WA 25/08

WYROK  Z  DNIA  10  LIPCA  2008  R 
WA  25/08 
 
Jeżeli karą wskazaną we wniosku, o którym mowa w art. 335 § 1 
k.p.k., jest kara ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania pracy 
na cele społeczne „w odpowiednim zakładzie pracy”, to bez uzgodnionej 
przez prokuratora z oskarżonym stosownej modyfikacji wniosku, orzecze-
nie przez sąd, że obowiązek ten ma być wykonywany w innych placów-
kach, organizacjach lub instytucjach wymienionych w art. 35 § 1 k.k., sta-
nowi niedopuszczalne w trybie określonym w art. 343 k.p.k. wyjście poza 
ramy uzgodnienia. 
 
Przewodniczący: sędzia SN J. Steckiewicz. 
Sędziowie SN: J. B. Rychlicki, W. Maciak (sprawozdawca). 
Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Żak 
 
Sąd Najwyższy, w sprawie Janusza M. i Piotra N., oskarżonych o po-
pełnienie przestępstw określonych w art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 3 
k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozpra-
wie w dniu 10 lipca 2008 r. apelacji, wniesionej przez prokuratora na ko-
rzyść oskarżonych  od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 
8 kwietnia 2008 r., 
 
u c h y l i ł  zaskarżony wyrok w części dotyczącej Janusza M. i Piotra N. i 
sprawę w tym zakresie p r z e k a z a ł  do ponownego rozpoznania przez 
Wojskowy Sąd Okręgowy w W. 
 
 

 
2 
Z  u z a s a d n i e n i a :  
 
Wojskowy Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2008 r., 
po rozpoznaniu na posiedzeniu aktu oskarżenia, który zawierał wniosek o 
rozpatrzenie sprawy bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie oskar-
żonym uzgodnionych kar w trybie art. 335 § 1 k.p.k., oprócz trzech innych 
osób oskarżonych w tej sprawie, wymierzył oskarżonym Januszowi M. i 
Piotrowi N., za przestępstwa określone w art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 
3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. kary 12 miesięcy ograniczenia wolności z ob-
owiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele spo-
łeczne w odpowiednim zakładzie, placówce służby zdrowia, opieki spo-
łecznej, organizacji lub instytucji niosącej pomoc charytatywną lub na rzecz 
społeczności lokalnej, w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym z 
warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, z orzecze-
niem na podstawie art. 71 § 1 k.k. grzywny w wymiarze 100 stawek dzien-
nych po 20 zł każda oraz na podstawie art. 46 § 1 k.k. środek karny na 
rzecz pokrzywdzonego – Oddział Gospodarczy JW. (...) w M. kwoty 785,20 
zł. 
Wyrok ten apelacją na korzyść oskarżonych Janusza M. i Piotra N. 
zaskarżył prokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w E. 
Zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: 
„- obrazę przepisów postępowania – art. 335 § 1 k.p.k. oraz art. 343 § 7 
k.p.k., która miała wpływ na treść orzeczenia poprzez rozpoznanie przez 
Sąd pierwszej instancji na posiedzeniu sprawy osób cywilnych Janusza M. 
i Piotra N. i skazanie ich z jednoczesnym dokonaniem zmiany we wniosku 
prokuratora w akcie oskarżenia bez uzgodnienia tego z oskarżonymi oraz 
oskarżycielem publicznym i w konsekwencji rozszerzenie uzgodnionego w 
trybie dobrowolnego poddania się karze sposobu wykonywania kary ogra-
niczenia wolności, poprzez wskazanie obok uzgodnionego zakładu pracy, 

 
3 
także nieuzgodnionych z oskarżonymi: placówki służby zdrowia, opieki 
społecznej, organizacji lub instytucji niosącej pomoc charytatywną lub na 
rzecz społeczności lokalnej; 
- obrazę przepisów prawa materialnego art. 71 § 1 k.k. poprzez orzeczenie 
przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary ograniczenia wolności 
grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych po 20 zł każda, kiedy z treści 
przepisu art. 71 § 1 k.k. wynika, iż zawieszając wykonanie kary ogranicze-
nia wolności Sąd może orzec grzywnę w wysokości do 90 stawek dzien-
nych”, 
rzecznik oskarżenia wniósł o „uchylenie wyroku w części dotyczącej Janu-
sza M. i Piotra N. oraz przekazanie sprawy w tej części do ponownego roz-
poznania przez Sąd pierwszej instancji”. 
W tym stanie sprawy Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Apelacja prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w E. jest 
zasadna i powinna być uwzględniona. 
Na wstępie dalszych rozważań dotyczących wniosku prokuratora o 
wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonymi kar 
lub środka karnego za występek zagrożony karą nieprzekraczającą 10 lat 
pozbawienia wolności bez przeprowadzenia rozprawy, określonego w art. 
335 § 1 k.p.k., a którego obrazę zarzuca oskarżyciel w apelacji, podkreślić 
należy, iż w dotychczasowych judykatach Sądu Najwyższego w tym 
przedmiocie podkreślano, że zawarte w art. 343 § 1 k.p.k. sformułowanie 
„uwzględniając wniosek”, zwłaszcza w powiązaniu z unormowaniami za-
wartymi w jego § 6 i § 7, oznacza dla sądu orzekającego obowiązek roz-
strzygnięcia zgodnie z treścią wniosku określonego przez oskarżyciela pu-
blicznego w trybie art. 335 k.p.k., a będącego wynikiem stosownego poro-
zumienia z oskarżonym w zakresie kary i środków karnych. Niedopusz-
czalne jest natomiast wydanie rozstrzygnięcia odbiegającego w treści od 
uzgodnień dokonanych w trybie art. 335 § 1 k.p.k., bowiem gdy sąd uzna, 

 
4 
że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku w takim kształcie, jaki nadał 
mu prokurator, a jednocześnie nie wyraża on woli (oczywiście po stosow-
nym porozumieniu z oskarżonym) jego modyfikacji, powinien skierować 
sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych (por. wyroki Sądu Najwyż-
szego: z dnia 29 stycznia 2008, IV KK 496/07, Lex nr 361683, z dnia 25 
października 2007, IV KK 334/07, Lex nr 323645 czy z dnia 22 sierpnia 
2007, III KK 171/07, Lex nr 310215). 
W rozpoznawanej sprawie prokurator w części dotyczącej oskarżo-
nych Janusza M. i Piotra N. złożył wnioski o skazanie ich bez przeprowa-
dzenia rozprawy na uzgodnione z nimi kary, tj. 12 miesięcy ograniczenia 
wolności, polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolo-
wanej pracy na cele społeczne, wskazanej przez Sąd w odpowiednim za-
kładzie pracy, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 
wynoszący 3 lata, z orzeczeniem na podstawie art. 71 § 1 k.k. grzywny w 
wymiarze 100 stawek dziennych po 20 zł każda oraz na podstawie art. 46 
§ 1 k.k. środek karny w postaci obowiązku naprawienia wyrządzonej szko-
dy w części poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego kwoty po 785,20 zł. 
Sąd pierwszej instancji zasadnie uznając obu oskarżonych za winnych za-
rzucanych im czynów, skazał ich na uzgodnione wcześniej i wnioskowane 
w akcie oskarżenia kary. Jednakże określając sposób wykonania kary 
ograniczenia wolności, Sąd meriti, wbrew ugodzie zawartej z oskarżonymi, 
orzekając 20 godzin pracy w stosunku miesięcznym, rozszerzył katalog 
podmiotów, w których te prace miałyby być ewentualnie przez oskarżonych 
wykonywane, o placówki służby zdrowia, opieki społecznej, organizacje lub 
instytucje niosące pomoc charytatywną lub na rzecz społeczności lokalnej. 
Dokonując tej zmiany, Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu za-
skarżonego wyroku stwierdził, że „przytoczenie w części dyspozytywnej 
wyroku pełnego brzmienia przepisu art. 35 § 1 k.k. w żaden sposób nie na-

 
5 
rusza zawartej przez strony «ugody», gdyż treść tego przepisu jedynie pre-
cyzuje na jaki cel społeczny może być świadczona praca”. 
Otóż, w ocenie Sądu Najwyższego, ze stanowiskiem zeprezentowa-
nym w zaskarżonym wyroku nie można się zgodzić. 
Skoro bowiem w zawartej ugodzie oskarżeni poddali się dobrowolnie 
karze ograniczenia wolności, która miałaby być wykonywana jedynie w za-
kładzie pracy, a sąd w orzeczeniu rozszerzył katalog podmiotów, w których 
ta kara miałaby być wykonywana, o inne określone w art. 35 § 1 k.k. pla-
cówki, organizacje i instytucje, to jest to wyjście przez Sąd poza ramy za-
wartej przez prokuratora z oskarżonymi ugody, a tym samym obraza art. 
335 § 1 k.p.k. i art. 343 § 7 k.p.k., a nie tylko doprecyzowanie na jaki cel 
społeczny może być świadczona praca. 
Nietrudno bowiem sobie wyobrazić, że oskarżeni zawierając ugodę z 
prokuratorem chcieli, aby ewentualne wykonanie wymierzonej kary nastąpi-
ło w określonym zakładzie pracy, a nie w placówce służby zdrowia lub in-
stytucji niosącej pomoc charytatywną. 
Dlatego też dla Sądu Najwyższego nie ulega wątpliwości, że w roz-
poznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji „nie doprecyzował” możliwości 
wykonania orzeczonej w stosunku do obu oskarżonych kary ograniczenia 
wolności, a w sposób zdecydowany rozszerzył, wbrew ugodzie zawartej 
pomiędzy stronami, katalog podmiotów, w których kara ta mogłaby być wy-
konywana. 
Już w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd meriti dostrzegł, że 
orzekając w stosunku do oskarżonych Janusza M. i Piotra N., w ślad za 
propozycją zawartą we wniosku prokuratora, a czego też nie zauważyli 
obrońcy tych oskarżonych, 100 stawek dziennych grzywny, podczas gdy z 
treści art. 71 § 1 k.k. wynika, że zawieszając wykonanie kary ograniczenia 
wolności sąd może orzec grzywnę w wysokości do 90 stawek dziennych, 
dopuścił się tym obrazy prawa materialnego określonego w tym przepisie. 

 
6 
W omawianej sytuacji nie ulega wątpliwości, że wadliwy w tym zakre-
sie wniosek prokuratora, nie zmodyfikowany przez Sąd w trakcie posiedze-
nia, doprowadził do orzeczenia w zaskarżonym wyroku, z obrazą art. 71 § 
1 k.k. i wbrew dyspozycji tego przepisu, grzywny w wymiarze 100 stawek 
dziennych (...).