WK 22/05

Sąd Najwyższy2005-11-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko zdrowiu i życiuWysokanajwyższy
kasacjaograniczenie wolnościskazanie bez rozprawyżołnierzprawo karne wojskoweustawa o przeciwdziałaniu narkomaniiart. 323 k.k.art. 335 k.p.k.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący żołnierza za posiadanie narkotyków, uznając, że zgoda na skazanie bez rozprawy musi obejmować obowiązek wynikający z kary ograniczenia wolności.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację w sprawie st. szer. ndt. Adama K., skazanego za posiadanie marihuany. Sąd pierwszej instancji skazał go na karę ograniczenia wolności z warunkowym zawieszeniem, stosując tryb uproszczony. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując na brak zgody oskarżonego na orzeczenie obligatoryjnego obowiązku pozostawania w określonym miejscu, co jest wymagane przy karze ograniczenia wolności dla żołnierzy. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając, że zgoda na skazanie bez rozprawy musi obejmować wszystkie obligatoryjne elementy kary.

Sąd Najwyższy w Izbie Wojskowej rozpoznał kasację wniesioną przez Zastępcę Prokuratora Generalnego Naczelnego Prokuratora Wojskowego na niekorzyść wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w S. z dnia 18 maja 2005 r. Wyrokiem tym st. szer. ndt. Adam K. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa posiadania środka odurzającego (marihuany) w wypadku mniejszej wagi i skazany na karę 2 miesięcy ograniczenia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby roku. Wyrok ten stał się prawomocny. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora, który nie zawierał żądania orzeczenia obligatoryjnego obowiązku pozostawania w określonym miejscu i czasie, o którym mowa w art. 323 § 3 k.k., wobec oskarżonego będącego żołnierzem. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Podkreślono, że sąd rozpoznający sprawę w trybie art. 335 k.p.k. nie powinien wydawać wyroku skazującego na posiedzeniu, jeśli zgoda oskarżonego i prokuratora nie obejmuje wszystkich obligatoryjnych elementów kary, w tym obowiązku z art. 323 § 3 k.k. Wskazano, że skazany pełnił nadterminową zasadniczą służbę wojskową, co wymagało zastosowania zasad orzekania kary ograniczenia wolności określonych w art. 323 k.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że brak rzetelnej informacji o tych uwarunkowaniach dla skazanego oraz brak zgody na orzeczenie obowiązku z art. 323 § 3 k.k. stanowiły rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w S. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zgoda oskarżonego musi obejmować również zgodę na orzeczenie obowiązku z art. 323 § 3 k.k., gdyż w razie jej braku wymierzenie kary ograniczenia wolności bez rozprawy nie jest dopuszczalne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że obowiązek wynikający z art. 323 § 3 k.k. jest obligatoryjny przy karze ograniczenia wolności dla żołnierzy i nie może być przedmiotem negocjacji. Zgoda na skazanie bez rozprawy musi bezwarunkowo zawierać ten wymóg.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (w sensie proceduralnym)

Strony

NazwaTypRola
st. szer. ndt. Adam K.osoba_fizycznaoskarżony
Zastępca Prokuratora Generalnego Naczelny Prokurator Wojskowyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowejorgan_państwowyprokurator

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Tryb skazania bez rozprawy, wymagający zgody oskarżonego i prokuratora.

k.p.k. art. 343

Kodeks postępowania karnego

Tryb skazania bez rozprawy.

k.k. art. 323 § § 3

Kodeks karny

Obowiązek pozostawania w określonym miejscu i czasie dla żołnierzy skazanych na karę ograniczenia wolności.

u.p.n. art. 48 § ust. 2

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Przestępstwo posiadania środka odurzającego w wypadku mniejszej wagi.

u.p.n. art. 48 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Przestępstwo posiadania środka odurzającego.

k.p.k. art. 537 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie tego przepisu miało istotny wpływ na treść wyroku.

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 657 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący postępowania w sprawach wojskowych.

k.p.k. art. 672 § a

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący postępowania w sprawach wojskowych.

k.k. art. 34 § § 1-3

Kodeks karny

Zasady orzekania kary ograniczenia wolności dla sprawców podlegających sądom powszechnym.

k.p.k. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek informowania uczestników postępowania.

k.p.k. art. 16 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek informowania uczestników postępowania.

k.p.k. art. 339 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Konwalidacja uchybień na posiedzeniu z udziałem skazanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zgody oskarżonego na orzeczenie obligatoryjnego obowiązku z art. 323 § 3 k.k. w trybie skazania bez rozprawy. Niewłaściwe zastosowanie trybu skazania bez rozprawy przez sąd pierwszej instancji. Rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wyroku.

Godne uwagi sformułowania

zgoda oskarżonego – będącego żołnierzem innej służby wojskowej niż zasadnicza lub pełniona w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego – na skazanie go w trybie przewidzianym w art. 335 k.p.k. i w art. 343 k.p.k. na karę ograniczenia wolności, musi obejmować również zgodę na orzeczenie wobec niego obowiązku, o którym mowa w art. 323 § 3 k.k., gdyż w razie jej braku wymierzenie wymienionej kary bez przeprowadzenia rozprawy nie jest dopuszczalne. sąd nie powinien uwzględnić swoistej ugody między prokuratorem a oskarżonym i uznając, iż brak jest podstaw do orzekania na posiedzeniu, winien sprawę rozpoznać na zasadach ogólnych. tego rodzaju rażące uchybienie (nieuwzględnienie treści art. 323 § 3 k.k.) mogło być konwalidowane również na posiedzeniu z udziałem skazanego.

Skład orzekający

J. Steckiewicz

przewodniczący

M. Buliński

członek

J. B. Rychlicki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skazania bez rozprawy (art. 335 k.p.k.) w kontekście kary ograniczenia wolności dla żołnierzy oraz obligatoryjnych obowiązków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy pełniących służbę wojskową inną niż zasadnicza lub kandydat na żołnierza zawodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego, jakim jest tryb skazania bez rozprawy, a konkretnie jego zastosowanie wobec żołnierzy i konieczność uwzględnienia specyficznych obowiązków wynikających z kary ograniczenia wolności.

Czy zgoda na wyrok 'na posiedzeniu' może być wadliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy wymóg dla żołnierzy.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
10  
   
WYROK Z DNIA 24 LISTOPADA 2005 R.  
WK 22/05  
   
Zgoda oskarżonego – będącego żołnierzem innej służby wojskowej niż 
zasadnicza lub pełniona w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego – 
na skazanie go w trybie przewidzianym w art. 335 k.p.k. i w art. 343 k.p.k. na 
karę ograniczenia wolności, musi obejmować również zgodę na orzeczenie 
wobec niego obowiązku, o którym mowa w art. 323 § 3 k.k., gdyż w razie jej 
braku wymierzenie wymienionej kary bez przeprowadzenia rozprawy nie jest 
dopuszczalne.  
   
Przewodniczący: sędzia SN J. Steckiewicz.  
Sędziowie SN: M. Buliński, J. B. Rychlicki (sprawozdawca).  
Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Żak.  
   
Sąd Najwyższy w sprawie st. szer. ndt. Adama K., skazanego za popełnienie 
przestępstwa określonego w art. 48 ust. 2 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 24 
kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. Nr 75, poz. 468), po 
rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. kasacji, 
wniesionej przez Zastępcę Prokuratora Generalnego Naczelnego Prokuratora 
Wojskowego, na niekorzyść od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w S. z 
dnia 18 maja 2005 r.,  
   
u c h yl i ł  zaskarżony wyrok i sprawę p r z e k a z a ł  Wojskowemu Sądowi 
Garnizonowemu w S. do ponownego rozpoznania.  
   
U z a s a d n i e n i e :   
   
Wojskowy Sąd Garnizonowy w S. wyrokiem z dnia 18 maja 2005 r. uznał st. 
szer. ndt. Adama K. za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 48 ust. 
2 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu 
narkomanii (Dz.U. Nr 75, poz. 468), polegającego na tym, że w dniu 26 lutego 2005 
r., w dyskotece w K. wbrew przepisom ustawy posiadał środek odurzający w 
postaci marihuany w nieustalonej ilości, co stanowi wypadek mniejszej wagi i za to 
wymierzył mu karę 2 miesięcy ograniczenia wolności z warunkowym zawieszeniem 
jej wykonania na okres próby roku. Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 
26 maja 2005 r.  
W dniu 25 października 2005 r., z zachowaniem ustawowego terminu, kasację, 
na niekorzyść skazanego, na podstawie art. 521 k.p.k. w zw. z art. 657 § 1 k.p.k. i 
art. 672 a k.p.k., wniósł Zastępca Prokuratora Generalnego Naczelny Prokurator 
Wojskowy, zaskarżając wyrok w całości. Skarżący zarzucił „rażące, mające istotny 
wpływ na treść wyroku, naruszenie prawa procesowego, a to art. 343 § 7 k.p.k. w 
zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwego wniosku 
prokuratora niezawierającego żądania orzeczenia – na mocy art. 323 § 3 k.k., wobec 
oskarżonego będącego żołnierzem innej służby niż zasadnicza lub pełniona w 
charakterze kandydata na żołnierza zawodowego – obligatoryjnego obowiązku 
pozostawania w określonym miejscu i czasie od zakończenia zajęć służbowych do 

capstrzyku przez dwa dni w tygodniu i w konsekwencji obrazę tego przepisu (art. 
323 § 3 k.k.), podczas gdy, działając w trybie art. 335 § 1 k.p.k., sąd nie powinien 
uwzględnić swoistej ugody między prokuratorem a oskarżonym i uznając, iż brak 
jest podstaw do orzekania na posiedzeniu, winien sprawę rozpoznać na zasadach 
ogólnych”. Skarżący, na podstawie art. 537 § 1 i 2 k.p.k. wniósł o uchylenie 
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu 
w S. do ponownego rozpoznania.  
Sąd Najwyższy, po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej 
popierającego kasację, zważył co następuje.  
Kasacja jest oczywiście zasadna z następujących powodów. W niniejszej sprawie 
postępowanie przygotowawcze przeprowadziła Placówka Żandarmerii Wojskowej 
w K. W toku tego postępowania skazany przyznał się do zarzucanego mu czynu, a 
następnie będąc pouczony o treści art. 335 k.p.k., złożył wniosek o skazanie go bez 
przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu kary 2 miesięcy ograniczenia 
wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres roku próby. Akt 
oskarżenia, po zatwierdzeniu go przez prokuratora Wojskowej Prokuratury 
Garnizonowej w K., zawierający jego stanowisko, że zgadza się z wnioskiem 
oskarżonego, skierowany został do Wojskowego Sądu Garnizonowego w S. Sąd 
ten, na posiedzeniu w dniu 18 maja 2005 r., bez udziału oskarżonego 
powiadomionego o terminie, po rozpoznaniu sprawy wydał wskazany wyrok. W 
ocenie Sądu Najwyższego wyrok ten, zapadł z rażącą obrazą przepisów 
postępowania (art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 k.p.k.), mającą istotny wpływ na 
treść rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło do obrazy prawa 
materialnego, a to art. 323 § 3 k.k. Otóż, Wojskowy Sąd Garnizonowy w S. 
rozpoznając akt oskarżenia z wnioskiem, o którym mowa w art. 335 § 1 k.p.k., nie 
powinien wydawać wyroku skazującego na posiedzeniu, a skierować sprawę do 
rozpoznania na zasadach ogólnych, albowiem zgoda oskarżonego oraz prokuratora, 
jako oświadczenia ich woli, zawierały rażące wady poprzez brak ich zgody na 
orzeczenie obowiązku wynikającego z treści art. 323 § 3 k.k. W szczególności sąd 
ten powinien mieć na uwadze fakt, że skazany pełnił nadterminową zasadniczą 
służbę wojskową będącą odrębnym rodzajem czynnej służby wojskowej, innym niż 
zasadnicza służba wojskowa (por. wyrok SN z dnia 20 lutego 1996 r., WR 15/96, 
OSNKW 1996, z. 5–6, poz. 35). Z kolei, art. 48 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu 
narkomanii stanowi, że w wypadku mniejszej wagi sprawca podlega karze 
pozbawienia wolności do roku, ograniczenia wolności albo grzywny. W wypadku 
sprawcy podlegającego orzecznictwu sądów powszechnych zasady orzekania kary 
ograniczenia wolności są określone w art. art. 34 § 1–36 § 3 k.k. Natomiast w 
wypadku sprawcy pełniącego służbę jaką w dniu orzekania pełnił skazany, 
zastosowanie mają zasady orzekania kary ograniczenia wolności określone w art. 
323 k.k. (por. wyrok SN z dnia 5 lutego 2002 r., WKN 30/01, OSNKW 2002, z. 9–
10, poz. 74). O tych uwarunkowaniach skazany, skoro wystąpił ze stosownym 
wnioskiem w trybie art. 335 k.p.k., powinien być poinformowany przez organy 
ścigania, a w postępowaniu sądowym przez sąd (por. art. 16 § 1 i 2 k.p.k.), a tego 
zaniechano. Fakt rzetelnej informacji, o której mowa w art. 16 § 1 i 2 k.p.k., 
uczestników postępowania przez organy procesowe z pewnością wpływa na 
„jakość” składanych przez nich pism i wniosków, a tych ostatnich choćby w trybie 
art. 335 k.p.k. W niniejszej sprawie, gdyby tak się stało, zbędne byłoby 
uruchomienie postępowania kasacyjnego. Ponadto, niezależnie od argumentacji 
przedstawionej w uzasadnieniu kasacji Zastępcy Prokuratora Generalnego – 

Naczelnego Prokuratora Wojskowego, którą Sąd Najwyższy w całości podzielił, 
zauważyć należało, że tego rodzaju rażące uchybienie (nieuwzględnienie treści art. 
323 § 3 k.k.) mogło być konwalidowane również na posiedzeniu z udziałem 
skazanego (por. art. 339 § 1 pkt 3 k.p.k.; postanowienie SN z dnia 20 kwietnia 2005 
r., I KZP 10/05, OSNKW 2005, z. 4, poz. 42). Wynikający z istoty kary 
ograniczenia wolności obowiązek, o którym mowa w art. 323 § 3 k.k., jest orzekany 
przez sąd obligatoryjnie w razie skazania żołnierza innej służby niż zasadnicza, na 
karę ograniczenia wolności. Z tego też względu nie może on stanowić przedmiotu 
negocjacji pomiędzy oskarżonym a prokuratorem, natomiast zgoda oskarżonego na 
skazanie go bez przeprowadzenia rozprawy w trybie art. 335 k.p.k. i art. 343 k.p.k. 
bezwarunkowo zawierać powinna ten kategoryczny wymóg.  
Reasumując, w uwzględnieniu kasacji Zastępcy Prokuratora Generalnego – 
Naczelnego Prokuratora Wojskowego zaskarżony w całości wyrok, na podstawie 
art. 537 § 1 i 2 k.p.k., należało uchylić i z tym zapatrywaniem prawnym sprawę 
przekazać Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w S. do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI