Orzeczenie · 2002-07-05

WA 9/02

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2002-07-05
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
art 186 kpkzakaz dowodowyzeznania świadkówosoby najbliższeprawo karne procesoweuchylenie wyrokuponowne rozpoznanie sprawy

Sąd Najwyższy w sprawie Radosława S., skazanego nieprawomocnie za naruszenie nietykalności cielesnej, rozpoznał apelacje prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. Sąd pierwszej instancji (Wojskowy Sąd Okręgowy w P.) uznał oskarżonego winnym popełnienia przestępstwa z art. 217 § 1 k.k. i skazał go na grzywnę, odmawiając uznania za dowód zeznań funkcjonariuszy Policji i Żandarmerii Wojskowej, którzy relacjonowali wypowiedzi osób najbliższych oskarżonego (konkubiny i córki). Sąd pierwszej instancji uznał, że stanowiłoby to obejście zakazu dowodowego z art. 186 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, uznał apelacje za zasadne w całości. Podkreślił, że zakaz dowodowy wynikający z art. 186 § 1 k.p.k. dotyczy wyłącznie poprzednio złożonych zeznań i nie stoi na przeszkodzie odtwarzaniu innych wypowiedzi świadka ani dowodzeniu okoliczności innymi środkami dowodowymi, w tym zeznaniami świadków znających fakty z opowiadania osób uprawnionych do odmowy zeznań. Sąd Najwyższy stwierdził, że błędne było stanowisko sądu pierwszej instancji, iż zakaz ten rozciąga się na spontaniczne wypowiedzi osób najbliższych w obecności funkcjonariuszy, które nie były formalnymi zeznaniami. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 186 § 1 k.p.k. w kontekście dopuszczalności dowodów z zeznań świadków relacjonujących wypowiedzi osób uprawnionych do odmowy zeznań.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z art. 186 § 1 k.p.k. i nie ma zastosowania do sytuacji, gdzie faktycznie doszło do złożenia formalnych zeznań przez osobę uprawnioną do odmowy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zakaz dowodowy przewidziany w art. 186 § 1 k.p.k. stoi na przeszkodzie odtwarzaniu innych wypowiedzi świadka niż poprzednio złożone przez niego zeznania, w szczególności wypowiedzi osób najbliższych oskarżonego, relacjonowanych przez funkcjonariuszy Policji lub Żandarmerii Wojskowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zakaz dowodowy z art. 186 § 1 k.p.k. nie stoi na przeszkodzie odtwarzaniu innych wypowiedzi świadka niż poprzednio złożone przez niego zeznania, ani dowodzeniu okoliczności innymi środkami dowodowymi, w tym zeznaniami świadków znających fakty z opowiadania osób uprawnionych do odmowy zeznań.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 186 § 1 k.p.k. zakazuje wykorzystania jako dowodu lub odtwarzania poprzednio złożonych zeznań świadka, który skorzystał z prawa do odmowy zeznań. Jednakże, zakaz ten nie obejmuje innych wypowiedzi tego świadka ani zeznań innych osób, które znają fakty z opowiadania świadka uprawnionego do odmowy zeznań. Wypowiedzi te, nawet jeśli pochodzą od osób najbliższych oskarżonemu, nie są formalnymi zeznaniami w rozumieniu k.p.k. i mogą być dowodem.

Czy błędne uznanie przez sąd pierwszej instancji, że zeznania funkcjonariuszy Policji i Żandarmerii Wojskowej stanowią obejście art. 186 § 1 k.p.k., miało wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, błędne uznanie przez sąd pierwszej instancji, że zeznania funkcjonariuszy Policji i Żandarmerii Wojskowej stanowią obejście art. 186 § 1 k.p.k., miało istotny wpływ na treść orzeczenia, prowadząc do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i kwalifikacji prawnej czynu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował i zastosował art. 186 § 1 k.p.k., co skutkowało odmową dopuszczenia istotnych dowodów i doprowadziło do skazania oskarżonego za czyn o niższym ciężarze gatunkowym (naruszenie nietykalności cielesnej zamiast zabójstwa).

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
Radosław S.osoba_fizycznaoskarżony
Marek W.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokurator Wojskowej Prokuratury Okręgowej w P.organ_państwowyapelujący
pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoinneapelujący
Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowejorgan_państwowyprokurator

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 186 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakaz dowodowy dotyczy wyłącznie poprzednio złożonych zeznań świadka, który skorzystał z prawa do odmowy zeznań, i nie wyklucza odtwarzania innych wypowiedzi tego świadka ani dowodzenia okoliczności innymi środkami dowodowymi.

Pomocnicze

k.p.k. art. 177 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawowa zasada procesu, zgodnie z którą świadek ma obowiązek złożenia zeznań.

k.p.k. art. 178

Kodeks postępowania karnego

Wyjątki od zasady obowiązku składania zeznań.

k.p.k. art. 180

Kodeks postępowania karnego

Wyjątki od zasady obowiązku składania zeznań.

k.p.k. art. 182

Kodeks postępowania karnego

Wyjątki od zasady obowiązku składania zeznań.

k.p.k. art. 183

Kodeks postępowania karnego

Wyjątki od zasady obowiązku składania zeznań.

k.p.k. art. 185

Kodeks postępowania karnego

Wyjątki od zasady obowiązku składania zeznań.

k.k. art. 148 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo zabójstwa.

k.k. art. 217 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej.

k.p.k. art. 2 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek przestrzegania przepisów prawa.

k.p.k. art. 2 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek przestrzegania przepisów prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakaz dowodowy z art. 186 § 1 k.p.k. nie obejmuje innych wypowiedzi świadka niż poprzednio złożone zeznania. • Wypowiedzi osób najbliższych oskarżonego, relacjonowane przez funkcjonariuszy, nie są formalnymi zeznaniami i mogą być dowodem. • Błędna interpretacja art. 186 § 1 k.p.k. przez sąd pierwszej instancji miała wpływ na ustalenie stanu faktycznego i kwalifikację prawną czynu.

Godne uwagi sformułowania

Przewidziany w art. 186 § 1 k.p.k. zakaz dowodowy nie stoi na przeszkodzie odtwarzaniu innych wypowiedzi świadka niż poprzednio złożone przezeń zeznania. • Wyjątki od zasady nie mogą być interpretowane rozszerzająco. • Zakazem dowodowym objęta jest treść poprzedniego zeznania świadka i niedopuszczalne jest dokonywanie na jego podstawie ustaleń faktycznych, lecz nie stoi to na przeszkodzie dowodzeniu okoliczności, których dotyczyło to zeznanie, innymi środkami dowodowymi.

Skład orzekający

W. Maciak

przewodniczący

M. Buliński

sprawozdawca

B. Rychlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 186 § 1 k.p.k. w kontekście dopuszczalności dowodów z zeznań świadków relacjonujących wypowiedzi osób uprawnionych do odmowy zeznań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z art. 186 § 1 k.p.k. i nie ma zastosowania do sytuacji, gdzie faktycznie doszło do złożenia formalnych zeznań przez osobę uprawnioną do odmowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego w prawie karnym – granic zakazu dowodowego, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów proceduralnych dla oceny materiału dowodowego.

Czy zeznania świadków mogą być dowodem, jeśli dotyczą wypowiedzi osób, które mogły odmówić składania zeznań? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice zakazu dowodowego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst