WA 27/08

WYROK  Z  DNIA  29  LIPCA  2008  R 
WA  27/08 
 
Do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie 
art. 60 § 1 k.k. lub art. 60 § 2 pkt 1 i 2 k.k. nie wystarcza, że sprawca jest 
młodociany lub że pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, albo że ten na-
prawił szkodę wyrządzoną przestępstwem. Może ono bowiem nastąpić do-
piero, gdy przemawia za nim ocena całokształtu okoliczności przedmiotowo 
 podmiotowych ustalonych w sprawie, w powiązaniu z pozostałymi oko-
licznościami wskazanymi w wymienionych przepisach. 
 
Przewodniczący: sędzia SN A. Kapłon. 
Sędziowie SN: A. Tomczyk, W. Maciak (sprawozdawca). 
Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Balcerak. 
 
Sąd Najwyższy, w sprawie szer. rez. Artura K., szer. rez. Łukasza K., 
szer. rez. Marka C., oskarżonych o popełnienie przestępstw określonych w 
art. 338 § 2 k.k. i art. 280 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na 
rozprawie w dniu 29 lipca 2008 r., apelacji wniesionych przez obrońców 
oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 
kwietnia 2008 r., 
 
u t r z y m a ł  w mocy zaskarżony wyrok (...). 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 kwietnia 
2008 r., szer. rez. Artur K., szer. rez. Łukasz K. i szer. rez. Marek C. uznani 

 
2 
zostali za winnych tego, że „w dniu 12 stycznia 2007 r. około godz. 1945 
samowolnie oddalili się z terenu macierzystej JW. (...) w M. i bezprawnie 
poza nią pozostawali przez okres krótszy niż 14 dni, tj. do dnia 17 stycznia 
2007 r. do godz. 1030, kiedy to zostali zatrzymani w S. przez funkcjonariu-
szy z Komendy Powiatowej w S.”, tj. popełnienia przestępstwa określonego 
w art. 338 § 2 k.k. 
Ponadto wyrokiem tym, każdy z wymienionych uznany został za win-
nego popełnienia przestępstwa określonego w art. 280 § 2 k.k., polegają-
cego na tym, że w dniu 15 stycznia 2008 r. około godz. 2210 w S., działając 
wspólnie i w porozumieniu, używając przemocy wobec Grzegorza Z. w ten 
sposób, że po przewróceniu go na ziemię, kopali go po całym ciele, w wy-
niku czego Grzegorz Z. doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia głowy z 
raną tłuczoną, a także potłuczenia ogólnego, zwłaszcza klatki piersiowej, 
pleców i brzucha, a następnie po włożeniu przez szer. rez. Łukasza K. po-
krzywdzonemu noża do ust i grożąc jego użyciem, dokonali zaboru telefo-
nu komórkowego marki Sony CMDJ-5m o wartości 80 zł, paczki papiero-
sów marki LM o wartości 5,85 zł, puszki piwa marki „Złoty Kur” wartości 2 zł 
oraz pieniędzy w kwocie nie mniejszej niż 80 zł, tj. mienia o łącznej warto-
ści 167,85 zł. na szkodę pokrzywdzonego Grzegorza Z. 
Za pierwszy z tych czynów - przestępstwo z art. 338 § 2 k.k. – każdy 
z oskarżonych skazany został na karę miesiąca pozbawienia wolności, na-
tomiast za zbrodnię z art. 280 § 2 k.k. wszystkim oskarżonym wymierzono 
kary po 3 lata pozbawienia wolności. 
Jako karę łączną Wojskowy Sąd Okręgowy w W. wobec oskarżonych 
szer. rez. Artura K., szer. rez. Łukasza K. i szer. rez. Marka C., orzekł w 
miejsce kar jednostkowych – po 3 lata pozbawienia wolności. 
Apelacje od tego orzeczenia wnieśli obrońcy wszystkich oskarżonych 
i w zasadzie dotyczyły one niewspółmiernej surowości wymierzonych za-
skarżonym wyrokiem kar, wynikającej z niezastosowania przez Sąd pierw-

 
3 
szej instancji, wobec każdego z oskarżonych, nadzwyczajnego złagodze-
nia kary. 
I tak, obrońca szer. rez. Artura K., zarzucając zaskarżonemu orze-
czeniu: 
„1. naruszenie przepisów postępowania poprzez nierozważenie przez sąd 
wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego szer. 
Artura K., 
2. naruszenie przepisów postępowania, poprzez brak zastosowania insty-
tucji indywidualizacji odpowiedzialności karnej osób współdziałających w 
przestępstwie w zakresie uwzględnienia okoliczności osobistych przy wy-
miarze kary (niezastosowanie art. 55 k.k.), 
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, 
a polegający na przyjęciu, iż jedyną okolicznością łagodzącą przemawiają-
cą na korzyść oskarżonego szer. Artura K. było spontaniczne przyznanie 
się do popełnienia zarzucanych mu czynów jak i fakt szczerej skruchy, po-
partej zawartą w toku postępowania mediacyjnego ugodą z pokrzywdzo-
nym”, 
wniósł o „zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie instytucji nad-
zwyczajnego złagodzenia kary i wymierzenie oskarżonemu kary o charak-
terze wolnościowym, ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku i prze-
kazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania”. 
Obrońca szer. rez. Łukasza K., zarzucając zaskarżonemu wyrokowi: 
„- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który 
miał wpływ na jego treść, polegający na oczywiście niezasadnym ustaleniu, 
iż nie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek przemawiający za po-
trzebą zastosowania w oparciu o treść art. 60 § 2 k.k. nadzwyczajnego zła-
godzenia kary, w szczególności w sytuacji gdy nastąpiło pojednanie po-
między oskarżonym a pokrzywdzonym przewidziane w pkt 1 wskazanego 
wyżej przepisu, 

 
4 
- rażącą niewspółmierność orzeczonej kary, wyrażającą się w orzeczeniu 
rażąco surowej kary jednostkowej pozbawienia wolności za przestępstwo z 
art. 280 § 2 k.k. bez zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia 
kary co skutkowało orzeczeniem rażąco surowej kary łącznej pozbawienia 
wolności i niemożliwością warunkowego zawieszenia wykonania tak orze-
czonej kary”, wniósł „o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie 
oskarżonemu znacznie łagodniejszej kary pozbawienia wolności za czyn z 
art. 280 § 2 k.k., a więc kary z zastosowaniem instytucji nadzwyczajnego 
złagodzenia w oparciu o przepis art. 60 § 2 k.k., w wysokości umożliwiają-
cej warunkowe zawieszenie jej wykonania oraz w rezultacie łagodniejszej 
kary łącznej pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wyko-
nania”. 
Natomiast obrońca szer. rez. Marka C., zarzucając temu wyrokowi: 
„ 1. obrazę  prawa karnego materialnego, tj. art. 60 § 2 k.k. wyrażającą się 
w braku zastosowania w stosunku do oskarżonego Marka C. dobrodziej-
stwa nadzwyczajnego złagodzenia kary, co do kary za czyn II aktu oskar-
żenia w sytuacji kiedy pokrzywdzony pojednał się z nim, a także z innymi 
współoskarżonymi, szkoda wyrządzona przestępstwem została w całości 
naprawiona, krzywda wyrządzona pokrzywdzonemu została w pełni zaspo-
kojona; kiedy oskarżony nie utrudniał postępowania, a wręcz przyczynił się 
do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych zdarzenia istotnych dla 
rozstrzygnięcia oraz kiedy tenże oskarżony reprezentował w toku procesu 
postawę właściwej negatywnej oceny swojego postępowania co do czynów 
objętych aktem oskarżenia, 
2. rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności, orzeczonej w sto-
sunku do oskarżonego Marka C., zarówno w przypadku kary jednostkowej 
za czyn opisany w pkt. 2 aktu oskarżenia oraz co do kary łącznej pozba-
wienia wolności – w rozmiarze 3 lat pozbawienia wolności – bez ich istot-
nego złagodzenia stosownie do zasad określonych w art. 60 § 6 pkt 1 k.k., 

 
5 
przy zastosowaniu instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary, w rozu-
mieniu art. 60 § 2 pkt 1 k.k.”, wniósł „o zmianę zaskarżonego wyroku przez 
wymierzenie oskarżonemu – szer. rez. Markowi C. za czyn 2 aktu oskarże-
nia kary jednego roku pozbawienia wolności, po zastosowaniu złagodzenia 
kary w oparciu o art. 60 § 2 ust. 1 k.k. w zw. z art. 60 § 6 ust. 1 k.k., a na-
stępnie wymierzenie mu na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 6 k.k. kary 
łącznej pozbawienia wolności w rozmiarze 1 roku”. 
W tym stanie sprawy Sąd Najwyższy, orzekając jako instancja apela-
cyjna zważył, co następuje. 
Apelacje obrońców wszystkich trzech nieprawomocnie skazanych w 
rozpoznawanej sprawie nie są zasadne i nie zasługują na uwzględnienie. 
Oceniając bowiem całokształt materiału dowodowego w przedmioto-
wej sprawie, nie można się zgodzić z podniesionymi w apelacjach przez 
poszczególnych obrońców zarzutami, że Sąd pierwszej instancji w zaskar-
żonym wyroku nie rozważył wszystkich okoliczności przemawiających na 
korzyść oskarżonych, czym dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych 
przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegającego na oczywiście nieza-
sadnym, zdaniem skarżących, ustaleniu, iż nie zachodzi szczególnie uza-
sadniony wypadek przemawiający za potrzebą zastosowania, w oparciu o 
art. 60 § 2 k.k., nadzwyczajnego złagodzenia kary, co w efekcie doprowa-
dziło do wymierzenia oskarżonym rażąco surowych kar za przestępstwo z 
art. 280 § 2 k.k. 
W sytuacji zaś, gdy art. 60 § 1 i 2 k.k. daje sądowi możliwość, a nie 
nakłada nań obowiązku, w wypadkach tam wymienionych stosowania wo-
bec sprawcy przestępstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary, w ocenie 
Sądu Najwyższego, zupełnym nieporozumieniem jest zarzut obrazy prawa 
karnego materialnego, tj. art. 60 § 2 k.k. 
Wbrew twierdzeniom obrońców, w ocenie instancji odwoławczej, Sąd 
meriti w sposób szczegółowy przeanalizował wszystkie występujące w tej 

 
6 
sprawie okoliczności, a więc zarówno te przemawiające na korzyść oskar-
żonych, jak i ich obciążające, a stanowisko swoje w tym względzie drobia-
zgowo przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. 
Zdaniem Sądu Najwyższego nie można przykładać  nadmiernej wagi 
do takich elementów zachowania oskarżonych po popełnionym przestęp-
stwie, jak pojednanie się z pokrzywdzonym czy naprawienie szkody wyrzą-
dzonej przypisanym czynem, a nie dostrzegać brutalnego charakteru, za-
planowanego wcześniej i dokonanego z niskich pobudek, pod wpływem 
alkoholu i przy użyciu niebezpiecznych przedmiotów - jak nóż i buty żoł-
nierskie – rozboju na przypadkowym przechodniu. 
Do zastosowania, wynikającej z treści art. 60 § 1 k.k. lub art. 60 § 2 
pkt 1 i 2 k.k., możliwości nadzwyczajnego złagodzenia kary nie wystarcza 
jedynie to, że sprawcą jest młodociany lub to, że pokrzywdzony pojednał 
się ze sprawcą, albo ten naprawił szkodę wyrządzoną przestępstwem. Do-
piero ocena całokształtu okoliczności przedmiotowo-podmiotowych ustalo-
nych w sprawie w powiązaniu z wymienionymi wyżej okolicznościami, daje 
możliwość zastosowania instytucji przewidzianej w tych przepisach. 
Takiej całościowej i trafnej, zdaniem instancji odwoławczej, oceny 
dokonał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, uznając przy in-
dywidualnej ocenie postawy każdego z oskarżonych w przypisanym im 
zdarzeniu, że żaden z nich nie zasługuje na zastosowanie dobrodziejstwa 
wynikającego z treści art. 60 § 1 i 2 k.k. 
Jeśli się przy tym zważy, że każdemu z oskarżonych, za czyn z art. 
280 § 2 k.k. wymierzona została kara w dolnej granicy jej ustawowego za-
grożenia, to również podniesiony w apelacjach zarzut rażącej surowości 
wymierzonych oskarżonym kar, jawi się jako bezprzedmiotowy. 
Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.