WA 9/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła subsydiarnego aktu oskarżenia przeciwko ppłk. S. W., oskarżonemu o przekroczenie uprawnień w okresie od lutego do września 2010 r., jako funkcjonariusz publiczny i Dowódca Jednostki Wojskowej, poprzez spowodowanie bezprawnych potrąceń uposażenia sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego ppłk. M. L. w łącznej kwocie 9 303,04 zł. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 16 marca 2015 r. uniewinnił oskarżonego. Apelację od tego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, zarzucając m.in. obrazę prawa materialnego (art. 9 § 1 k.k., art. 231 § 1 k.k., art. 9 § 2 k.k., art. 231 § 3 k.k., art. 30 k.k.) przez błędną wykładnię przepisów dotyczącą umyślności, zamiaru ewentualnego, nieumyślności oraz usprawiedliwionego błędu. Zarzucono również obrazę przepisów postępowania (art. 4 k.p.k., art. 410 k.p.k.) przez pominięcie istotnych okoliczności oraz naruszenie art. 230 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, szczegółowo analizował wyjaśnienia oskarżonego, opinie prawne oraz przebieg postępowania wyjaśniającego. Uznano, że oskarżony, mimo wątpliwości co do prawidłowości potrąceń, działał w sposób ostrożny, zwracając się o opinie do fachowych podmiotów. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie można ustalić umyślnego ani nieumyślnego charakteru działania oskarżonego, a jego błąd co do bezprawności, jeśli wystąpił, był usprawiedliwiony otrzymanymi informacjami. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok uniewinniający, obciążając oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności funkcjonariusza publicznego za działania związane z wynagrodzeniem, zwłaszcza w kontekście wątpliwości prawnych i opinii fachowych.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji w wojsku i specyficznych przepisów, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy funkcjonariusz publiczny, który mimo wątpliwości co do zgodności z prawem dokonywanych potrąceń wynagrodzenia, podejmuje działania prowadzące do ograniczenia tego wynagrodzenia, dopuszcza się umyślnego popełnienia czynu zabronionego (art. 231 § 1 k.k.) w formie zamiaru ewentualnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy nie można ustalić umyślnego charakteru działania oskarżonego. Wątpliwości co do zgodności z prawem nie uzasadniają przyjęcia zamiaru ewentualnego, zwłaszcza gdy oskarżony podjął działania wyjaśniające.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wyjaśnienia oskarżonego nie uzasadniają przyjęcia stanu przewidywania możliwości popełnienia czynu zabronionego i godzenia się na jego popełnienie. Działania oskarżonego były wynikiem wątpliwości i podjętych czynności wyjaśniających, a nie świadomego zamiaru naruszenia prawa.
Czy zachowanie funkcjonariusza publicznego, który dokonał potrąceń wynagrodzenia sędziego, wypełnia znamiona nieumyślnego przestępstwa określonego w art. 231 § 3 k.k., a jeśli tak, czy oskarżony zachował należytą ostrożność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oskarżony zachował należytą ostrożność wymaganą w danych okolicznościach. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że oskarżony, biorąc pod uwagę swoje wykształcenie, brak przygotowania do pogłębionej analizy przepisów, zwrócenie się do podmiotów fachowych i otrzymane opinie, zachował wymaganą ostrożność.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że oskarżony podjął kroki w celu wyjaśnienia wątpliwości prawnych, zwracając się do fachowych podmiotów. Nawet jeśli opinie te okazały się błędne, samo zwrócenie się o nie i działanie w oparciu o nie świadczy o zachowaniu ostrożności.
Czy w sytuacji, gdy funkcjonariusz publiczny działa w oparciu o informacje otrzymane od organów wymiaru sprawiedliwości i profesjonalnych doradców prawnych, a jego decyzja finansowa okazała się błędna, można mówić o usprawiedliwionym błędzie co do bezprawności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach tej sprawy błąd co do bezprawności, jeśli wystąpił, należałoby uznać za usprawiedliwiony.
Uzasadnienie
Decyzja finansowa oskarżonego, redukująca wynagrodzenie sędziego, została podjęta w następstwie informacji otrzymanych od organu wymiaru sprawiedliwości oraz podmiotów świadczących profesjonalne doradztwo prawne. W standardzie obiektywno-indywidualnym taki błąd można uznać za usprawiedliwiony.
Czy orzeczenie o zwrocie rzeczy na podstawie art. 230 § 2 k.p.k. jest zasadne, jeśli przedmioty te nie są dowodami rzeczowymi ani nie stanowią rzeczy zatrzymanych w toku przeszukania?
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie o zwrocie było zasadne.
Uzasadnienie
Przedmioty pozyskane w toku postępowania, które nie dotyczyły istotnych okoliczności popełnienia zarzucanego czynu, okazały się zbędne dla postępowania karnego, co skutkowało koniecznością orzeczenia o ich zwrocie osobom uprawnionym na podstawie art. 230 § 2 k.p.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| płk. S. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. L. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego | inne | oskarżyciel posiłkowy subsydiarny |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 231 § 1
Kodeks karny
Dotyczy przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.
Pr.u.s.wojsk. art. 70 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych
Przepis dotyczący zasad ustalania wynagrodzenia sędziego sądu wojskowego w określonych sytuacjach.
Pomocnicze
k.k. art. 9 § 1
Kodeks karny
Dotyczy umyślności popełnienia czynu zabronionego.
k.k. art. 9 § 2
Kodeks karny
Dotyczy nieumyślności i zachowania ostrożności.
k.k. art. 231 § 3
Kodeks karny
Dotyczy nieumyślnego popełnienia przestępstwa przekroczenia uprawnień.
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.
k.k. art. 30
Kodeks karny
Dotyczy usprawiedliwionego błędu.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku uwzględniania okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy podstawy ustaleń faktycznych sądu.
k.p.k. art. 230 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwrotu rzeczy zbędnych dla postępowania.
u.s.wojsk.ż.z. art. 92 § 1
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Przepis określający skutki zawieszenia żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przesłanek procesowych wyłączających ukaranie.
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania odwoławczego.
k.p.k. art. 640
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak umyślności lub nieumyślności popełnienia zarzucanego czynu przez oskarżonego. • Oskarżony działał w warunkach usprawiedliwionego błędu co do bezprawności. • Oskarżony zachował należytą ostrożność wymaganą w danych okolicznościach.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące błędnej wykładni przepisów prawa materialnego w zakresie umyślności, zamiaru ewentualnego i nieumyślności. • Zarzuty dotyczące obrazu przepisów postępowania przez pominięcie istotnych okoliczności. • Zarzut naruszenia art. 230 § 2 k.p.k. w zakresie orzeczenia o zwrocie rzeczy.
Godne uwagi sformułowania
nie można ustalić takiego charakteru działania oskarżonego • nie uzasadniają przyjęcia istnienia u oskarżonego stanu przewidywania możliwości popełnienia czynu zabronionego • zachował on ostrożność wymaganą w okolicznościach tej sprawy • błąd ten był usprawiedliwiony, gdyż decyzja finansowa podjęta przez oskarżonego [...] została sformułowana w następstwie informacji otrzymanych od organu wymiaru sprawiedliwości, jak również podmiotów świadczących profesjonalne doradztwo prawne.
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
przewodniczący
Marek Pietruszyński
sprawozdawca
Jan Bogdan Rychlicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności funkcjonariusza publicznego za działania związane z wynagrodzeniem, zwłaszcza w kontekście wątpliwości prawnych i opinii fachowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji w wojsku i specyficznych przepisów, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność odpowiedzialności funkcjonariusza publicznego, gdy działa on w oparciu o niejasne przepisy i opinie, a także podkreśla znaczenie ostrożności i prawidłowego procesu wyjaśniania wątpliwości prawnych.
“Czy wątpliwości prawne chronią funkcjonariusza przed odpowiedzialnością za potrącenia z pensji?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.