia wnioskodawca się przyznał i niezastosowanie w tej sprawie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, przeczy, by to orzeczenie było formą represji za działalność wnioskodawcy w NSZZ „Solidarność”. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI