WO 2/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wznowił postępowanie w sprawie skazanego za przekroczenie granicy w stanie wojennym, uchylił wyrok i umorzył postępowanie z uwagi na wydanie go na podstawie niekonstytucyjnych przepisów dekretu.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek prokuratora o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z 1982 r., na mocy którego A. K. został skazany za przekroczenie granicy PRL w celu uchylenia się od służby wojskowej w stanie wojennym. Sąd Najwyższy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający dekret z 1981 r. za niezgodny z Konstytucją, wznowił postępowanie, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., obciążając Skarb Państwa kosztami.
Sąd Najwyższy, Izba Wojskowa, rozpoznał wniosek prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgu Wojskowego w W. z dnia 5 kwietnia 1982 r. (sygn. akt SoW [...]). W sprawie tej A. K. został skazany za przestępstwo z art. 304 § 3 k.k. z 1969 r., polegające na przekroczeniu granicy państwowej PRL do CSRS w celu uchylenia się od służby wojskowej w stanie wojennym. Wyrok został wydany na podstawie dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego. Prokurator wniósł o wznowienie postępowania, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2011 r. (sygn. K 35/08), który orzekł o niezgodności m.in. z Konstytucją RP dekretu, na podstawie którego wydano skarżone orzeczenie. Sąd Najwyższy uznał, że mimo iż podstawa skazania nie była bezpośrednio objęta wyrokiem TK, to jednak podstawą wymiaru kar były przepisy dekretu uznanego za niekonstytucyjny. W związku z tym, Sąd Najwyższy wznowił postępowanie, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., zgodnie z aprobowanym poglądem wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2013 r. (III KO 83/12). Kosztami procesu obciążono Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok wydany na podstawie niekonstytucyjnych przepisów obliguje Sąd Najwyższy do wznowienia postępowania, uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo iż podstawa skazania nie była bezpośrednio objęta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, to jednak podstawą wymiaru kar były przepisy dekretu uznanego za niezgodny z Konstytucją, co uzasadnia wznowienie postępowania i umorzenie sprawy na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wznowienie postępowania, uchylenie wyroku, umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
A. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania z powodu braku podstaw prawnych do skazania lub orzeczenia kary.
k.p.k. art. 540 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku wydania orzeczenia na podstawie niekonstytucyjnych przepisów.
Pomocnicze
k.k. art. 304 § § 3
Kodeks karny
Dekret o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego art. 4 § ust. 1 i 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok został wydany na podstawie dekretu uznanego za niezgodny z Konstytucją RP. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 35/08 obliguje do wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
podstawa wymiaru kar orzeczonych wobec niego - co podkreślono w uzasadnieniu wyroku - były przepisy dekretu uznanego za niezgodny z Konstytucją zaistniały w sprawie okoliczności pozwalające na uznanie, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, co obliguje Sąd Najwyższy do wznowienia postępowania
Skład orzekający
Wiesław Błuś
przewodniczący
Marian Buliński
członek
Andrzej Tomczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy rozliczenia z okresem stanu wojennego i jego prawnymi konsekwencjami, co jest tematem o dużym znaczeniu historycznym i społecznym. Pokazuje, jak orzecznictwo TK wpływa na prawomocne wyroki.
“Czy wyrok z czasów stanu wojennego może zostać uchylony po latach? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt WO 2/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Błuś (przewodniczący) SSN Marian Buliński SSN Andrzej Tomczyk (sprawozdawca) w sprawie A. K. skazanego z art. 304 § 3 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 5 kwietnia 2016 r., wniosku prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu […] Okręgu Wojskowego w W. z dnia 5 kwietnia 1982 r., sygn. akt SoW […], 1. wznawia postępowanie w sprawie A. K. zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu […] Okręgu Wojskowego w W. z dnia 5 kwietnia 1982 r., 2. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. umarza postępowanie w sprawie, 3. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Prawomocnym wyrokiem Sądu […] Okręgu Wojskowego w W. z dnia 5 kwietnia 1982 r. (sygn.. akt SoW […] ) A. K. został skazany za przestępstwo z art. 304 § 3 k.k. z 1969 r. polegające na tym, że „w dniu 17 lutego 1982 r. w L., woj. […] działając w celu trwałego uchylania się od służby w zmilitaryzowanej K. […] w T., bez wymaganego zezwolenia przekroczył granicę państwową z PRL do CSRS, z zamiarem przedostania się do Austrii”. Za tak opisane i zakwalifikowane przestępstwo na podstawie art. 304 § 3 w zw. z § 2 k.k. z 1969 r. przy zastosowaniu art. 4 ust. 1 i 4 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz.U. Nr 29, poz. 156) wymierzono mu kary: trzech lat pozbawienia wolności oraz pozbawienia praw publicznych na okres roku. W dniu 9 marca 2016 r. do Izby Wojskowej Sądu Najwyższego wpłynął wniosek prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej o wznowienie postępowania zakończonego opisanym wyrokiem. Wniosek ten, oparty na podstawie wskazanej w art. 540 § 2 k.p.k., zawiera żądanie wznowienia postępowania w tej sprawie, uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że do jego złożenia uprawnia treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2011 r. (sygn. K 35/08), który orzekł o niezgodności m.in. z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej dekretu, na podstawie którego zostało wydane skarżone orzeczenie, co powoduje, iż wznowienie postępowania jest obligatoryjne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Analiza treści wniosku o wznowienie postępowania w rozpoznawanej sprawie, przez pryzmat treści zaskarżonego wyroku, wskazuje, że mimo iż podstawa skazania A. K. nie była objęta przywoływanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (na ten temat szerzej w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2015 r., WO 8/15, niepubl.), to jednak podstawą wymiaru kar orzeczonych wobec niego - co podkreślono w uzasadnieniu wyroku - były przepisy dekretu uznanego za niezgodny z Konstytucją. Tak więc podstawa prawna wniosku o wznowienie postępowania karnego została wskazana właściwie. Tym samym zaistniały w sprawie okoliczności pozwalające na uznanie, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, co obliguje Sąd Najwyższy do wznowienia postępowania, uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., a to wobec zaaprobowania poglądu wyrażonego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2013 r., III KO 83/12 (OSNKW z 2013 r., Nr 6, poz.3). aw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI