WK 3/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok uniewinniający Mieczysława K. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Oskarżony, pełniąc służbę wojskową jako magazynier, miał nie dopełnić obowiązków związanych z przyjmowaniem, ewidencjonowaniem i przechowywaniem materiałów wybuchowych, a także nadużyć uprawnień, przechowując je w niewłaściwych warunkach i zatajając nadwyżki przed przełożonymi. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa, twierdząc, że zachowanie oskarżonego stanowiło szkodę dla interesu publicznego. Sąd Najwyższy oddalił kasację, wskazując, że prokurator nie wykazał szkody dla interesu publicznego ani prywatnego, co jest konstytutywnym znamieniem przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. Sąd podkreślił, że ustalenia faktyczne wykluczyły zamiar działania na szkodę, a motywacją oskarżonego była obawa przed odpowiedzialnością dyscyplinarną. Potwierdzono jednolity pogląd judykatury i doktryny, że samo przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków nie jest przestępstwem bez wykazania szkody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., w szczególności wymogu wykazania szkody dla interesu publicznego lub prywatnego oraz umyślności działania.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza publicznego w służbie wojskowej, ale zasada prawna jest uniwersalna dla art. 231 § 1 k.k.
Zagadnienia prawne (3)
Czy samo przekroczenie przez funkcjonariusza publicznego swoich uprawnień lub niedopełnienie ciążących na nim obowiązków służbowych stanowi przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. bez konieczności wykazania szkody dla interesu publicznego lub prywatnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dla bytu przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. konieczne jest także działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że działanie na szkodę jest znamieniem zachowania sprawcy, a nie skutkiem. Brak wykazania tej szkody uniemożliwia przypisanie odpowiedzialności karnej z art. 231 § 1 k.k.
Czy obawa przed odpowiedzialnością dyscyplinarną lub utratą pracy może stanowić podstawę do nieewidencjonowania nadwyżek materiałów wybuchowych przez magazyniera wojskowego?
Odpowiedź sądu
W kontekście art. 231 § 1 k.k., jeśli taka obawa była motywacją, a nie zamiar wyrządzenia szkody, wyklucza to przypisanie winy umyślnej w zakresie szkody.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenia faktyczne wykluczyły zamiar wyrządzenia szkody przez oskarżonego, a jego działanie wynikało z obawy przed konsekwencjami dyscyplinarnymi.
Czy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych może być podnoszony w ramach kasacji pod pozorem zarzutu obrazy prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie kasacyjne nie jest instancją do ponownego badania ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że autor kasacji, pod pozorem oceny prawnej, próbował podważyć ustalenia faktyczne dotyczące celu działania oskarżonego, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Mieczysław K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Wojskowej Prokuratury Okręgowej w P. | organ_państwowy | skarżący (kasacja) |
| Prokurator Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. | organ_państwowy | apelujący |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
Dla bytu przestępstwa konieczne jest przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków ORAZ działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. Przestępstwo musi być zawinione umyślnie, obejmując zamiarem zarówno przekroczenie/niedopełnienie, jak i szkodę.
Pomocnicze
k.k. art. 12
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia przestępstwa w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.
k.k. z 1932 r. art. 286 § § 1
Kodeks karny (z 1932 r.)
Historyczne porównanie konstrukcji przestępstwa.
k.k. z 1969 r. art. 246 § § 1
Kodeks karny (z 1969 r.)
Historyczne porównanie konstrukcji przestępstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania szkody dla interesu publicznego lub prywatnego jako konstytutywnego znamienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. • Ustalenia faktyczne wykluczające zamiar działania na szkodę. • Motywacją oskarżonego była obawa przed odpowiedzialnością dyscyplinarną, a nie chęć wyrządzenia szkody.
Odrzucone argumenty
Zachowanie oskarżonego (nieewidencjonowanie nadwyżek, niewłaściwe przechowywanie) stanowiło szkodę dla interesu publicznego. • Oskarżony co najmniej godził się na szkodę w postaci niemożności prawidłowego gospodarowania materiałami wybuchowymi.
Godne uwagi sformułowania
samo przekroczenie przez funkcjonariusza publicznego swoich uprawnień lub niedopełnienie ciążących na nim obowiązków służbowych nie stanowi przestępstwa stypizowanego w art. 231 § 1 k.k., gdyż dla jego bytu konieczne jest także działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego • Przestępstwo to musi być zawinione umyślnie, co oznacza, że funkcjonariusz publiczny musi obejmować swoim zamiarem (bezpośrednim lub ewentualnym) zarówno przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków (w wyniku działania lub zaniechania), jak i „działanie” na szkodę interesu publicznego lub prywatnego • Pod pozorem bowiem oceny prawnej zachowania oskarżonego, w sposób sprzeczny z ustaleniami stwierdza, że co najmniej godził się on „na szkodę w postaci niemożności gospodarowania ...” nadwyżkami materiałów i środków wybuchowych. • skarżący podniósł, iż z bezspornych ustaleń sądów obu instancji wynika, że oskarżony miał w magazynie materiały i środki wybuchowe, które stanowiły nadwyżkę niezaewidencjonowaną.
Skład orzekający
A. Kapłon
przewodniczący
M. Pietruszyński
sędzia
A. Tomczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., w szczególności wymogu wykazania szkody dla interesu publicznego lub prywatnego oraz umyślności działania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza publicznego w służbie wojskowej, ale zasada prawna jest uniwersalna dla art. 231 § 1 k.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowy element przestępstwa urzędniczego, jakim jest wymóg wykazania szkody, co jest istotne dla zrozumienia granic odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych.
“Czy magazynier wojskowy, który nie zgłosił nadwyżki materiałów wybuchowych, popełnił przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy warunek.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.