WO 4/15

Sąd Najwyższy2015-05-28
SAOSKarnewykonanie karŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniawarunkowe zwolnieniewyłączenie sędziegokpksąd najwyższyizba wojskowapostanowienie

Sąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania w sprawie odmowy udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia, uznając brak podstaw do wyłączenia sędziego.

Szer. rez. Ł. Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie odmowy udzielenia mu warunkowego przedterminowego zwolnienia, argumentując wyłączenie sędziego, który wcześniej orzekał w jego sprawie skazującej. Sąd Najwyższy rozważył tę kwestię z urzędu jako potencjalne uchybienie procesowe. Stwierdzono jednak, że sędzia nie brał udziału w wydaniu zaskarżonego postanowienia ani nie kontrolował go w toku instancji, a jego wcześniejsze orzeczenie skazujące dotyczyło kary już wykonanej. W związku z tym nie znaleziono podstaw do wznowienia postępowania.

Wniosek szer. rez. Ł. Z. o wznowienie postępowania w sprawie odmowy udzielenia mu warunkowego przedterminowego zwolnienia został potraktowany przez Sąd Najwyższy jako informacja o możliwości wystąpienia uchybienia procesowego, o którym mowa w art. 439 § 1 k.p.k. Wnioskodawca argumentował, że sędzia ppłk P. N., który orzekał w sprawie zażalenia na odmowę zwolnienia, podlegał wyłączeniu, ponieważ wcześniej wydał wyrok skazujący go. Sąd Najwyższy rozważył, czy w wydaniu postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 20 stycznia 2015 r. brał udział sędzia, który wydał zaskarżone orzeczenie lub kontrolował je w toku instancji. Analiza wykazała, że sędzia ppłk P. N. orzekał w pierwszej instancji w dniu 8 września 2005 r., wydając wyrok skazujący, który w późniejszym czasie wszedł w skład wyroku łącznego i został wykonany. Nie orzekał natomiast w sprawie odmowy udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia ani nie kontrolował postanowienia w tej kwestii w Sądzie Odwoławczym. Sąd Najwyższy podkreślił, że wydanie wyroku skazującego różni się od oceny prognozy kryminologicznej potrzebnej do udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia. Wobec braku przesłanek do wyłączenia sędziego z mocy prawa, Sąd Najwyższy postanowił nie wznawiać postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia taki nie podlega wyłączeniu z mocy prawa, jeśli nie brał udziału w wydaniu zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zwolnienia ani nie kontrolował go w toku instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wyłączenie sędziego z mocy prawa (art. 40 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy. Sędzia nie podlega wyłączeniu, jeśli jego wcześniejsze orzeczenie dotyczyło winy i kary, która została już wykonana, a w postępowaniu o warunkowe zwolnienie nie brał udziału ani nie kontrolował zaskarżonego postanowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie wznawia się postępowania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
szer. rez. Ł. Z.osoba_fizycznawnioskodawca
Wojskowy Sąd Okręgowy w P.instytucjaorgan orzekający
Wojskowy Sąd Garnizonowy w P.instytucjaorgan orzekający
Naczelna Prokuratura Wojskowaorgan_państwowyudział prokuratora

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wydanie orzeczenia przez sędziego podlegającego wyłączeniu stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą.

k.p.k. art. 40

Kodeks postępowania karnego

Reguluje kwestię wyłączenia sędziego od udziału w sprawie z mocy prawa, podkreślając jej wyjątkowy charakter i zakaz stosowania interpretacji rozszerzającej.

Pomocnicze

k.k. art. 77 § § 1

Kodeks karny

Określa przesłanki udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia, w tym ocenę prognozy kryminologicznej.

k.k. art. 191 § § 1

Kodeks karny

Przepis, na podstawie którego pierwotnie skazano wnioskodawcę.

k.k. art. 157 § § 1

Kodeks karny

Przepis, na podstawie którego pierwotnie skazano wnioskodawcę (w zb. z art. 191 § 1 k.k.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia, który orzekał w sprawie skazującej, nie podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu o warunkowe przedterminowe zwolnienie, jeśli kara została już wykonana i sędzia nie brał udziału w zaskarżonym postanowieniu. Orzekanie o winie i karze (wyrok skazujący) jest odmienne od oceny prognozy kryminologicznej (warunkowe zwolnienie).

Odrzucone argumenty

Sędzia, który wydał wyrok skazujący, powinien być wyłączony od udziału w postępowaniu o warunkowe przedterminowe zwolnienie z tej kary, niezależnie od tego, czy kara została wykonana.

Godne uwagi sformułowania

norma wyjątkowa i wobec tego nie można w oparciu o nią stosować interpretacji rozszerzającej wydanie wyroku skazującego, to – najkrócej mówiąc – orzekanie o winie i karze, zaś wypowiadanie się sądu w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia, to ocena prognozy kryminologicznej

Skład orzekający

Jerzy Steckiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Marian Buliński

członek

Jan Bogdan Rychlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście warunkowego przedterminowego zwolnienia oraz postępowania z urzędu w celu zbadania uchybień procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w wojskowym wymiarze sprawiedliwości, choć zasady ogólne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego wykonawczego – warunkowego przedterminowego zwolnienia i zasad wyłączenia sędziego. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów procesowych w praktyce.

Czy sędzia, który skazał, może odmówić zwolnienia? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady wyłączenia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WO 4/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Steckiewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Buliński SSN Jan Bogdan Rychlicki Protokolant : Anna Krawiec przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Zbigniewa Badelskiego w sprawie szer. rez. Ł. Z., po rozważeniu z urzędu na posiedzeniu w dniu 28 maja 2015 r., kwestii wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt […] o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia postanowił, że: postępowania nie wznawia się. UZASADNIENIE W dniu 27 listopada 2014 r., sygn. akt […], postanowieniem, Wojskowy Sąd Garnizonowy w P. odmówił udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia szer. rez. Ł. Z. Powodem takiego orzeczenia było przede wszystkim przekonanie Sądu, że skazany po zwolnieniu go z zakładu karnego nie będzie przestrzegał porządku prawnego. 2 Na to postanowienie wnioskodawca złożył zażalenie do Wojskowego Sądu Okręgowego w P. Sąd Odwoławczy w składzie ppłk. P. N., postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt […] zażalenia tego nie uwzględnił i wówczas szer. rez. Ł. Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie o podanej wyżej sygnaturze. Argumentował, iż wymieniony sędzia podlegał wyłączeniu, bowiem orzekał w sprawie o sygnaturze […]., kiedy to zapadł wyrok skazujący go i z tego powodu wskazany sędzia „nie orzeknie nigdy w sposób obiektywny…”. Wniosek o wznowienie postępowania został przez Prezesa Sądu Najwyższego – Izba Wojskowa potraktowany jako informacja o możliwości wystąpienia uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 k.p.k. i w związku z tym sprawa została skierowana na posiedzenie, celem zbadania z urzędu, czy nie zaszła bezwzględna przesłanka odwoławcza. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu, przy czym w tym drugim przypadku tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionego w art. 439 § 1 k.p.k. W piśmie skazanego, które zostało potraktowane jako sygnał do działania z urzędu, w grę mogłaby wchodzić jedynie przesłanka, o której mowa w art.439 § 1 pkt 1 in fine, a mianowicie, że w wydaniu postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 20 stycznia 2015 r., utrzymującego w mocy postanowienie Wojskowego Sądu Garnizonowego w P. z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt […], którym odmówiono skazanemu przedterminowego zwolnienia, brał udział sędzia, który wydał zaskarżone orzeczenie. Artykuł 40 k.p.k. reguluje kwestię wyłączenia sędziego od udziału w sprawie z mocy prawa, przy czym należy podkreślić, że jest to norma wyjątkowa i wobec tego nie można w oparciu o nią stosować interpretacji rozszerzającej. Określenie branie udziału w sprawie należy rozumieć w ten sposób, że sędzia wydawał lub brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, a następnie kontrolował je w toku instancji. Uwzględniając realia rozpoznawanej sprawy sytuacja taka nie zachodziła, bowiem sędzia ppłk P. N. nie wydawał w pierwszej instancji postanowienia w 3 sprawie warunkowego zwolnienia, a zatem orzekając w tej kwestii, w wyniku złożonego przez wnioskodawcę zażalenia w Sądzie Odwoławczym, nie kontrolował postanowienia, które wcześniej wydał. Wymieniony we wniosku sędzia 8 września 2005 r. orzekał natomiast w Sądzie I instancji i wydał wyrok, którym wnioskodawca został skazany za popełnienie przestępstwa określonego w art.191 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. Orzeczenie to z czasem weszło w skład wyroku łącznego i wymierzona wówczas kara łączna została już wykonana. Aktualnie, szer. rez. Ł. Z. odbywa karę 6 lat pozbawienia wolności orzeczoną przez Sąd Rejonowy w L. i właśnie od tej kary skazany podjął próbę uzyskania warunkowego przeterminowanego zwolnienia. W świetle tych faktów nie sposób dopatrzeć się żadnych przesłanek uzasadniających, że sędzia ppłk P. N. z mocy prawa powinien był być wyłączony od udziału w sprawie warunkowego zwolnienia, bowiem w aktualnej sytuacji prawnej orzeczona przez sąd z jego udziałem kara została już wykonana. Należy też podkreślić, że wydanie wyroku skazującego, to – najkrócej mówiąc – orzekanie o winie i karze, zaś wypowiadanie się sądu w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia, to ocena prognozy kryminologicznej z uwzględnieniem przesłanek, o których mowa w art. 77 § 1 k.k. Mając powyższe okoliczności na uwadze postanowiono, jak na wstępie. 4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI