WK 8/14

Sąd Najwyższy2014-09-11
SAOSKarneprawo karne wojskowenajwyższy
kara ograniczenia wolnościprawo karnesłużba wojskowakasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawa materialnegowykonanie kary

Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej kary ograniczenia wolności, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd niższej instancji z uwagi na błędy w sposobie jej wykonania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na niekorzyść skazanego st. szer. rez. R. W., który został skazany za samowolne pozostawanie poza jednostką wojskową. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego polegające na orzeczeniu kary ograniczenia wolności bez obligatoryjnego nałożenia obowiązku pracy na cele społeczne lub potrącenia wynagrodzenia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując, że w chwili orzekania skazany był już osobą cywilną, co wymagało stosowania przepisów Kodeksu karnego dotyczących wykonywania kary ograniczenia wolności wobec cywilów.

Sąd Najwyższy w Izbie Wojskowej rozpoznał kasację złożoną przez Zastępcę Prokuratora Generalnego Naczelnego Prokuratora Wojskowego na niekorzyść st. szer. rez. R. W. Skazany został wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w L. z dnia 27 stycznia 2014 r. za samowolne pozostawanie poza jednostką wojskową i wyznaczonymi miejscami przebywania, popełniając przestępstwo z art. 338 § 1 k.k. Orzeczono wobec niego karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na rok próby. Wyrok uprawomocnił się 20 lutego 2014 r. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 34 § 2 pkt 2 k.k. i art. 35 § 1 i 2 k.k., polegające na orzeczeniu kary ograniczenia wolności bez obligatoryjnego nałożenia obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne lub określenia potrącenia od wynagrodzenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że w chwili orzekania skazany był już osobą cywilną, co obligowało sąd do stosowania przepisów rozdziału IV części ogólnej Kodeksu karnego. Przepisy te (art. 34 i 35 k.k.) przewidują dwie postacie wykonywania kary ograniczenia wolności: obowiązek pracy na cele społeczne lub potrącenie od wynagrodzenia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu, wskazując na konieczność określenia sposobu wykonania kary ograniczenia wolności zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie kary ograniczenia wolności wobec osoby cywilnej obliguje sąd do stosowania przepisów rozdziału IV części ogólnej Kodeksu karnego, w tym do nałożenia obowiązku pracy na cele społeczne lub potrącenia od wynagrodzenia, niezależnie od warunkowego zawieszenia wykonania kary.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w chwili orzekania skazany był już osobą cywilną. Przepisy k.k. dotyczące kary ograniczenia wolności wobec cywilów (art. 34 i 35 k.k.) przewidują dwie postacie wykonania tej kary, które sąd musi określić. Niewykonanie tego obowiązku przez sąd pierwszej instancji stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej kary i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (w zakresie kary)

Strony

NazwaTypRola
st. szer. rez. R. W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.k. art. 338 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 34 § 2

Kodeks karny

Wymaga nałożenia obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym, gdy skazany jest osobą cywilną.

k.k. art. 35 § 1

Kodeks karny

Określa obowiązek wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym.

k.k. art. 35 § 2

Kodeks karny

Przewiduje możliwość potrącenia od 10 do 25 procent wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym na cel społeczny wskazany przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie kary ograniczenia wolności wobec osoby cywilnej bez określenia sposobu jej wykonania (praca społeczna lub potrącenie wynagrodzenia) stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

W chwili orzekania st. szer. R. W. był już osobą cywilną, co przy wymierzaniu kary ograniczenia wolności obligowało sąd do stosowania wobec niego przepisów rozdziału IV części ogólnej Kodeksu karnego. Nawet bowiem zastosowanie tego dobrodziejstwa [warunkowego zawieszenia wykonania kary] nie zwalniało sądu z obowiązku nałożenia na skazanego konkretnego sposobu wykonania tej kary.

Skład orzekający

Jan Bogdan Rychlicki

przewodniczący

Marian Buliński

sprawozdawca

Jerzy Steckiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego w orzekaniu kary ograniczenia wolności wobec osoby, która już nie pełniła służby wojskowej, co ma znaczenie praktyczne dla prawników karnistów.

Czy kara ograniczenia wolności może być orzeczona bez określenia jej wykonania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WK 8/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Bogdan Rychlicki (przewodniczący) SSN Marian Buliński (sprawozdawca) SSN Jerzy Steckiewicz Protokolant Marcin Szlaga przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Zbigniewa Badelskiego, w sprawie st. szer. rez. R. W. skazanego z art. 338 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 11 września 2014 r., kasacji, wniesionej przez Zastępcę Prokuratora Generalnego Naczelnego Prokuratora Wojskowego na niekorzyść skazanego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w L. z dnia 27 stycznia 2014 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i sprawę przekazuje w tym zakresie Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w L. do ponownego rozpoznania, 2. stwierdza, że wydatki poniesione przez sąd, związane z rozpoznaniem kasacji ponosi Skarb Państwa. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2014 r., Wojskowy Sąd Garnizonowy w L. uznał st. szer. rez. R. W. winnym tego, że: „w okresie od 28 do 30 sierpnia i od 30 września do 4 października 2013 r. w godzinach od 7.00 do 15.30 oraz od 31 sierpnia do 27 września 2013 r. w godzinach 7.00 do 22.00 samowolnie pozostawał poza Jednostką Wojskową […] w H. oraz poza wyznaczonymi miejscami przebywania - Ośrodkiem Szkolenia Poligonowego […]", tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 338 § 1 k.k. i za to skazał go na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący rok. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 20 lutego 2014 r. St. szer. R. W. na podstawie rozkazu personalnego nr 36 Dowódcy […] z dnia 18 października 2013 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu czasu służby określonego w kontrakcie, przy czym zwolnienie ze służby nastąpiło z dniem 6 listopada 2013 r. Kasację od tego wyroku na niekorzyść skazanego w dniu 24 lipca 2014 r. złożył Zastępca Prokuratora Generalnego Naczelny Prokurator Wojskowy zarzucając temu orzeczeniu „rażące, a przy tym mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego, a to art. 34 § 2 pkt 2 k.k. i art. 35 § 1 i 2 k.k., polegające na orzeczeniu wobec skazanego st. szer. rez. R. W. kary ograniczenia wolności bez obligatoryjnego nałożenia nań obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne i określenia wymiaru tej pracy w stosunku miesięcznym albo orzeczenia potrącenia od 10 do 25% wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym na cel społeczny wskazany przez sąd”. W oparciu o to skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu. Na rozprawie przed Sądem Najwyższym prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej poparł złożoną kasację. W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył co następuje. 3 Kasacja Zastępcy Prokuratora Generalnego Naczelnego Prokuratora Wojskowego jest zasadna. W chwili orzekania st. szer. R. W. był już osobą cywilną, co przy wymierzaniu kary ograniczenia wolności obligowało sąd do stosowania wobec niego przepisów rozdziału IV części ogólnej Kodeksu karnego Przepisy te - art. 34 i art. 35 k.k. - przewidują dwie postacie wykonywania kary ograniczenia wolności, które - poza rygorami określonymi w art. 34 § 2 pkt 1 i pkt 3 k.k. - polegają albo na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym (art. 34 § 2 pkt 2 k.p.k. i art. 35 § 1 k.k.), albo na potrąceniu od 10 do 25 procent wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym na cel społeczny wskazany przez sąd (art. 35 § 2 k.k.). Bez znaczenia przy tym jest fakt, że w przedmiotowej sprawie wykonanie orzeczonej kary ograniczenia wolności zostało warunkowo zawieszone. Nawet bowiem zastosowanie tego dobrodziejstwa nie zwalniało sądu z obowiązku nałożenia na skazanego konkretnego sposobu wykonania tej kary (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., sygn. WK 10/05 - OSNwSK 2005/1/1046). Niewykonanie tego obowiązku spowodowało faktyczny brak możności ewentualnego zarządzenia wykonania kary. Przy ponownym rozpoznaniu Sąd pierwszej instancji powinien zdecydować jaką postać przyjmie kara ograniczenia wolności wymierzona st. szer. R. W. (wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne albo potrącenie wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym na cel społeczny wskazywany przez sąd oraz jej wymiar (art. 34 § 2 pkt 2 k.k., art. 35 § 1 i 2 k.k.). Mając to na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI