WO 2/14

Sąd Najwyższy2014-06-12
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniadowódpoligrafzabójstwoSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoskarżenie wyroku

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania, uznając, że dowód z badań poligraficznych nie może zastąpić dowodu sprawstwa i nie stanowi podstawy do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania karnego.

Obrońca skazanego W.O. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na nową opinię z badań śladów pamięciowych, która miała świadczyć o braku zamiaru zabójstwa. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, podkreślając, że dowody z badań poligraficznych mają charakter pomocniczy, nie mogą zastępować dowodu sprawstwa i nie mogą być podstawą do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego W.O. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt WA 22/04, który utrzymał w mocy wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 kwietnia 2004 r. skazujący W.O. m.in. za zabójstwo (art. 148 § 2 pkt 1 i 3 k.k.) na karę dożywotniego pozbawienia wolności. Obrońca argumentował, że ujawnił się nowy fakt w postaci opinii z badań śladów pamięciowych, która miała dowodzić braku zamiaru zabójstwa. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując, że dowody z badań poligraficznych (do których zaliczono opinię) mają jedynie pomocniczy charakter, służą ograniczeniu kręgu osób podejrzanych lub ustaleniu wartości dowodowej śladów, a nie mogą zastępować dowodu sprawstwa ani stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że przepis art. 192a § 2 k.p.k. nie może być interpretowany rozszerzająco, a oczekiwanie, że tego typu opinia będzie dowodem przesądzającym o sprawstwie i winie jest niedopuszczalne. W konsekwencji, wniosek został oddalony, a kosztami postępowania obciążono skazanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dowód z badań poligraficznych ma walor pomocniczy i nie może zastąpić dowodu sprawstwa ani być podstawą do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że badania poligraficzne służą ograniczeniu kręgu osób podejrzanych lub ustaleniu wartości dowodowej śladów, a przepis art. 192a § 2 k.p.k. nie może być interpretowany rozszerzająco. Oczekiwanie, że tego typu opinia będzie dowodem przesądzającym o sprawstwie i winie jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w reprezentacji prokuratora)

Strony

NazwaTypRola
W. O.osoba_fizycznaskazany
płk. Jan Żakinneprokurator

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 148 § § 2 pkt 1 i 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 192a § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Przepisy te określają cel i zakres badań poligraficznych, które mają charakter pomocniczy i nie mogą zastępować dowodu sprawstwa.

Pomocnicze

k.k. art. 156 § § 3

Kodeks karny

Zarzut obrony dotyczył możliwości zakwalifikowania czynu jako spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu ze skutkiem śmiertelnym, zamiast zabójstwa.

k.p.k. art. 199a

Kodeks postępowania karnego

Wspomniany w kontekście dopuszczalności badań poligraficznych wobec oskarżonego.

k.p.k. art. 547 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Stwierdzenie o braku możliwości zażalenia na postanowienie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dowód z badań poligraficznych ma charakter pomocniczy i nie może zastąpić dowodu sprawstwa. Przepis art. 192a § 2 k.p.k. nie może być interpretowany rozszerzająco. Oczekiwanie, że opinia z badań poligraficznych będzie dowodem przesądzającym o sprawstwie i winie jest niedopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Opinia z badań poligraficznych (śladów pamięciowych) stanowi nowy fakt i dowód uzasadniający wznowienie postępowania. Wyniki badań poligraficznych mogą być podstawą do zmiany kwalifikacji prawnej czynu (z zabójstwa na spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu ze skutkiem śmiertelnym).

Godne uwagi sformułowania

Dowód z badań poligraficznych ma walor pomocniczy i nie może zastąpić dowodu sprawstwa. Przepis ten sformułowany został wyczerpująco i nie może być interpretowany rozszerzająco. Omawiane sprawozdanie może być „dowodem” przesądzającym o sprawstwie i winie, co przecież jest niedopuszczalne.

Skład orzekający

Jerzy Steckiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Edward Matwijów

członek

Jan Bogdan Rychlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności wykorzystania dowodów z badań poligraficznych jako podstawy do wznowienia postępowania karnego i dowodu sprawstwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania karnego w oparciu o dowód z badań poligraficznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do nowych, niekonwencjonalnych dowodów w postępowaniu karnym i jakie są granice ich dopuszczalności, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy badania poligraficzne mogą unieważnić wyrok dożywocia? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WO 2/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Steckiewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Edward Matwijów SSN Jan Bogdan Rychlicki Protokolant : Marcin Szlaga przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Jana Żaka w sprawie W. O. skazanego z art. 148 § 2 pkt 1 i 3 k.k. i inne, po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 12 czerwca 2014 r., wniosku obrońcy skazanego w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt WA 22/04, utrzymującym w mocy wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 kwietnia 2004 r. p o s t a n o w i ł: 1. oddalić wniosek, 2. kosztami sądowymi postępowania o wznowienie obciążyć skazanego W. O. UZASADNIENIE Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 kwietnia 2004 r., W. O. skazany został m. in. za popełnienie przestępstwa określonego w 148 § 2 pkt 1 i 3 k.k. na karę dożywotniego pozbawienia wolności. 2 Obrońca W. O. składając apelację od tego orzeczenia zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu oskarżonego za winnego popełnienia zbrodni zabójstwa, zamiast spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, którego następstwem była śmierć pokrzywdzonego (art. 156 § 3 k.k.). Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt WA 22/04, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. W uzasadnieniu swojego orzeczenia (s. 36 – 43) wskazał dlaczego uznał, że oskarżony W. O. winien jest zabójstwa. W dniu 11 kwietnia 2014 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego W. O. o wznowienie postępowania zakończonego powołanymi wyżej wyrokami, uchylenie tych orzeczeń i przekazanie sprawy Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania. Uzasadniając wniosek obrońca wskazał, że po wydaniu wyroków ujawnił się nowy fakt, a mianowicie „opinia w formie sprawozdania z kryminalistycznych badań śladów pamięciowych”, z której wynika, że „skazany nie miał zamiaru ani bezpośredniego ani nawet ewentualnego pozbawienia życia pokrzywdzonego”. Zdaniem obrońcy „w świetle przeprowadzonej opinii można, co najwyżej mówić o pobiciu ze skutkiem śmiertelnym”. Badanie, którego efektem było sprawozdanie z kryminalistycznych badań śladów pamięciowych zostało przeprowadzone na zlecenie skazanego w dniu 27 listopada 2012 r. w Zakładzie Karnym, a jego celem „ustalenie czy w systemie nerwowym badanego występują ślady pamięciowe i emocjonalne mogące świadczyć o tym, że był on inicjatorem porwania i zabójstwa M. F. M”. W konkluzji opinii stwierdzono, że „badanie Pana W. O. daje podstawy do przyjęcia, iż nigdy nie zgadzał się on na pozbawienie życia M. F. M., a najwcześniejszym momentem, gdy zaczął on zakładać, że M. F. M. może zostać pozbawiony życia, był moment pobicia go, po wyciągnięciu z samochodu”. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnosił o oddalenie wniosku o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek należało oddalić. 3 Dowód z badań poligraficznych ma walor pomocniczy i nie może zastąpić dowodu sprawstwa. Celem badań poligraficznych, co wynika wprost z art. 192 a § 1 i 2 k.p.k., jest ograniczenie kręgu osób podejrzanych lub ustalenie wartości dowodowej ujawnionych śladów. Z tych względów wchodzą one w rachubę tylko w postępowaniu przygotowawczym, chociaż, z uwagi na treść art. 199 a k.p.k., można wysnuć przypuszczenie, że badanie takie dopuszczalne jest również wobec oskarżonego. Przechodząc do wniosku o wznowienie postępowania należy stwierdzić, że jest on bardzo lakoniczny i ogranicza się w zasadzie do stwierdzenia, że w sprawie ujawnił się nowy fakt w postaci sprawozdania z kryminalistycznych badań śladów pamięciowych. Jak już wyżej wspomniano art. 192 a § 2 k.p.k. dopuszcza „kontrolę nieświadomych reakcji organizmu”, ale tylko w celu, o którym mowa w § 1 tego przepisu, tj. ograniczenia kręgu osób podejrzanych lub potwierdzenia wartości dowodowej ujawnionych śladów. Przepis ten sformułowany został wyczerpująco i nie może być interpretowany rozszerzająco. Tymczasem, obrońca skazanego składając wniosek o wznowienie postępowania i powołując się na sprawozdanie z badań nie tylko że wykracza poza zakres art. 192 a § 1 k.p.k., ale wręcz oczekuje, że omawiane sprawozdanie może być „dowodem” przesądzającym o sprawstwie i winie, co przecież jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak na wstępie. Pouczenie: stosownie do art. 547 § 1 k.p.k., na niniejsze postanowienie zażalenie nie przysługuje. 4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI