WK 8/12

Sąd Najwyższy2012-12-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
prawo karnekodeks karnyart. 178a k.k.art. 49 k.k.świadczenie pieniężnekasacjaSąd Najwyższynowelizacja prawa

Sąd Najwyższy uchylił punkt wyroku orzekający świadczenie pieniężne na rzecz stowarzyszenia, wskazując na zmianę przepisów obligującą do przekazywania takich środków na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Naczelnego Prokuratora Wojskowego od wyroku skazującego st. mar. rez. K.M. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Kasacja dotyczyła orzeczenia świadczenia pieniężnego na rzecz stowarzyszenia zamiast na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując, że od 1 stycznia 2012 r. świadczenia te powinny trafiać wyłącznie na wskazany fundusz państwowy, a nie na podmioty prywatne.

Sąd Najwyższy w Izbie Wojskowej rozpoznał kasację Naczelnego Prokuratora Wojskowego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Sz. z dnia 7 maja 2012 r., sygn. akt Sg (…). Wyrokiem tym st. mar. rez. K.M. został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości. Sąd pierwszej instancji orzekł wobec oskarżonego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, zakaz prowadzenia pojazdów oraz świadczenie pieniężne w kwocie 1.000,00 zł na rzecz Alter Ego, Stowarzyszenia Pomocy Poszkodowanym w Wypadkach i Kolizjach Drogowych w W. – Biuro Regionalne w Sz. Kasacja została wniesiona na niekorzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49 § 2 k.k., poprzez wymierzenie świadczenia pieniężnego na rzecz podmiotu nieuprawnionego, zamiast na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Stwierdził, że od 1 stycznia 2012 r., zgodnie ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. oraz ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r., świadczenia orzekane w trybie art. 49 § 2 k.k. w przypadku skazania za przestępstwa określone w art. 178a k.k. i podobne, mogą być orzekane wyłącznie na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Błędne rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji skutkowało uchyleniem wyroku w zaskarżonej części dotyczącej świadczenia pieniężnego i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, od 1 stycznia 2012 r. świadczenie pieniężne w takich przypadkach może być orzekane wyłącznie na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał na nowelizację art. 49 § 2 k.k. oraz art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r., które od 1 stycznia 2012 r. jednoznacznie wskazują Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej jako jedynego beneficjenta świadczeń pieniężnych w sprawach o przestępstwa określone w art. 178a, 179 lub 180 k.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Naczelny Prokurator Wojskowy (w zakresie kasacji)

Strony

NazwaTypRola
K.M.osoba_fizycznaoskarżony
Naczelny Prokurator Wojskowyorgan_państwowywnioskodawca (kasacja)
Alter Ego, Stowarzyszenie Pomocy Poszkodowanym w Wypadkach i Kolizjach Drogowych w W. – Biuro Regionalne w Sz.instytucjabeneficjent świadczenia (nieprawidłowy)
Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnejorgan_państwowyprawidłowy beneficjent świadczenia

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 49 § § 2

Kodeks karny

Od 1 stycznia 2012 r. świadczenie pieniężne w sprawach o art. 178a, 179, 180 k.k. może być orzekane tylko na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska

Nowelizacja wprowadzająca zmiany w art. 49 § 2 k.k. od 1 stycznia 2012 r.

Ustawa o zmianie ustawy Kodeks karny, ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska art. 1 § ust. 4

Potwierdza, że od 1 stycznia 2012 r. świadczenia z art. 49 § 2 k.k. w sprawach o art. 178a, 179, 180 k.k. trafiają na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Pomocnicze

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 63 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 50 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz podmiotu nieuprawnionego (Alter Ego) zamiast na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, co stanowi rażące naruszenie art. 49 § 2 k.k. w świetle nowelizacji obowiązującej od 1 stycznia 2012 r.

Godne uwagi sformułowania

od dnia 1 stycznia 2012 r. wymieniony podmiot nie mógł być beneficjentem świadczeń orzekanych w trybie art. 49 § 2 k.k. od 1 stycznia 2012 r. w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a k.k., art. 179 lub art. 180 k.k. sąd może orzec świadczenie tylko na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej

Skład orzekający

Wiesław Błuś

przewodniczący

Marian Buliński

członek

Krzysztof Mastalerz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 49 § 2 k.k. w kontekście nowelizacji dotyczącej beneficjentów świadczeń pieniężnych w sprawach o przestępstwa drogowe."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2012 r. i specyfiki orzekania świadczeń pieniężnych w sprawach o przestępstwa drogowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje znaczenie śledzenia zmian w przepisach prawa, nawet tych pozornie proceduralnych, które mają bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie i beneficjentów świadczeń.

Uwaga na zmiany w prawie: świadczenie pieniężne w sprawach o jazdę po alkoholu już nie dla każdego!

Dane finansowe

świadczenie pieniężne: 1000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt WK 8/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 grudnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Błuś (przewodniczący)
‎
SSN Marian Buliński
‎
SWSO del. do SN płk Krzysztof Mastalerz (sprawozdawca)
Protokolant Marcin Szlaga
przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej ppłk Anny Czapigo w sprawie st. mar. rez. K.M. skazanego z art. 178a § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r., kasacji na niekorzyść wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Sz. z dnia 7 maja 2012 r., sygn. akt: Sg (…)
uchyla pkt 4 zaskarżonego wyroku i sprawę w tym zakresie przekazuje Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w Sz. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
St. mar. rez. K.B. wyrokiem z dnia 7 maja 2012 r. Wojskowego Sądu Garnizonowego w Sz., w uwzględnieniu wniosku złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. polegającego na tym, że: „w dniu 02 lutego 2012 r. ok. godz. 11.20 na drodze wewnętrznej na terenie Jednostki Wojskowej (…) w S. – Grupy Lotniczej w D. prowadził pojazd marki Lublin nr. rej. (…) znajdując się w stanie nietrzeźwości – 0,59 mg/dm
3
alkoholu w wydychanym powietrzu”.
Za opisany czyn sąd skazał st. mar. rez. K. B.:
„1. Na podstawie art. 178a § 1 k.k. na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 pkt 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres próby w rozmiarze 2 (dwóch) lat;
2. na zasadzie art. 42 § 2 k.k. i 43 § 1 k.k. orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 (dwóch) lat, zaliczając na jego poczet – na podstawie art. 63 § 2 k.k. rzeczywiste zatrzymanie oskarżonemu prawa jazdy od dnia 2 lutego 2012 r. , przyjmując ten dzień za początek biegu orzeczonego środka karnego;
3. w oparciu o art. 50 k.k. orzekł podanie wyroku do publicznej wiadomości wszystkich żołnierzy zawodowych Jednostki Wojskowej (…) w S. poprzez jego ogłoszenie na zbiórce tych żołnierzy;
4. po myśli art. 49 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne
‎
w kwocie 1.000,00 (jeden tysiąc złotych) na rzecz Alter Ego, Stowarzyszenie Pomocy Poszkodowanym w Wypadkach i Kolizjach Drogowych w W. – Biuro Regionalne w Sz.”.
Wyrok ten nie został zaskarżony apelacją przez żadną ze stron
‎
i uprawomocnił się z dniem  15 maja 2012 r.
Od powołanego orzeczenia Wojskowego Sądu Garnizonowego w Sz. kasację na niekorzyść skazanego złożył Zastępca Prokuratora Generalnego Naczelny Prokurator Wojskowy.
Skarżący zarzucił: „rażące i mające istotny wpływ na treść wydanego wyroku naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49 § 2 k.k., polegające na wymierzeniu oskarżonemu za przypisane mu przestępstwo, środka karnego – świadczenia pieniężnego na rzecz podmiotu nieuprawnionego, tj. Alter Ego Stowarzyszenia Pomocy Poszkodowanym w Wypadkach i Kolizjach Drogowych w W. – Biuro Regionalne w Sz., w miejsce uprawnionego i wskazanego w tym przepisie  państwowego funduszu celowego – Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej”.
W oparciu o tak sformułowany zarzut Naczelny Prokurator Wojskowy wniósł o :„uchylenie zaskarżonego kasacją orzeczenia w części dotyczącej wymierzenia świadczenia pieniężnego na rzecz podmiotu nieuprawnionego, tj. Alter Ego Stowarzyszenia Pomocy Poszkodowanym w Wypadkach i Kolizjach Drogowych
‎
w W. – Biuro Regionalne w Sz. i przekazanie w tym zakresie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania”.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja jest zasadna.
W rozpatrywanej sprawie uchybienie Sądu pierwszej instancji polegające na orzeczeniu świadczenia pieniężnego na rzecz Fundacji Alter Ego Stowarzyszenia Pomocy Poszkodowanym w Wypadkach i Kolizjach Drogowych w W. – Biuro Regionalne w Sz. ma istotny wpływ na treść orzeczenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż od dnia 1 stycznia 2012 r. wymieniony podmiot nie mógł być beneficjentem  świadczeń orzekanych w trybie art. 49 § 2 k.k. Powołany przepis był bowiem  nowelizowany ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 40 poz. 227). Zgodnie z powołanym przepisem a także art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy Kodeks karny, ustawy - Kodeks karny wykonawczy  oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 129 poz. 734) od 1 stycznia 2012 r. w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a k.k., art. 179 lub art. 180 k.k. sąd może orzec świadczenie tylko na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Błędne rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji skutkuje koniecznością uchylenia  wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.
Z wymienionych powodów orzeczono jak na wstępie
.
a.ł

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI