WA 9/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła subsydiarnego aktu oskarżenia wniesionego przez pokrzywdzonego M.L. przeciwko ppłk. S.W., oskarżonemu o przekroczenie uprawnień w okresie od lutego do września 2010 r. jako Dowódca Jednostki Wojskowej. Oskarżony miał spowodować bezprawne potrącenia z uposażenia sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego ppłk. M.L. w łącznej kwocie 9 303,04 zł, działając na jego szkodę, co miało wypełniać znamiona przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 16 marca 2015 r. uniewinnił oskarżonego. Od tego wyroku apelację wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, zarzucając m.in. obrazę prawa materialnego (art. 9 § 1 k.k., art. 231 § 1 k.k., art. 9 § 2 k.k., art. 231 § 3 k.k., art. 30 k.k.) przez błędną wykładnię dotyczącą umyślności, zamiaru ewentualnego, nieumyślności oraz usprawiedliwionego błędu. Zarzucono również obrazę przepisów postępowania (art. 4 k.k., art. 410 k.p.k.) przez pominięcie istotnych okoliczności oraz naruszenie art. 230 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, uznał apelację za niezasadną. Analizując zarzuty, Sąd Najwyższy stwierdził, że wywód Sądu pierwszej instancji dotyczący braku umyślności w działaniu oskarżonego jest przekonujący. Podkreślono, że oskarżony, mimo wątpliwości co do prawidłowości potrąceń, podjął działania wyjaśniające, zasięgając opinii fachowych podmiotów. Opinie te, koncentrujące się na art. 92 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie wskazywały na naruszenie art. 70 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych. Sąd Najwyższy uznał, że oskarżony zachował należytą ostrożność, a jego działanie nie wypełniło znamion ani umyślnego, ani nieumyślnego przestępstwa. Odnosząc się do zarzutu błędu co do bezprawności (art. 30 k.k.), Sąd Najwyższy stwierdził, że nawet teoretycznie, błąd ten byłby usprawiedliwiony ze względu na informacje otrzymane od organów wymiaru sprawiedliwości i doradców prawnych. Zarzut dotyczący art. 230 § 2 k.p.k. uznano za niezasadny, gdyż zwrócone przedmioty były zbędne dla postępowania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, obciążając oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia umyślności i nieumyślności w kontekście przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego, zwłaszcza gdy działania są podejmowane w wyniku wątpliwości i opinii fachowych. Znaczenie należytej ostrożności w działaniu funkcjonariusza.
Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu wojskowego i specyficznych przepisów dotyczących wynagrodzeń sędziów wojskowych. Interpretacja przepisów o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy funkcjonariusz publiczny, który mimo wątpliwości co do zgodności z prawem dokonywanych potrąceń wynagrodzenia, podejmuje działania prowadzące do ograniczenia tego wynagrodzenia, popełnia umyślnie czyn zabroniony (art. 231 § 1 k.k.) w formie zamiaru ewentualnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy nie można ustalić takiego charakteru działania oskarżonego. Wyjaśnienia oskarżonego nie uzasadniają przyjęcia istnienia u niego stanu przewidywania możliwości popełnienia czynu zabronionego i godzenia się na jego popełnienie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy analizując wyjaśnienia oskarżonego i okoliczności sprawy, uznał, że nie można przypisać oskarżonemu umyślności w formie zamiaru ewentualnego. Działania oskarżonego były wynikiem wątpliwości i podjętych czynności wyjaśniających, a nie świadomym zamiarem naruszenia prawa.
Czy zachowanie oskarżonego, który podjął działania wyjaśniające w celu ustalenia prawidłowej wysokości wynagrodzenia sędziego, a następnie postępował zgodnie z opiniami fachowych podmiotów, wypełnia znamiona nieumyślnego przestępstwa z art. 231 § 3 k.k. z uwagi na brak zachowania należytej ostrożności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oskarżony zachował należytą ostrożność wymaganą w okolicznościach tej sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że oskarżony, biorąc pod uwagę swoje wykształcenie, brak przygotowania do pogłębionej analizy przepisów, zwrócenie się do podmiotów fachowych o interpretację oraz czas poświęcony na wyjaśnienia, zachował wymaganą ostrożność. Ponadto, podmioty fachowe nie były w stanie dokonać właściwej interpretacji przepisów, co nastąpiło dopiero przez sąd powszechny.
Czy w sytuacji, gdy oskarżony podjął decyzję finansową w następstwie informacji otrzymanych od organów wymiaru sprawiedliwości i podmiotów świadczących profesjonalne doradztwo prawne, można mówić o usprawiedliwionym błędzie co do bezprawności (art. 30 k.k.)?
Odpowiedź sądu
Tak, teoretycznie, w okolicznościach tej sprawy błąd ten należałoby uznać za usprawiedliwiony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, rozważając teoretycznie możliwość zastosowania art. 30 k.k., stwierdził, że błąd co do bezprawności byłby usprawiedliwiony, ponieważ decyzja finansowa oskarżonego została podjęta w oparciu o informacje od organów wymiaru sprawiedliwości i profesjonalnych doradców prawnych.
Czy orzeczenie o zwrocie rzeczy na podstawie art. 230 § 2 k.p.k. jest zasadne, gdy przedmioty te nie są dowodami rzeczowymi ani nie zostały zatrzymane w toku przeszukania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie o zwrocie było zasadne.
Uzasadnienie
Przedmioty, o których mowa, pozyskane w toku postępowania, nie dotyczyły okoliczności istotnych dla ustalenia przyczyn i warunków popełnienia zarzucanego czynu, wobec czego okazały się zbędne dla postępowania karnego i podlegały zwrotowi osobom uprawnionym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| płk. S. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. L. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy subsydiarny |
| ppłk. M. L. | osoba_fizyczna | sędzia Wojskowego Sądu Garnizonowego |
| ppłk. M. B. | osoba_fizyczna | pełniący obowiązki Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego |
| ppłk M. S. | osoba_fizyczna | Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego |
| J.W. [...] | osoba_fizyczna | przedstawiciel służby finansowej |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 231 § 1
Kodeks karny
Prawo o ustroju sądów wojskowych art. 70 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych
Pomocnicze
k.k. art. 9 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 231 § 3
Kodeks karny
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 30
Kodeks karny
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 230 § 2
Kodeks postępowania karnego
ustawa pragmatyczna art. 92
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
k.k. art. 9 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 640
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak umyślności lub nieumyślności popełnienia czynu przez oskarżonego. • Oskarżony zachował należytą ostrożność wymaganą w okolicznościach sprawy. • Działania oskarżonego były wynikiem wątpliwości i podjętych czynności wyjaśniających, a nie świadomym zamiarem naruszenia prawa. • Zbędność przedmiotów dla postępowania karnego uzasadniająca ich zwrot.
Odrzucone argumenty
Obraza prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów dotyczącą umyślności, zamiaru ewentualnego i usprawiedliwionego błędu. • Obraza przepisów postępowania przez pominięcie istotnych okoliczności. • Naruszenie art. 230 § 2 k.p.k. przez orzeczenie o zwrocie rzeczy, które nie są dowodami rzeczowymi ani zatrzymanymi.
Godne uwagi sformułowania
nie można ustalić takiego charakteru działania oskarżonego • nie uzasadniają przyjęcia istnienia u oskarżonego stanu przewidywania możliwości popełnienia czynu zabronionego i godzenia się na jego popełnienie • zachował on ostrożność wymaganą w okolicznościach tej sprawy • błąd ten był usprawiedliwiony • okazały się zbędne dla postępowania karnego
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
przewodniczący
Marek Pietruszyński
sprawozdawca
Jan Bogdan Rychlicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia umyślności i nieumyślności w kontekście przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego, zwłaszcza gdy działania są podejmowane w wyniku wątpliwości i opinii fachowych. Znaczenie należytej ostrożności w działaniu funkcjonariusza."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu wojskowego i specyficznych przepisów dotyczących wynagrodzeń sędziów wojskowych. Interpretacja przepisów o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność interpretacji przepisów dotyczących wynagrodzeń funkcjonariuszy publicznych i sędziów, a także proces dochodzenia do prawdy przez organy ścigania i sądy. Pokazuje, jak wątpliwości i opinie prawne wpływają na decyzje.
“Czy wątpliwości prawne usprawiedliwiają działania funkcjonariusza? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 9303,04 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.