WA 22/12

Sąd Najwyższy2012-10-09
SAOSKarneprawo karne materialneŚrednianajwyższy
kara łącznagrzywnaart. 86 k.k.art. 91 k.k.apelacjaSąd Najwyższyprawo karne materialnepodstawa prawna

Sąd Najwyższy zmienił wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego, eliminując z podstawy wymiaru kary łącznej grzywny przepis art. 86 § 2 k.k. jako nieprawidłowo zastosowany.

Prokurator wniósł apelację od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego, zarzucając obrazę prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 86 § 2 k.k. przy wymiarze kary łącznej grzywny. Sąd Najwyższy uznał apelację za zasadną, podzielając argumentację prokuratora, że wskazany przepis ma zastosowanie jedynie w przypadku orzekania kary łącznej grzywny w wyroku łącznym, a nie w tym samym wyroku. W związku z tym Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, eliminując błędnie zastosowany przepis.

Wojskowy Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 24 lipca 2012 r. uznał płk. rez. H. K. za winnego popełnienia zarzucanych mu przestępstw i wymierzył mu kary jednostkowe pozbawienia wolności oraz grzywny, a następnie orzekł kary łączne pozbawienia wolności i grzywny. Apelację od tego wyroku na korzyść wniósł prokurator, zarzucając obrazę przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 86 § 2 k.k., poprzez bezpodstawne powołanie tej normy w podstawie prawnej wymierzenia kary łącznej grzywny. Prokurator argumentował, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy połączeniu podlegają kary grzywny wymierzone w dwóch lub więcej wyrokach, a nie w tym samym wyroku. Sąd Najwyższy, rozpoznając apelację, uznał ją za zasadną. Sąd Najwyższy zgodził się ze skarżącym, że przy orzekaniu kary łącznej grzywny błędnie powołano przepis art. 86 § 2 k.k., który ma zastosowanie tylko w wyroku łącznym. W przypadku orzekania kary łącznej w tym samym wyroku, stawka dzienna kary łącznej grzywny nie powinna być inna niż wysokość stawki ustalonej za poszczególne przestępstwa, chyba że zachodzi potrzeba określenia na nowo wysokości stawki dziennej z uwagi na różny czas ustalenia stawek w wyrokach podlegających łączeniu. W związku z tym Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez wyeliminowanie z podstawy wymiaru kary łącznej grzywny art. 86 § 2 k.k. Sąd Najwyższy nie podzielił natomiast wniosków prokuratora o potrzebie przywołania art. 85 k.k. oraz korekty kosztów sądowych, uznając te wnioski za pozostające poza granicami zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Przepis art. 86 § 2 k.k. ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy kara łączna grzywny zostaje orzeczona w wyroku łącznym, a nie w tym samym wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo wskazał, że art. 86 § 2 k.k. dotyczy sytuacji połączenia kar grzywny orzeczonych w różnych wyrokach (wyrok łączny). W przypadku orzekania kary łącznej grzywny w jednym wyroku, stawka dzienna nie powinna być inna niż ustalona dla poszczególnych przestępstw, chyba że zachodzi potrzeba ponownego ustalenia stawki z uwagi na różnice w ustaleniach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

prokurator

Strony

NazwaTypRola
płk. rez. H. K.osoba_fizycznaoskarżony
prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowejorgan_państwowyprokurator
prokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowejorgan_państwowyprokurator

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 91 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 2

Kodeks karny

Ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy połączeniu podlegają kary grzywny wymierzone w dwóch lub więcej wyrokach (wyrok łączny). Nie ma zastosowania przy orzekaniu kary łącznej grzywny w tym samym wyroku.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 343 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 60 § § 6 pkt 3

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 1, 2 i 3

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 85

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zastosowanie art. 86 § 2 k.k. przy wymiarze kary łącznej grzywny w tym samym wyroku. Art. 86 § 2 k.k. dotyczy kary łącznej grzywny orzekanej w wyroku łącznym.

Odrzucone argumenty

Wniosek o dodanie art. 85 k.k. do podstawy prawnej kary łącznej. Wniosek o obniżenie kosztów postępowania o 20 zł.

Godne uwagi sformułowania

obrazę przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 86 § 2 k.k., poprzez bezpodstawne powołanie tej normy w podstawie prawnej wymierzenia oskarżonemu [...] kary łącznej grzywny przepis art. 86 § 2 k.k. znajduje tylko wtedy zastosowanie, gdy dochodzi do orzekania kary łącznej grzywny w wyroku łącznym.

Skład orzekający

Marian Buliński

przewodniczący

Marek Pietruszyński

członek

Jan Bogdan Rychlicki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zastosowania art. 86 § 2 k.k. w kontekście kar łącznych grzywny orzekanych w tym samym wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania kary łącznej grzywny w jednym wyroku, a nie w wyroku łącznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii interpretacyjnej w prawie karnym materialnym, dotyczącej stosowania przepisów o karze łącznej grzywny, co jest ważne dla praktyków.

Kiedy sąd popełnia błąd w kodeksie karnym? Sąd Najwyższy wyjaśnia zastosowanie kary łącznej grzywny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WA 22/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Buliński (przewodniczący) SSN Marek Pietruszyński SSN Jan Bogdan Rychlicki (sprawozdawca) Protokolant: Jarosław Górnicki przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Zbigniewa Badelskiego, w sprawie płk. rez. H. K., oskarżonego z art. 231 § 2 i innych k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 9 października 2012r. apelacji, wniesionej przez prokuratora na korzyść, od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego z dnia 24 lipca 2012r., , zmienia zaskarżony wyrok przez wyeliminowanie z podstawy wymiaru kary łącznej grzywny art. 86 § 2 k.k. (pkt II wyroku). UZASADNIENIE Wojskowy Sąd Okręgowy, po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 24 lipca 2012 r. płk. rez. H. K. uznał za winnego popełnienia wszystkich zarzucanych mu przestępstw i wymierzył mu: 2 „ I a) za czyn opisany w pkt.1 zarzutów, na podstawie art. 231 § 2 k.k., w zw. z art. 11 § 3 k.k., oraz przy zastosowaniu art. 343 1 k.p.k. i art. 343 § 2 pkt 1 k.p.k., w zw. z art. 60 § 6 pkt 3 k.k., karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, a nadto, obok niej, na podstawie art. 33 § 1, 2 i 3 k.k., karę grzywny w wymiarze 20 (dwudziestu) stawek dziennych po 40 zł (czterdzieści złotych) każda; b) za czyny opisane w punktach od 2 do 6 zarzutów, na mocy art. 231 § 2 k.k., w zw. z art. 11 § 3 k.k., przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. oraz art. 343 § 1 k.p.k. i art. 343 § 2 pkt 1 k.p.k., w zw. z art. 60 § 6 pkt 3 k.k., karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, a nadto obok niej, na podstawie art. 33 § 1, 2, i 3 k.k., karę grzywny w wymiarze 20 (dwudziestu) stawek dziennych po 40 zł (czterdzieści złotych) każda; c) za czyn opisany w pkt. 7 zarzutów, na podstawie art. 231 § 2 k.k., przy zastosowaniu art. 343 § 1 k.p.k. i art. 343 § 2 pkt 1 k.p.k., w zw. z art. 60 § 6 pkt 3 k.k., karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności, a nadto, obok niej, na podstawie art. 33 § 1, 2 i 3 k.k., karę grzywny w wymiarze 20 (dwudziestu) stawek dziennych po 40 zł (czterdzieści złotych) każda; II. na podstawie art. 91 § 2 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. orzeczone w punkcie I. wyroku kary jednostkowe pozbawienia wolności łączy i wymierza oskarżonemu karę łączną w wysokości 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, której wykonanie w oparciu o art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 pkt 1 k.k., warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata, zaś w miejsce orzeczonych w tym samym punkcie wyroku kar jednostkowych grzywny orzeka karę łączną grzywny w wysokości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych po 40 zł (czterdzieści złotych) każda.” Apelację od tego wyroku na korzyść wniósł prokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej zaskarżając go w części dotyczącej podstawy prawnej wymierzenia oskarżonemu płk. rez. H. K. kary łącznej. Zarzucił: „ obrazę przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 86 § 2 k.k., poprzez bezpodstawne powołanie tej normy w podstawie prawnej wymierzenia oskarżonemu płk. rez. H. K. kary łącznej grzywny w wymiarze 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych po 40 zł. każda stawka, podczas gdy wskazany przepis ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy połączeniu podlegają kary grzywny 3 wymierzone w dwóch lub więcej wyrokach, a więc gdy dochodzi do orzekania kary łącznej w wyroku łącznym”, i wniósł o „ zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie z podstawy prawnej orzeczenia wobec oskarżonego płk. rez. H. K. kary łącznej pozbawienia wolności i grzywny przepisu art. 86 § 2 k.k. i przyjęciu, iż podstawą rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowi jedynie koniunkcja przepisów art. 91 § 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k.”. W uzasadnieniu apelacji m. in. podniesiono, że przepis art. 86 § 2 k.k. znajduje tylko wtedy zastosowanie, gdy dochodzi do orzeczenia kary łącznej grzywny w wyroku łącznym. W niniejszej sprawie taka sytuacja procesowa nie miała miejsca. Sąd Najwyższy, po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który popierając apelację postulował „dalszą” zmianę zaskarżonego wyroku przez dodanie art. 85 k.k. przy podstawie prawnej orzeczonej kary łącznej oraz obniżenie wysokości kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Apelacja jest zasadna. W pełni zgodzić się należało ze skarżącym, że przy orzekaniu kary łącznej grzywny błędnie powołano przepis art. 86 § 2 k.k., który tylko wtedy znajduje zastosowanie, kiedy kara łączna grzywny zostaje orzeczona w wyroku łącznym (por. wyrok SN z dnia 3 lutego 2006 r. II KK 346/05, OSNKW 2006, z. 3, poz. 30, wyrok SN z dnia 23 września 2008 r. WA 36/08 Lex nr 622194). W razie orzeczenia kary łącznej w tym samym wyroku, obejmującej grzywny wymierzone za poszczególne przestępstwa, stawka dzienna kary łącznej grzywny nie powinna być inna niż wysokość stawki ustalonej za poszczególne przestępstwa, skoro okoliczności mające wpływ na wysokość stawki dziennej grzywny, o których mowa w art. 33 § 3 k.k., w obu przypadkach są takie same. Jeśli natomiast wysokość stawek w wyrokach podlegających łączeniu była ustalona w różnym czasie i zachodzi potrzeba określenia na nowo wysokości stawki dziennej, mają wtedy zastosowanie przepisy art. 86 § 2 k.k. W związku z tym w uwzględnieniu apelacji prokuratora należało zaskarżony wyrok zmienić przez wyeliminowanie z podstawy wymiaru kary łącznej grzywny art. 86 § 2 k.k. (pkt II wyroku). 4 Sąd Najwyższy natomiast nie podzielił wniosków prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, o potrzebie zmiany zaskarżonego wyroku przez przywołanie art. 85 k.k. przy podstawie orzeczenia kary łącznej oraz korekty kosztów sądowych przez ich obniżenie o kwotę 20 zł. z następujących powodów. Postulowane zmiany pozostają poza granicami zaskarżenia (arg. z art. 433 § 1 k.p.k.), zaś w apelacji poza zarzutem obrazy art. 86 § 2 k.k., nie podniesiono żadnego innego uchybienia. Niezależnie od tego przywołanie art. 85 k.k. w niniejszej sprawie było zbędne, albowiem przy podstawie orzekania kary łącznej powołany został przepis art. 91 § 2 k.k. Co do wysokości kosztów postępowania (pkt V wyroku) na s. 9 uzasadnienia wyroku wyrażono pogląd o prawomocności orzeczenia w tej części co do wysokości kosztów sądowych postępowania w kwocie 1713, 90 zł, w skład których „weszła” opłata 580 zł. W tej sytuacji ewentualna zmiana wyroku w zakresie wysokości kosztów sądowych może dokonać się na gruncie Rozdziału 55 k.p.k. Z tych względów orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI