WO 4/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania w sprawie odmowy udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia, uznając brak podstaw do wyłączenia sędziego.
Szer. rez. Ł. Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie odmowy udzielenia mu warunkowego przedterminowego zwolnienia, argumentując wyłączenie sędziego, który wcześniej orzekał w jego sprawie skazującej. Sąd Najwyższy rozważył tę kwestię z urzędu jako potencjalne uchybienie procesowe. Stwierdzono jednak, że sędzia nie brał udziału w wydaniu zaskarżonego postanowienia ani nie kontrolował go w toku instancji, a jego wcześniejsze orzeczenie skazujące dotyczyło kary już wykonanej. W związku z tym nie znaleziono podstaw do wznowienia postępowania.
Wniosek szer. rez. Ł. Z. o wznowienie postępowania w sprawie odmowy udzielenia mu warunkowego przedterminowego zwolnienia został potraktowany przez Sąd Najwyższy jako informacja o możliwości wystąpienia uchybienia procesowego, o którym mowa w art. 439 § 1 k.p.k. Wnioskodawca argumentował, że sędzia ppłk P. N., który orzekał w sprawie zażalenia na odmowę zwolnienia, podlegał wyłączeniu, ponieważ wcześniej wydał wyrok skazujący go. Sąd Najwyższy rozważył, czy w wydaniu postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 20 stycznia 2015 r. brał udział sędzia, który wydał zaskarżone orzeczenie lub kontrolował je w toku instancji. Analiza wykazała, że sędzia ppłk P. N. orzekał w pierwszej instancji w dniu 8 września 2005 r., wydając wyrok skazujący, który w późniejszym czasie wszedł w skład wyroku łącznego i został wykonany. Nie orzekał natomiast w sprawie odmowy udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia ani nie kontrolował postanowienia w tej kwestii w Sądzie Odwoławczym. Sąd Najwyższy podkreślił, że wydanie wyroku skazującego różni się od oceny prognozy kryminologicznej potrzebnej do udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia. Wobec braku przesłanek do wyłączenia sędziego z mocy prawa, Sąd Najwyższy postanowił nie wznawiać postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia taki nie podlega wyłączeniu z mocy prawa, jeśli nie brał udziału w wydaniu zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zwolnienia ani nie kontrolował go w toku instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wyłączenie sędziego z mocy prawa (art. 40 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy. Sędzia nie podlega wyłączeniu, jeśli jego wcześniejsze orzeczenie dotyczyło winy i kary, która została już wykonana, a w postępowaniu o warunkowe zwolnienie nie brał udziału ani nie kontrolował zaskarżonego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie wznawia się postępowania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| szer. rez. Ł. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Wojskowy Sąd Okręgowy w P. | instytucja | organ orzekający |
| Wojskowy Sąd Garnizonowy w P. | instytucja | organ orzekający |
| Naczelna Prokuratura Wojskowa | organ_państwowy | udział prokuratora |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wydanie orzeczenia przez sędziego podlegającego wyłączeniu stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą.
k.p.k. art. 40
Kodeks postępowania karnego
Reguluje kwestię wyłączenia sędziego od udziału w sprawie z mocy prawa, podkreślając jej wyjątkowy charakter i zakaz stosowania interpretacji rozszerzającej.
Pomocnicze
k.k. art. 77 § § 1
Kodeks karny
Określa przesłanki udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia, w tym ocenę prognozy kryminologicznej.
k.k. art. 191 § § 1
Kodeks karny
Przepis, na podstawie którego pierwotnie skazano wnioskodawcę.
k.k. art. 157 § § 1
Kodeks karny
Przepis, na podstawie którego pierwotnie skazano wnioskodawcę (w zb. z art. 191 § 1 k.k.).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia, który orzekał w sprawie skazującej, nie podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu o warunkowe przedterminowe zwolnienie, jeśli kara została już wykonana i sędzia nie brał udziału w zaskarżonym postanowieniu. Orzekanie o winie i karze (wyrok skazujący) jest odmienne od oceny prognozy kryminologicznej (warunkowe zwolnienie).
Odrzucone argumenty
Sędzia, który wydał wyrok skazujący, powinien być wyłączony od udziału w postępowaniu o warunkowe przedterminowe zwolnienie z tej kary, niezależnie od tego, czy kara została wykonana.
Godne uwagi sformułowania
norma wyjątkowa i wobec tego nie można w oparciu o nią stosować interpretacji rozszerzającej wydanie wyroku skazującego, to – najkrócej mówiąc – orzekanie o winie i karze, zaś wypowiadanie się sądu w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia, to ocena prognozy kryminologicznej
Skład orzekający
Jerzy Steckiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Marian Buliński
członek
Jan Bogdan Rychlicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście warunkowego przedterminowego zwolnienia oraz postępowania z urzędu w celu zbadania uchybień procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w wojskowym wymiarze sprawiedliwości, choć zasady ogólne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego wykonawczego – warunkowego przedterminowego zwolnienia i zasad wyłączenia sędziego. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów procesowych w praktyce.
“Czy sędzia, który skazał, może odmówić zwolnienia? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady wyłączenia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: WO 4/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Steckiewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Buliński SSN Jan Bogdan Rychlicki Protokolant : Anna Krawiec przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Zbigniewa Badelskiego w sprawie szer. rez. Ł. Z., po rozważeniu z urzędu na posiedzeniu w dniu 28 maja 2015 r., kwestii wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt […] o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia postanowił, że: postępowania nie wznawia się. UZASADNIENIE W dniu 27 listopada 2014 r., sygn. akt […], postanowieniem, Wojskowy Sąd Garnizonowy w P. odmówił udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia szer. rez. Ł. Z. Powodem takiego orzeczenia było przede wszystkim przekonanie Sądu, że skazany po zwolnieniu go z zakładu karnego nie będzie przestrzegał porządku prawnego. 2 Na to postanowienie wnioskodawca złożył zażalenie do Wojskowego Sądu Okręgowego w P. Sąd Odwoławczy w składzie ppłk. P. N., postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt […] zażalenia tego nie uwzględnił i wówczas szer. rez. Ł. Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie o podanej wyżej sygnaturze. Argumentował, iż wymieniony sędzia podlegał wyłączeniu, bowiem orzekał w sprawie o sygnaturze […]., kiedy to zapadł wyrok skazujący go i z tego powodu wskazany sędzia „nie orzeknie nigdy w sposób obiektywny…”. Wniosek o wznowienie postępowania został przez Prezesa Sądu Najwyższego – Izba Wojskowa potraktowany jako informacja o możliwości wystąpienia uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 k.p.k. i w związku z tym sprawa została skierowana na posiedzenie, celem zbadania z urzędu, czy nie zaszła bezwzględna przesłanka odwoławcza. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu, przy czym w tym drugim przypadku tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionego w art. 439 § 1 k.p.k. W piśmie skazanego, które zostało potraktowane jako sygnał do działania z urzędu, w grę mogłaby wchodzić jedynie przesłanka, o której mowa w art.439 § 1 pkt 1 in fine, a mianowicie, że w wydaniu postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 20 stycznia 2015 r., utrzymującego w mocy postanowienie Wojskowego Sądu Garnizonowego w P. z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt […], którym odmówiono skazanemu przedterminowego zwolnienia, brał udział sędzia, który wydał zaskarżone orzeczenie. Artykuł 40 k.p.k. reguluje kwestię wyłączenia sędziego od udziału w sprawie z mocy prawa, przy czym należy podkreślić, że jest to norma wyjątkowa i wobec tego nie można w oparciu o nią stosować interpretacji rozszerzającej. Określenie branie udziału w sprawie należy rozumieć w ten sposób, że sędzia wydawał lub brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, a następnie kontrolował je w toku instancji. Uwzględniając realia rozpoznawanej sprawy sytuacja taka nie zachodziła, bowiem sędzia ppłk P. N. nie wydawał w pierwszej instancji postanowienia w 3 sprawie warunkowego zwolnienia, a zatem orzekając w tej kwestii, w wyniku złożonego przez wnioskodawcę zażalenia w Sądzie Odwoławczym, nie kontrolował postanowienia, które wcześniej wydał. Wymieniony we wniosku sędzia 8 września 2005 r. orzekał natomiast w Sądzie I instancji i wydał wyrok, którym wnioskodawca został skazany za popełnienie przestępstwa określonego w art.191 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. Orzeczenie to z czasem weszło w skład wyroku łącznego i wymierzona wówczas kara łączna została już wykonana. Aktualnie, szer. rez. Ł. Z. odbywa karę 6 lat pozbawienia wolności orzeczoną przez Sąd Rejonowy w L. i właśnie od tej kary skazany podjął próbę uzyskania warunkowego przeterminowanego zwolnienia. W świetle tych faktów nie sposób dopatrzeć się żadnych przesłanek uzasadniających, że sędzia ppłk P. N. z mocy prawa powinien był być wyłączony od udziału w sprawie warunkowego zwolnienia, bowiem w aktualnej sytuacji prawnej orzeczona przez sąd z jego udziałem kara została już wykonana. Należy też podkreślić, że wydanie wyroku skazującego, to – najkrócej mówiąc – orzekanie o winie i karze, zaś wypowiadanie się sądu w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia, to ocena prognozy kryminologicznej z uwzględnieniem przesłanek, o których mowa w art. 77 § 1 k.k. Mając powyższe okoliczności na uwadze postanowiono, jak na wstępie. 4
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI